Kanser Hastası Engelli Raporu ve Hakları 2026
Onkoloji hastaları için engelli raporu oranları, aktif tedavi and remisyon dönemlerinde oran değişimleri, malulen emeklilik şartları.
- Tüm aktif kanser tedavisi (kemoterapi/radyoterapi) gören hastalara %80 oran verilir.
- Tedavi bittikten sonraki ilk 5 yıllık remisyon (iyileşme) döneminde oran %60'a çekilir.
- 5 yıllık remisyon sonrasında nüks yoksa oran kalıcı olarak %40 (süresiz) olur.
- Kemik/beyin/karaciğer metastazı bulunan evre 4 hastalarda oran %90-100'dür.
Kanser, vücutta hücrelerin kontrolsüz bölünerek çoğalması ve çevre dokulara ya da uzak organlara yayılması ile karakterize kronik bir hastalık grubudur. Sağlık kurulu, kanser hastaları için düzenlenen engelli raporunda; tümörün türünü, evresini, uygulanan tedaviyi (ameliyat, kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedavi), tedaviye alınan yanıtı, organ ve fonksiyon kayıplarını ve hastanın günlük yaşam üzerindeki etkilerini birlikte değerlendirmektedir.
Bu rehber; kanser hastalarının engelli raporu alıp alamayacağını, evreye ve kanser türüne göre rapor oranlarını, tedavi süreci ve remisyon dönemindeki değişimleri, sağlanan hakları ve 2026 yılı güncel mevzuatına göre başvuru sürecini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.
Kanser Nedir?
Kanser, DNA hasarı sonucu hücrelerin kontrolsüz çoğalması ve olgunlaşamamış hücrelerin normal doku fonksiyonunu bozması durumudur. Vücudun herhangi bir organında veya dokusunda başlayabilmektedir. Erken evrede lokal kalırken, ilerleyen dönemde lenf yoluyla veya kan dolaşımı ile uzak organlara metastaz yapabilmektedir.
Kanserin başlıca nedenleri şunlardır:
-
Genetik yatkınlık ve kalıtsal mutasyonlar
-
Sigara ve tütün ürünleri kullanımı
-
Aşırı alkol tüketimi
-
Kimyasal karsinojenlere maruziyet (asbest, benzen, radyasyon)
-
Kronik viral enfeksiyonlar (HPV, Hepatit B ve C, EBV)
-
Obezite, hareketsiz yaşam ve dengesiz beslenme
-
Uzun süreli güneş ışını maruziyeti
-
İyonize radyasyon maruziyeti
-
Hormonal faktörler ve immün sistem baskılanması
Kanser evrelemesinde TNM sistemi kullanılmaktadır. T tümörün büyüklüğünü, N lenf düğümü tutulumunu, M uzak organ metastazını göstermektedir. Bu değerlere göre kanser evreleri şu şekilde sınıflandırılmaktadır:
-
Evre 0: Karsinoma in situ (kanser hücreleri henüz komşu dokuya yayılmamıştır)
-
Evre 1: Erken evre, tümör küçük ve lokal
-
Evre 2: Tümör büyümüş, bölgesel yayılım sınırlı
-
Evre 3: Bölgesel lenf düğümlerine yayılım mevcut
-
Evre 4: Uzak organ metastazı (metastatik kanser)
Kanser Hastası Engelli Raporu Alabilir mi?
Evet, kanser tanısı almış hasta engelli raporu alabilmektedir. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında kanser tüm evrelerinde raporlama kapsamındadır. Ancak verilen oran; kanserin türüne, evresine, tedaviye alınan yanıta, remisyon durumuna, kalıcı organ ve fonksiyon kayıplarına göre değişmektedir.
Rapor için değerlendirilen faktörler şunlardır:
-
Kanserin türü ve organ yerleşimi
-
Tümörün evresi (Evre 1, 2, 3, 4)
-
Tedavi durumu: Aktif tedavi mi remisyon mu
-
Uygulanan tedavi türleri: Cerrahi, kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi
-
Organ ve doku kaybı durumu (mastektomi, kolostomi, larenjektomi)
-
Metastaz varlığı ve yaygınlığı
-
Remisyon süresi (5 yıllık hastalıksız dönem esas alınır)
-
Nüks (tekrarlama) öyküsü
-
Tedaviye bağlı kalıcı yan etkiler (nöropati, lenfödem, kardiyotoksisite)
-
Genel performans durumu (ECOG, Karnofsky skoru)
Kanser tanısı konulduktan sonra tedavi sürecinin ilk gününden itibaren rapor için başvuru yapılabilmektedir. Aktif tedavi döneminde yüksek oranlı süreli raporlar düzenlenirken, remisyon sonrası oran hastalığın seyrine göre yeniden değerlendirilmektedir.
Kanser Engelli Rapor Oranları 2026
Kanser hastaları için verilen engelli rapor oranı; evre, tedavi durumu ve remisyon süresine göre belirlenmektedir. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında onkoloji için genel çerçeve şu şekildedir:
Genel Kanser Rapor Oranları
|
Kanser Durumu |
Oran Aralığı |
|
Aktif tedavi gören tüm kanser hastaları |
%80 |
|
Evre 3 veya 4 (aktif tedavi devam ediyor) |
%80 |
|
Evre 3 veya 4 (remisyona girmiş) |
%60 |
|
Evre 1 veya 2 (remisyonda, 5 yıla kadar) |
%60 |
|
Evre 1 veya 2 (remisyon sonrası 5 yıldan sonra) |
%40 |
|
Metastatik ve tedavi şansı sınırlı hasta |
%80 – %100 |
|
Terminal dönem kanser hastası |
%90 – %100 |
|
İyi diferansiye tiroid kanseri (düşük risk) |
%20 – %40 |
|
Derinin bazal hücreli kanseri (lokal) |
%10 – %20 |
Kanser tedavisi veya tümör kitlesi nedeniyle organlarda kalıcı hasar oluşması durumunda, ilgili organ kaybı oranı ana kanser oranına Balthazard formülü ile eklenmektedir.
Evrelere Göre Kanser Engelli Rapor Oranları
Evre 1 Kanser Hastası Yüzde Kaç Rapor Alır?
Evre 1 kanser, erken evre olarak kabul edilmekte ve tümör lokal (küçük ve sınırlı) durumdadır. Bu evrede rapor oranları şu şekildedir:
-
Aktif tedavi döneminde: %80
-
Remisyon sonrası ilk 5 yıl: %60
-
Remisyon sonrası 5 yıldan sonra: %40
-
Organ kaybı eşlik ediyorsa: Balthazard ile ek oran
Evre 2 Kanser Hastası Yüzde Kaç Rapor Alır?
Evre 2 kanser, tümörün büyüdüğü ancak henüz bölgesel yayılım göstermediği durumdur. Bu evrede rapor oranları:
-
Aktif tedavi döneminde: %80
-
Remisyon sonrası ilk 5 yıl: %60
-
Remisyon sonrası 5 yıldan sonra: %40
-
Cerrahi sonrası organ kaybı eklenmesi durumunda oran yükselir
Evre 3 Kanser Hastası Yüzde Kaç Rapor Alır?
Evre 3 kanser, bölgesel lenf düğümlerine yayılım gösteren ilerlemiş evredir. Rapor oranları:
-
Aktif tedavi döneminde: %80
-
Remisyona girmiş hasta: %60 (zamandan bağımsız)
-
Tedaviye rağmen tam gerileme sağlanamamışsa: %80
-
Ek hastalık (KOAH, kalp yetmezliği vb.) varlığında oran yükselebilir
Evre 4 Kanser Hastası Yüzde Kaç Rapor Alır?
Evre 4 kanser, uzak organ metastazı içeren en ileri evredir. Bu evrede rapor oranları:
-
Aktif tedavi devam eden metastatik hasta: %80
-
Remisyona girmiş metastatik hasta: %60
-
Tedavi yanıtı olmayan hasta: %80 – %100
-
Terminal dönem: %90 – %100
-
Bakıma tam bağımlı hasta: %100
Kanser Türüne Göre Engelli Rapor Oranları
Kanser türüne göre uygulanan cerrahi, tedavi ve organ kaybı farklı olduğu için rapor oranları değişkenlik göstermektedir.
Meme Kanseri Engelli Rapor Oranı
Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Rapor oranı; mastektomi durumu, lenf nodu diseksiyonu, kol fonksiyon kaybı ve tedaviye göre değişmektedir.
|
Durum |
Oran Aralığı |
|
Evre 1 – 2 aktif tedavi |
%80 |
|
Evre 3 – 4 aktif tedavi |
%80 |
|
Tek taraflı mastektomi sonrası remisyon |
%60 |
|
Çift taraflı mastektomi (bilateral) |
%60 – %70 |
|
Aksiller lenfödem eşlik ediyorsa |
Balthazard ile ek oran |
|
Kol fonksiyon kaybı eşlik ediyorsa |
Balthazard ile ek oran |
|
Kemik metastazlı meme kanseri |
%80 – %100 |
Akciğer Kanseri Engelli Rapor Oranı
Akciğer kanseri, agresif seyri ve yüksek mortalitesi ile bilinen bir kanser türüdür. Cerrahi sonrası solunum fonksiyon kaybı ana oran belirleyicisidir.
|
Durum |
Oran Aralığı |
|
Aktif tedavi (kemo, radyo, immünoterapi) |
%80 |
|
Lobektomi sonrası remisyon |
%60 |
|
Pnömonektomi (tek akciğer çıkarımı) |
%60 – %80 |
|
KOAH eşlik eden akciğer kanseri |
%80 – %90 |
|
Metastatik akciğer kanseri |
%80 – %100 |
|
Küçük hücreli akciğer kanseri (aktif) |
%80 |
Kolorektal (Kalın Bağırsak) Kanser Rapor Oranı
|
Durum |
Oran Aralığı |
|
Aktif tedavi dönemi |
%80 |
|
Rezeksiyon sonrası kolostomili hasta |
%60 – %80 |
|
Kalıcı ileostomi |
%60 – %80 |
|
Remisyon sonrası (kolostomisiz) |
%40 – %60 |
|
Karaciğer metastazlı kolorektal kanser |
%80 |
Mide Kanseri Rapor Oranı
|
Durum |
Oran Aralığı |
|
Aktif tedavi |
%80 |
|
Total gastrektomi (mide çıkarımı) sonrası |
%60 – %80 |
|
Subtotal gastrektomi sonrası |
%50 – %70 |
|
Beslenme bozukluğu ve kilo kaybı eşliğinde |
Balthazard ile ek oran |
|
Metastatik mide kanseri |
%80 – %100 |
Prostat Kanseri Rapor Oranı
|
Durum |
Oran Aralığı |
|
Aktif tedavi (hormon, radyoterapi) |
%80 |
|
Radikal prostatektomi sonrası remisyon |
%60 |
|
İdrar inkontinansı eşlik ediyorsa |
Balthazard ile ek oran |
|
Erektil disfonksiyon eşlik ediyorsa |
Balthazard ile ek oran |
|
Kemik metastazlı prostat kanseri |
%80 – %100 |
Rahim (Endometrium) ve Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri Rapor Oranı
|
Durum |
Oran Aralığı |
|
Aktif tedavi |
%80 |
|
Histerektomi sonrası remisyon |
%60 |
|
Radikal histerektomi + lenfadenektomi |
%60 – %70 |
|
Radyoterapi sonrası bağırsak veya mesane hasarı |
Balthazard ile ek oran |
|
Metastatik jinekolojik kanser |
%80 – %100 |
Lösemi ve Lenfoma (Hematolojik Kanserler) Rapor Oranı
|
Durum |
Oran Aralığı |
|
Akut lösemi (aktif tedavi) |
%80 |
|
Kronik lösemi (kontrollü) |
%60 – %80 |
|
Kemik iliği nakli sonrası ilk 1 yıl |
%80 – %100 |
|
Hodgkin lenfoma aktif tedavi |
%80 |
|
Non-Hodgkin lenfoma aktif tedavi |
%80 |
|
Remisyon sonrası lenfoma (5 yıla kadar) |
%60 |
|
Multipl miyelom |
%80 |
Beyin ve Sinir Sistemi Tümörleri Rapor Oranı
|
Durum |
Oran Aralığı |
|
Glioblastoma (aktif tedavi) |
%80 – %100 |
|
Düşük dereceli gliom |
%60 – %80 |
|
Nörolojik defisit eşlik eden vaka |
%80 – %100 |
|
Epilepsi gelişimi |
Balthazard ile ek oran |
|
Kognitif fonksiyon kaybı |
Balthazard ile ek oran |
Diğer Kanser Türleri Rapor Oranları
|
Kanser Türü |
Oran Aralığı |
|
Pankreas kanseri |
%80 – %100 |
|
Karaciğer kanseri (HCC) |
%80 |
|
Böbrek kanseri (aktif tedavi) |
%80 |
|
Mesane kanseri (aktif tedavi) |
%80 |
|
Yumurtalık (over) kanseri |
%80 |
|
Tiroid kanseri (agresif tip) |
%60 – %80 |
|
Yemek borusu (özofagus) kanseri |
%80 |
|
Larenks (gırtlak) kanseri + larenjektomi |
%60 – %80 |
|
Melanom (evre 3 – 4) |
%80 |
|
Kemik tümörleri (osteosarkom) |
%80 |
|
Yumuşak doku sarkomu |
%60 – %80 |
Tedavi Türlerine Göre Rapor Değerlendirmesi
Kemoterapi Alan Hastalarda Rapor
Kemoterapi tedavisi devam eden hastalar aktif tedavi kapsamında değerlendirilmekte ve %80 rapor oranı verilmektedir. Kemoterapinin kalıcı yan etkileri (nöropati, kardiyotoksisite, kemik iliği baskılanması) mevcutsa remisyon sonrası ek oran hesabı yapılmaktadır.
Radyoterapi Alan Hastalarda Rapor
Radyoterapi süreci aktif tedavi olarak kabul edilmektedir. Radyoterapiye bağlı gelişen kalıcı hasarlar (radyasyon fibrozisi, kronik cilt hasarı, radyasyon sistiti, bağırsak hasarı) rapor oranına eklenmektedir.
İmmünoterapi ve Hedefe Yönelik Tedavi
İmmünoterapi (kontrol noktası inhibitörleri) ve hedefe yönelik tedaviler (tirozin kinaz inhibitörleri) uzun süreli kullanım gerektirmektedir. Bu tedaviyi alan hastalar aktif tedavi kapsamında değerlendirilmekte ve %80 oran verilmektedir.
Cerrahi Sonrası Rapor Değerlendirmesi
Kanser cerrahisi sonrası organ ve doku kaybı olan hastalarda, organ kaybı ana kanser oranına Balthazard formülü ile eklenmektedir. Bu değerlendirmede önemli olan cerrahi türleri şunlardır:
-
Mastektomi (meme çıkarımı): Tek veya çift taraflı
-
Lobektomi/pnömonektomi (akciğer çıkarımı)
-
Gastrektomi (mide çıkarımı)
-
Kolostomi/ileostomi (kalıcı stoma açılması)
-
Larenjektomi (gırtlak çıkarımı, kalıcı trakeostomi)
-
Sistektomi (mesane çıkarımı)
-
Histerektomi (rahim çıkarımı)
-
Radikal prostatektomi
-
Amputasyon (uzuv kaybı)
Kanser Remisyonu ve Rapor Oranındaki Değişim
Remisyon, kanser hücrelerinin tetkiklerde saptanamaması ve hastalık belirtilerinin ortadan kalkması durumudur. Kanser hastasının rapor oranı, remisyon süresine göre kademeli olarak azalabilmektedir.
Remisyon Süresine Göre Oran Değişimi
|
Remisyon Durumu |
Rapor Oranı |
|
Tedavi aktif, remisyon yok |
%80 |
|
Yeni remisyon (ilk 1 yıl) |
%80 |
|
Remisyon 1 – 5 yıl arası (Evre 1 – 2) |
%60 |
|
Remisyon 5 yıl üzeri (Evre 1 – 2) |
%40 |
|
Remisyon (Evre 3 – 4, zamandan bağımsız) |
%60 |
|
Nüks (tekrarlama) durumu |
Yeniden aktif tedavi oranı: %80 |
Sağlık kurulu, remisyondaki hastayı yılda en az bir kez kontrol muayenesine çağırmaktadır. Bu kontrolde metastaz veya nüks olup olmadığı değerlendirilmektedir. Remisyon devam ettiği sürece hasta engelli haklarından yararlanmaya devam edebilmektedir.
Kanser Engelli Raporu için Gerekli Belgeler
Rapor başvurusunda hazır bulundurulması gereken belgeler şunlardır:
-
T.C. kimlik belgesi
-
Patoloji raporu (tanıyı doğrulayan histopatolojik inceleme)
-
Onkolojik konsey kararı (tümör konseyi raporu)
-
Görüntüleme sonuçları: BT, MR, PET-CT
-
Kemoterapi protokolü ve seans raporları
-
Radyoterapi planı ve seans raporları
-
Cerrahi ameliyat raporu ve epikriz
-
Tümör belirteçleri (CEA, CA 15-3, CA 19-9, PSA vb.) sonuçları
-
Kan sayımı ve biyokimya tetkikleri
-
Onkoloji uzmanı muayene raporu
-
İlgili cerrahi branş muayene raporu
-
Genel performans durumu değerlendirmesi (ECOG, Karnofsky)
-
Kullanılan ilaçların listesi ve dozları
-
Diğer eşlik eden hastalıklara ait raporlar
-
e-Nabız üzerinden alınan sağlık geçmişi çıktısı
Kanser Engelli Raporu Alma Süreci 2026
Kanser hastası engelli raporu almak için izlenmesi gereken adımlar şunlardır:
1. Adım: Yetkili Hastaneye Başvuru: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet, üniversite veya eğitim araştırma hastanesine başvuru yapılmaktadır. Özel hastanelerin büyük çoğunluğu engelli sağlık kurulu raporu düzenleme yetkisine sahip değildir.
2. Adım: Randevu ve Başvuru Formu: Hastane engelli sağlık kurulu birimine başvuru yapılmakta ve engelli sağlık kurulu başvuru formu doldurulmaktadır.
3. Adım: Branş Muayeneleri: Hasta, kanserin türüne göre onkoloji, cerrahi (genel, göğüs, ürolojik, jinekolojik), radyasyon onkolojisi, dahiliye ve hematoloji gibi branşlara yönlendirilmektedir.
4. Adım: Ek Tetkiklerin Yapılması: Hekimlerin talebi doğrultusunda güncel görüntüleme, kan tetkiki ve performans testleri istenmektedir.
5. Adım: Her Branşta Oran Belirlenmesi: Her hekim kendi branşına ait engel oranını sisteme girmektedir.
6. Adım: Sağlık Kurulu Değerlendirmesi: Kurul, tüm branş sonuçlarını Balthazard formülü ile birleştirerek nihai oranı belirlemektedir.
7. Adım: Raporun Düzenlenmesi ve Teslimi: Onay sürecinin ardından rapor e-Devlet üzerinden ve fiziksel olarak hastaya teslim edilmektedir.
Kanser Hastalarının Yararlanabileceği Haklar
Kanser hastası, sağlık kurulu raporunda oranı %40 ve üzeri çıkması durumunda engelli haklarından yararlanabilmektedir. Ayrıca kanser hastalarına özel olarak tanınan bazı ek haklar da bulunmaktadır.
Rapor Oranına Göre Sağlanan Haklar
|
Oran Aralığı |
Sağlanan Haklar |
|
%40 – %49 |
Gelir vergisi indirimi (3. derece), EKPSS ile memurluk hakkı |
|
%50 – %59 |
Gelir vergisi indirimi (2. derece), erken emeklilik olanakları |
|
%60 – %69 |
Gelir vergisi indirimi (1. derece), genişletilmiş sosyal haklar |
|
%70 – %89 |
Evde bakım yardımı, engelli aylığı, ücretsiz toplu taşıma |
|
%90 ve üzeri |
ÖTV muafiyetli araç, bakım maaşı, tam bağımlı statüsü |
Kanser Hastasına Özel Sağlanan Haklar
-
Ücretsiz Kanser Tedavisi: Radyoterapi, kemoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapi tedavileri sosyal güvence sorgusu olmaksızın ücretsizdir. Kanser ilacına ilişkin ilave ücret ve fark ödemesi alınmamaktadır.
-
18 Aya Kadar Raporlu İzin: Kanser hastalarına özlük haklarının korunması amacıyla 18 aya kadar heyet raporlu istirahat verilebilmektedir.
-
Geçici Maluliyet: Tanı tarihinden itibaren 18 ay süre ile geçici maluliyet hakkı tanınmaktadır.
-
Malulen Emeklilik: Çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiği SGK Sağlık Kurulu tarafından tespit edilen, en az 10 yıl sigortalı ve 1800 gün prim ödeyen hastalar malulen emekli olabilmektedir.
-
Gelir Vergisi İndirimi: %40 ve üzeri raporu olan çalışan kanser hastasının maaşından kesilen gelir vergisinden indirim yapılmaktadır.
-
ÖTV Muafiyetli Araç: %90 ve üzeri raporu olan kanser hastası ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. %40 – %89 arası raporlu hastalar özel tertibatlı araç kullanabilir ibaresi olması durumunda ÖTV indiriminden yararlanabilmektedir.
-
Ücretsiz Toplu Taşıma: %40 ve üzeri raporlu kanser hastası ve refakatçisi belediye otobüsleri, metro, tramvay, TCDD ve Türk Hava Yolları'nda indirim veya ücretsiz seyahat hakkından yararlanmaktadır.
-
Evde Bakım Yardımı: Ağır kanser hastası için yakınlarına aylık evde bakım yardımı ödenmektedir.
-
Engelli Aylığı: 2022 sayılı kanun kapsamında geliri belirli sınırın altında olan kanser hastalarına aylık bağlanmaktadır.
-
EKPSS ile Memurluk: Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı ile devlet memuru olma hakkı bulunmaktadır.
-
Ağır İş ve Gece Vardiyasından Muafiyet: Kanser hastası ağır kaldırma, gece vardiyası ve fazla mesai gerektiren işlerden muaf tutulabilmektedir.
-
Yer Değiştirme (Tayin) Hakkı: Memur olan kanser hastası tedavi olduğu şehre veya sağlığa uygun bölgeye tayin talep edebilmektedir.
-
Sosyal Yardımlaşma Vakfı Destekleri: İl ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarından ilaç, tıbbi cihaz ve maddi destek alınabilmektedir.
-
Doğurganlığın Korunması Hakkı: Meme kanseri ve diğer kanser tedavilerinden önce üreme hücrelerinin saklanması hakkı bulunmaktadır.
Kanser Hastası Malulen Emeklilik Şartları
Kanser hastası malulen emeklilik için başvurabilmektedir. Ancak hastanelerden alınan engelli sağlık kurulu raporu tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir. Malullük aylığı bağlanabilmesi için SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücü kaybı oranının en az %60 olarak tespit edilmesi gerekmektedir.
Malulen emeklilik şartları şunlardır:
-
SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ının kaybedildiğinin tespiti
-
En az 10 yıllık sigortalılık süresi
-
En az 1800 gün prim ödemesi
-
Başkasının sürekli bakımına muhtaç hastalarda 10 yıllık sigortalılık şartı aranmaz
-
Sigortalılık öncesinde engellilik oranı %60 üzerinde tespit edilenler bu haktan yararlanamaz
-
SGK'ya birikmiş prim borcunun bulunmaması
Kanser tanısı almış hastalara, tanı tarihinden itibaren 18 ay süreyle geçici maluliyet hakkı tanınmaktadır. Bu süre içinde başvuru yapılması durumunda malul aylığı bağlanabilmektedir. İyi diferansiye tiroid kanserleri ve derinin bazal hücreli kanseri dışındaki tüm malign hastalıklar bu kapsamdadır.
Kanser Engelli Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?
Sağlık kurulu, kanser hastasının durumuna göre süreli veya süresiz rapor düzenlemektedir:
-
Aktif tedavi gören hasta: 1 – 2 yıllık süreli rapor
-
Yeni remisyona girmiş hasta: 1 yıllık süreli rapor
-
Uzun süreli (5 yıl üstü) remisyondaki hasta: 2 – 5 yıllık süreli rapor
-
Metastatik ve tedavi şansı sınırlı hasta: Süresiz rapor
-
Kalıcı organ kaybı olan hasta: Süresiz rapor
-
Terminal dönem hasta: Süresiz rapor
Süreli raporun bitiş tarihinden 6 ay önce yenileme başvurusu yapılabilmektedir. Nüks veya metastaz durumunda rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir.
Kanser Engelli Raporu Muayenesinde Nelere Bakılır?
Sağlık kurulu muayenesinde onkoloji, cerrahi, radyasyon onkolojisi, hematoloji ve dahiliye hekimleri şu değerlendirmeleri yapmaktadır:
-
Patoloji tanısının doğrulanması ve tümör tipinin belirlenmesi
-
Kanser evresinin güncel görüntülemeye göre tespiti (TNM sınıflaması)
-
Uygulanan tedavilerin etkinliğinin değerlendirilmesi
-
Remisyon durumunun kontrolü (radyolojik ve biyokimyasal)
-
Metastaz taraması (PET-CT, tam vücut tarama)
-
Genel performans durumu: ECOG skorlaması (0 – 5), Karnofsky skoru
-
Cerrahi sonrası organ ve fonksiyon kaybı değerlendirmesi
-
Tümör belirteçlerinin (marker) trendi
-
Tedaviye bağlı yan etkilerin değerlendirilmesi
-
Ağrı skorlaması (VAS)
-
Beslenme durumu ve kilo değişikliği kontrolü
-
Psikososyal değerlendirme
Kanser Hastasında Balthazard Formülü ile Oran Hesaplama
Kanser hastasında birden fazla hastalık veya organ kaybı bulunması durumunda oranlar Balthazard formülü ile birleştirilmektedir. Toplama işlemi doğrudan yapılmamaktadır.
Balthazard Formülü Uygulaması
-
Tüm oranlar en yüksekten en küçüğe sıralanır
-
En yüksek oran alınır
-
100'den bu oran çıkarılarak kalan sağlamlık bulunur
-
Kalan sağlamlık ikinci oranla çarpılır
-
Sonuç 100'e bölünür
-
Bulunan değer en yüksek orana eklenir
-
İkiden fazla hastalık varsa aynı işlem sırayla tekrarlanır
-
65 yaş ve üzeri hastalara +10 oran eklenir
Örnek Hesaplamalar
Örnek 1: Evre 3 meme kanseri (%80) ve tek taraflı mastektomiye bağlı kol lenfödemi (%20) olan bir hastanın toplam oranı:
-
En yüksek oran alınır: %80
-
Kalan sağlamlık: 100 – 80 = 20
-
Kalan sağlamlık ikinci oranla çarpılır: 20 × 20 = 400
-
Sonuç 100'e bölünür: 400 / 100 = 4
-
En yüksek orana eklenir: 80 + 4 = %84
Örnek 2: Evre 3 akciğer kanseri (%80) ve eşlik eden KOAH (%40) olan bir hastanın toplam oranı:
-
En yüksek oran alınır: %80
-
Kalan sağlamlık: 100 – 80 = 20
-
Çarpım: 20 × 40 = 800
-
Bölme: 800 / 100 = 8
-
Toplam: 80 + 8 = %88
Örnek 3: Kolorektal kanser sonrası kalıcı kolostomi (%60) ve tip 2 diyabet (%25) olan bir hasta:
-
En yüksek oran alınır: %60
-
Kalan sağlamlık: 100 – 60 = 40
-
Çarpım: 40 × 25 = 1000
-
Bölme: 1000 / 100 = 10
-
Toplam: 60 + 10 = %70
Kanser Engelli Rapor Oranına İtiraz
Kanser hastası, rapor sonucundan memnun olmadığında itiraz edebilmektedir. İtiraz süreci şu şekilde işlemektedir:
-
Rapor tarihinden itibaren 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü'ne yazılı dilekçe ile başvuru yapılmalıdır
-
İtiraz kabul edildiğinde hasta farklı bir hakem hastaneye sevk edilmektedir
-
Hakem hastane güncel görüntüleme ve tetkik talep edebilmektedir
-
Yeni onkolojik konsey değerlendirmesi yapılabilmektedir
-
Hakem hastane raporu nihai sonuç olarak kabul edilmektedir
-
Uyuşmazlık sürmesi durumunda dosya Ankara'daki Merkez Hakem Kurulu'na iletilmektedir
-
Merkez Hakem Kurulu kararı kesindir
Kanser Hastasına Sık Eşlik Eden Durumlar ve Oran Etkisi
Kanser tedavisi süreci ve sonrası çeşitli sağlık sorunları hastaya eşlik edebilmekte ve Balthazard formülü ile rapor oranını yükseltmektedir:
-
Kanser kaşeksisi (aşırı kilo kaybı ve halsizlik)
-
Kemoterapiye bağlı periferik nöropati
-
Kemoterapiye bağlı kardiyotoksisite ve kalp yetmezliği
-
Radyoterapiye bağlı pulmoner fibrozis
-
Lenfödem (özellikle meme kanseri sonrası)
-
Kemik metastazlarına bağlı patolojik kırıklar
-
Kanser ağrı sendromu (kronik ağrı)
-
Depresyon ve anksiyete bozukluğu
-
Post-travmatik stres bozukluğu
-
Kognitif bozukluk (kemo-beyin sendromu)
-
Beslenme bozukluğu ve malnütrisyon
-
Ostomi bakımına bağlı komplikasyonlar
-
Kalıcı stoma (kolostomi, ileostomi, ürostomi, trakeostomi)
-
Cerrahi sonrası inkontinans (idrar veya dışkı)
-
Erektil disfonksiyon (prostat kanseri sonrası)
-
Menopoz semptomları (jinekolojik kanser sonrası)
-
Kemik iliği baskılanması ve enfeksiyona yatkınlık
-
Sekonder maligniteler (tedaviye bağlı ikinci kanser)
Çocukluk Çağı Kanserlerinde Engelli Rapor Değerlendirmesi
18 yaş altı kanser hastaları, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (ÇÖZGER) kapsamında değerlendirilmektedir. ÇÖZGER raporu erişkin raporundan farklıdır ve özel gereksinim seviyeleri belirlenir:
-
Özel gereksinimi var (ÖGV)
-
Hafif düzeyde ÖGV
-
Orta düzeyde ÖGV
-
İleri düzeyde ÖGV
-
Çok ileri düzeyde ÖGV
-
Belirgin ÖGV
-
Tam bağımlı ÖGV
Çocukluk çağı kanserlerinde (lösemi, lenfoma, Wilms tümörü, nöroblastom, retinoblastom, beyin tümörleri, kemik tümörleri) aktif tedavi süresince genellikle tam bağımlı ÖGV veya çok ileri düzey ÖGV kararı verilmektedir. Bu karar erişkinlerdeki %80 – %100 orana denk gelmektedir. Aile, engelli yakını aylığı ve evde bakım yardımı gibi haklardan yararlanabilmektedir.
Kanser Engelli Raporu Almak İçin Pratik Öneriler
-
Tanı konulur konulmaz rapor için başvuru yapılmalıdır
-
Onkoloji konseyi kararı mutlaka temin edilmelidir
-
Güncel görüntülemeler (son 3 ay içinde) hazırlanmalıdır
-
Kemoterapi ve radyoterapi seans belgeleri tam olmalıdır
-
Tedavi gördüğü hastaneden rapor alınması süreci kolaylaştırmaktadır
-
Cerrahi sonrası organ ve fonksiyon kayıpları ayrıntılı belgelenmelidir
-
Eşlik eden hastalıklara (diyabet, KOAH, kalp hastalığı) ait raporlar getirilmelidir
-
İş performansındaki değişim somut örneklerle aktarılmalıdır
-
Tedaviye bağlı yan etkiler ve komplikasyonlar açıkça belirtilmelidir
-
Psikiyatri veya psikoloji desteği alınmışsa raporları eklenmelidir
-
Muayene günü tedavi gördüğü ilaçların listesi yanında bulundurulmalıdır
-
Kilo kaybı, halsizlik ve iştah durumu net biçimde anlatılmalıdır
-
Ağrı seviyesi ve kullanılan ağrı kesiciler bildirilmelidir
-
Yardımcı cihaz kullanımı (yürüteç, tekerlekli sandalye) belgelenmelidir
-
e-Nabız üzerinden tüm sağlık geçmişi kontrol edilerek eksikler tamamlanmalıdır
Sıkça Sorulan Sorular
Evre 1 kanser hastası yüzde kaç engelli raporu alır?
Evre 1 kanser hastası aktif tedavi döneminde %80 rapor almaktadır. Remisyon sonrası ilk 5 yıla kadar %60 oranı verilmektedir. Beşinci yıldan sonra oran %40'a düşmektedir.
Evre 4 kanser hastası yüzde kaç engelli raporu alır?
Evre 4 (metastatik) kanser hastası genellikle %80 – %100 arası oran almaktadır. Aktif tedavi devam ediyorsa %80, terminal dönem ise %90 – %100 arası rapor düzenlenmektedir.
Kanser hastası malulen emekli olabilir mi?
Evet, SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60 oranında kaybedildiği tespit edilen, en az 10 yıl sigortalı ve 1800 gün prim ödeyen kanser hastası malulen emekli olabilmektedir.
Kanser hastası ÖTV muafiyetli araç alabilir mi?
%90 ve üzeri raporu olan kanser hastası ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. %40 – %89 arası raporlu hastalar 'özel tertibatlı araç kullanabilir' ibaresi bulunması durumunda ÖTV indiriminden yararlanabilmektedir.
Kanser hastasının rapor oranı zamanla neden düşer?
Remisyon devam ettikçe hastalığın etkisi azaldığı için oran düşebilmektedir. Evre 1 – 2 hastalarda 5 yıl sonrası oran %60'tan %40'a düşer. Ancak %40 oran korunduğu sürece hasta engelli haklarından yararlanmaya devam etmektedir.
Kanser tedavisi sırasında rapor alınabilir mi?
Evet, kanser tanısı konulduğu andan itibaren rapor başvurusu yapılabilmektedir. Aktif tedavi süresince %80 oran verilmektedir.
Kanser hastası evde bakım maaşı alabilir mi?
%70 ve üzeri raporu olan, günlük yaşam aktivitelerini bağımsız yürütemeyen ve gelir sınırını aşmayan kanser hastasının yakınlarına evde bakım maaşı bağlanmaktadır.
Meme kanseri hastası yüzde kaç rapor alır?
Aktif tedavi döneminde %80, mastektomi sonrası remisyonda %60, çift taraflı mastektomi ile %60 – %70, kemik metastazlı meme kanserinde %80 – %100 rapor verilmektedir.
Kanser hastası ne kadar süre raporlu izin alabilir?
Kanser hastalarına özlük haklarının korunması amacıyla 18 aya kadar heyet raporlu istirahat verilebilmektedir.
Remisyondaki kanser hastasının rapor süresi ne kadardır?
Yeni remisyona girmiş hastaya 1 yıllık, uzun süreli remisyondaki hastaya 2 – 5 yıllık süreli rapor düzenlenmektedir. Metastatik veya kalıcı organ kaybı olan hastalar için süresiz rapor verilmektedir.
Kanser hastası gelir vergisi indiriminden yararlanır mı?
Evet, %40 ve üzeri raporu olan çalışan kanser hastasının maaşından kesilen gelir vergisinden indirim yapılmaktadır. Oran %40 – %59 için 3. derece, %60 – %79 için 2. derece, %80 – %100 için 1. derece indirim uygulanmaktadır.
Kanser hastası hangi hastaneden rapor alabilir?
Kanser hastası, Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet hastaneleri, üniversite hastaneleri veya eğitim araştırma hastanelerinden rapor alabilmektedir. Tedavi gördüğü hastanenin tercih edilmesi süreci kolaylaştırmaktadır.
Kanser hastası engelli aylığı alabilir mi?
2022 sayılı Kanun kapsamında geliri belirli sınırın altında olan %40 ve üzeri raporlu kanser hastasına aylık bağlanmaktadır. Aylık miktarı engel oranına göre değişmektedir.
Kanser tedavisi ücretsiz mi?
Evet, radyoterapi, kemoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedaviler sosyal güvence sorgulanmaksızın ücretsizdir. Kanser tedavisi, cerrahisi ve ilacına ilişkin ilave ücret ve fark ödemesi alınmamaktadır.
Nüks (kanserin tekrarlaması) durumunda rapor yenilenir mi?
Evet, nüks tespit edilmesi durumunda rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir. Nüks eden hasta yeniden %80 oran almaktadır.
Sonuç
Kanser hastası engelli raporu; hastalığın evresine, aktif tedavi ya da remisyon durumuna, kanser türüne ve eşlik eden komplikasyonlara göre şekillenmektedir. Aktif tedavi gören hasta %80 oran alırken, remisyona giren hastanın oranı Evre 3 – 4 için %60, Evre 1 – 2 için ilk 5 yıl %60, sonrasında %40 seviyesinde uygulanmaktadır. Kalıcı organ kaybı, metastaz veya eşlik eden hastalıklar Balthazard formülü ile ana orana eklenmektedir.
Rapor almak isteyen kanser hastası; onkoloji konseyi kararı, güncel görüntülemeler, tedavi belgeleri ve tam teşekküllü hastane başvurusu ile süreci yönetebilmektedir. %40 ve üzeri rapor sahibi hasta; gelir vergisi indirimi, erken emeklilik, ücretsiz toplu taşıma, ÖTV muafiyeti, evde bakım yardımı, engelli aylığı ve EKPSS ile memurluk gibi geniş haklardan yararlanabilmektedir.
2026 yılı itibarıyla kanser hastalarına yönelik haklar genişlemekte ve dijital başvuru süreçleri ile bürokratik yükümlülükler azaltılmaktadır. Hakkını bilen hasta, tedavi süreciyle birlikte sosyal ve ekonomik desteklerden de eksiksiz yararlanabilmektedir.