Yeni Engelli Rapor Oranları 2026 (Tam Cetvel)
2026 yılında yürürlükte olan resmi engellilik hastalık oranları cetveli, Balthazard hesaplama yöntemi ve engelli hakları barajları.
- Engellilik tanımı ve sosyal haklar için asgari baraj oranı %40 olarak uygulanmaktadır.
- ÖTV indirimli araç alımı için aranan asgari rapor oranı ise %90 ve üzeri olmalıdır.
- Çoklu hastalıklarda oranlar düz toplanmaz, Balthazard Formülü ile hesaplanır.
- 65 yaş üstü bireylerin Balthazard ile hesaplanan nihai oranına ayrıca +%10 eklenir.
Engelli rapor oranları, Türkiye'de sosyal ve ekonomik hakların belirlenmesinde en kritik ölçüttür. Sağlık Bakanlığı; oranları "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" ve ekinde yer alan Hastalık Oranları Cetveli üzerinden belirlemektedir. 2026 yılında yürürlükte olan cetvel; Dünya Sağlık Örgütü'nün güncel ICD-11 kodlarıyla uyum sağlayacak şekilde revize edilmiştir. Bu rehber; hastalık gruplarına göre engelli rapor oranlarını, Balthazard hesaplama yöntemini ve 2026'da geçerli tam cetveli tablo formatında sunmaktadır.
2026 Engelli Rapor Oranları Neye Göre Belirlenir?
Sağlık kurulu; engelli rapor oranını belirlerken üç temel kritere bakmaktadır. Birincisi, hastalığın tıbbi şiddeti ve nesnel bulgularıdır. İkincisi, hastalığın tedaviye verdiği yanıttır. Üçüncüsü ise hastalığın kişinin günlük yaşam aktiviteleri üzerindeki etkisidir.
Yasa koyucu; %40 ve üzeri oranı olan bireyleri "engelli" olarak kabul etmektedir. Aşağıdaki tablo, rapor oranı eşiklerinin hangi haklara karşılık geldiğini özetlemektedir.
Engelli Rapor Oranı Eşikleri ve Sağlanan Haklar
| Oran Aralığı | Sağlanan Başlıca Haklar |
|---|---|
| %40 – %49 | Vergi indirimi (3. derece), temel engelli hakları, EKPSS |
| %50 – %59 | Vergi indirimi (2. derece), erken emeklilik hakkı |
| %60 – %69 | Vergi indirimi (1. derece), genişletilmiş sosyal haklar |
| %70 – %89 | Evde bakım yardımı, engelli aylığı |
| %90 ve üzeri | ÖTV muafiyetli araç, tam bağımlı statüsü, bakım maaşı |
Balthazard Formülü ile Toplam Oran Nasıl Hesaplanır?
Sağlık kurulu; başvuru sahibinde birden fazla hastalık bulunduğunda oranları toplamaz. Bunun yerine Balthazard Formülü'nü uygulamaktadır. Formül şu şekildedir:
Yeni Oran = A + [(100 – A) × B / 100]
Formülde A en yüksek engel oranını, B ise ikinci engel oranını temsil etmektedir. Kurul; ikiden fazla hastalık varsa, birinci ve ikinci hastalığın birleşik oranını yeni "A" olarak kabul eder ve üçüncü hastalıkla aynı işlemi tekrarlar.
Örnek hesaplama: Görme engeli %50 and işitme engeli %30 olan bir kişinin toplam oranı şu şekilde hesaplanır:
- En yüksek oran (%50) baz alınır.
- Kalan sağlamlık: 100 – 50 = 50
- Kalan sağlamlık ikinci oranla çarpılır: 50 × 30 = 1500
- Sonuç 100'e bölünür: 1500 / 100 = 15
- Çıkan değer en yüksek orana eklenir: 50 + 15 = %65
65 yaş ve üzeri bireylerin nihai oranına ayrıca +%10 eklenmektedir.
2026 Engelli Rapor Oranları Cetveli: Hastalık Gruplarına Göre
Aşağıdaki cetveller; en sık başvuru yapılan hastalık gruplarına göre 2026'da uygulanan yaklaşık oran aralıklarını sistematik biçimde sunmaktadır. Kesin oran; hastalığın evresi, tedaviye yanıt ve klinik bulgulara göre sağlık kurulu tarafından belirlenmektedir.
Görme Sistemi Hastalıkları
| Tanı / Durum | Oran Aralığı |
|---|---|
| Tek gözde tam görme kaybı | %25 – %35 |
| İki gözde ileri düzey görme kaybı | %60 – %90 |
| Tam körlük (bilateral) | %92 – %100 |
| Retinitis pigmentoza (ilerleyici) | Evreye göre %30 – %90 |
| Glokom (ileri evre) | %40 – %70 |
İşitme Sistemi Hastalıkları
| Tanı / Durum | Oran Aralığı |
|---|---|
| Orta düzey işitme kaybı | %20 – %40 |
| İleri düzey iki taraflı işitme kaybı | %40 – %60 |
| Tam sağırlık ve konuşma kaybı | %70 – %95 |
Ortopedik ve Kas-İskelet Sistemi Hastalıkları
| Tanı / Durum | Oran Aralığı |
|---|---|
| Tek alt ekstremite (bacak) amputasyonu | %40 – %70 |
| Tek üst ekstremite (kol) amputasyonu | %45 – %65 |
| Parapleji (iki bacak felci) | %70 – %90 |
| Kuadripleji (dört uzuv felci) | %90 – %100 |
| Menisküs yırtığı | %10 – %20 |
| Kalça protezi | %30 – %50 |
| Ağır skolyoz | %30 – %60 |
Nörolojik Hastalıklar
| Tanı / Durum | Oran Aralığı |
|---|---|
| Multipl Skleroz (MS) | %40 – %90 |
| Parkinson hastalığı | %40 – %80 |
| İleri evre Alzheimer / Demans | %80 – %100 |
| Kontrollü epilepsi | %20 – %40 |
| Controlsuz jeneralize epilepsi | %50 – %70 |
| İnme (felç) sonrası kalıcı hasar | %40 – %80 |
| ALS (motor nöron hastalığı) | %80 – %100 |
İç Hastalıkları (Dahiliye)
| Tanı / Durum | Oran Aralığı |
|---|---|
| Kontrol altındaki tip 2 diyabet | %20 – %40 |
| Komplikasyonlu diyabet | %40 – %70 |
| Kronik böbrek yetmezliği (evreye göre) | %40 – %70 |
| Diyaliz bağımlı son dönem böbrek yetmezliği | %80 – %95 |
| KOAH (hafif evre) | %20 – %35 |
| KOAH (oksijen bağımlı ileri evre) | %70 – %90 |
| Kalp yetmezliği (NYHA sınıflamasına göre) | %30 – %90 |
| Hipertansiyon (tek başına) | %10 – %25 |
Onkolojik Hastalıklar (Kanser)
| Tanı / Durum | Oran Aralığı |
|---|---|
| Erken evre kanser | %40 – %60 |
| Aktif kemoterapi / radyoterapi dönemi | %60 – %80 |
| İleri evre metastatik kanser | %90 – %100 |
| Organ nakli sonrası ilk yıl | %80 – %90 |
| Organ nakli sonrası stabil dönem | %40 – %60 |
Psikiyatrik Hastalıklar
| Tanı / Durum | Oran Aralığı |
|---|---|
| Şizofreni (tedaviyle kısmen düzelen) | %50 – %70 |
| Şizofreni (tedaviye yanıt vermeyen) | %70 – %90 |
| Bipolar bozukluk | %40 – %60 |
| Kronikleşmiş ağır depresyon | %40 – %50 |
| Ağır otizm | %80 – %100 |
| Anksiyete bozukluğu / panik atak | %10 – %20 |
| OKB (obsesif kompulsif bozukluk) | %20 – %40 |
Zihinsel Yetersizlik (IQ Değerlerine Göre)
| Yetersizlik Düzeyi | IQ Aralığı | Oran Aralığı |
|---|---|---|
| Hafif | 50 – 69 | %50 – %70 |
| Orta | 35 – 49 | %70 – %85 |
| Ağır | 20 – 34 | %85 – %95 |
| Çok ağır | 20 altı | %95 – %100 |
Solunum, Kalp ve Damar Hastalıkları
| Tanı / Durum | Oran Aralığı |
|---|---|
| Astım | %20 – %60 |
| Sarkoidoz | %30 – %70 |
| Koroner arter hastalığı | %30 – %70 |
| Kalp kapak hastalıkları | %30 – %60 |
| Uyku apnesi (CPAP bağımlı) | %25 – %35 |
Sindirim Sistemi Hastalıkları
| Tanı / Durum | Oran Aralığı |
|---|---|
| Crohn hastalığı | %30 – %60 |
| Ülseratif kolit | %30 – %60 |
| Siroz (evreye göre) | %40 – %90 |
| Kolostomi / ileostomi | %40 – %60 |
Endokrin Sistem Hastalıkları
| Tanı / Durum | Oran Aralığı |
|---|---|
| Hipotiroidi / hipertiroidi | %10 – %30 |
| Tip 1 diyabet | %40 – %60 |
| Cushing sendromu | %30 – %60 |
| Addison hastalığı | %30 – %60 |
Süreli ve Süresiz Rapor Ayrımı
Sağlık kurulu; iyileşme ihtimali bulunan hastalıklar için 6 ay, 1 yıl, 2 yıl veya 5 yıllık süreli rapor düzenlemektedir. Süreli raporlar üç kez üst üste kontrol edildiğinde, hastalık aynı seviyede devam ediyorsa süresiz rapora çevrilebilmektedir. Tedavisi tıbben mümkün olmayan kronik hastalıklarda sağlık kurulu doğrudan süresiz rapor vermektedir.
Süresiz Rapor Kapsamına Giren Başlıca Hastalıklar
| Hastalık Grubu | Örnek Tanılar |
|---|---|
| Kayıplar kalıcı fiziksel kayıplar | Uzuv amputasyonları, kuadripleji, parapleji |
| İleri evre onkoloji | Metastatik kanserler |
| Kronik organ yetmezlikleri | Kronik böbrek yetmezliği, siroz |
| Nörodejeneratif hastalıklar | MS, ALS, ileri Parkinson, ileri Alzheimer |
| Kronik psikiyatrik hastalıklar | Ağır şizofreni, ağır otizm |
| Genetik hastalıklar | Down sendromu, kas distrofileri |
2026 Yönetmelik Güncellemeleri: Neler Değişti?
Sağlık Bakanlığı; 2025 ve 2026 yıllarında Hastalık Oranları Cetveli'nde çeşitli revizyonlar yapmıştır. Bu güncellemelerin öne çıkan başlıkları şunlardır:
- ICD-11 uyumu: Bakanlık, cetveli Dünya Sağlık Örgütü'nün güncel ICD-11 sınıflandırmasıyla uyumlu hale getirmiştir.
- Dijital altyapı: Sağlık Bakanlığı; tüm raporları e-Rapor sistemine ve Ulusal Engelli Veri Bankası'na entegre etmiştir.
- Denetim sıkılaştırması: SGK; yapay zeka destekli risk analizi algoritmalarıyla özellikle psikiyatrik ve onkolojik tanılara dayalı süreli malulen emeklilik dosyalarını taramaya başlamıştır.
- Kontrol muayenesi: Tedavi geçmişi e-Nabız üzerinde güncel olmayan hastalar, otomatik olarak kontrol muayenesine sevk edilmektedir.
Rapor Oranına İtiraz Süreci
Rapor sonucundan memnun olmayan başvuru sahibi, rapor tarihinden itibaren 30 gün içinde ikamet ettiği ilin Sağlık Müdürlüğü'ne itiraz dilekçesiyle başvurabilir. İl Sağlık Müdürlüğü; itirazı kabul ettiğinde başvuru sahibini farklı bir hakem hastaneye sevk etmektedir. Hakem hastanenin verdiği rapor nihai kabul edilmektedir. Uyuşmazlık durumunda dosya Ankara Merkez Hakem Kurulu'na iletilmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Aynı hastalıktan iki farklı hastaneden rapor alınabilir mi? Başvuru sahibi ikinci rapor için başvurabilir. Sistemdeki son geçerli rapor esas alınmaktadır.
Rapor oranı yükseltilebilir mi? Hastalığın ilerlemesi durumunda başvuru sahibi yeniden değerlendirme talep edebilir. Ancak sağlık kurulu oranı düşürme yetkisine de sahiptir.
Süresiz raporum e-Devlet'te görünmüyor, ne yapmalıyım? 2019 öncesi düzenlenen bazı raporlar elektronik ortama aktarılmamış olabilir. Başvuru sahibi, raporu düzenleyen hastanenin bilgi işlem birimine başvurarak raporun Sağlık Bakanlığı e-Rapor Sistemi'ne yüklenmesini talep etmelidir.
Rapor almak için ücret ödenir mi? Sağlık kurulu; başvuru sahibinin engellilik oranını %0 olarak belirlerse rapor ücretli hale gelmektedir. %1 ve üzeri oran çıktığında herhangi bir ücret alınmamaktadır.
Kaynakça
Bu içerikteki oran aralıkları; aşağıdaki resmi kaynaklarda yer alan Hastalık Oranları Cetveli ve yönetmelik hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır:
- T.C. Sağlık Bakanlığı — Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik: mevzuat.gov.tr
- T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı — Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü: aile.gov.tr
- T.C. Sağlık Bakanlığı — e-Rapor Sistemi: erapor.saglik.gov.tr
- e-Devlet Kapısı — Engellilik Sağlık Kurulu Raporları Sorgulama: turkiye.gov.tr