Balthazard Hesaplama 2026: Engel Oranı Hesaplama Formülü ve Örnekleri

Balthazard Hesaplama Robotu

Sağlık kurulu raporunuzda yer alan tüm hastalık oranlarını girerek toplam engel oranınızı hesaplayabilirsiniz.

60 yaş ve üzerindeyim (+%10 eklenecek)

* Bu hesaplama aracı, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamındaki Balthazard formülüne göre bilgilendirme amaçlı sonuç üretmektedir.

Balthazard hesaplama, birden fazla hastalığı veya engeli bulunan bireylerin sağlık kurulu raporundaki oranların matematiksel olarak birleştirilerek toplam engel oranının belirlenmesinde kullanılan bir hesaplama yöntemidir. Balthazard formülü, 20 Şubat 2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" kapsamında zorunlu hesaplama yöntemi olarak belirlenmiş olup; hastalıkların birbirine eklenmesi yerine ağırlıklı ortalama mantığıyla birleştirilmesini sağlamaktadır.

Balthazard hesaplama işlemi, iki veya daha fazla hastalığı bulunan engelli bireylerin toplam engel oranını hesaplayabilmek için sağlık kurulu tarafından uygulanmaktadır. Engel oranı hesaplama, doğrudan toplama işleminden farklı olarak; en yüksek orandan başlayarak sıralı bir formülasyon üzerinden yapılmakta ve 60 yaş üstündeki bireyler için ek %10 oran eklenmektedir. Bu rehber; Balthazard hesaplama tablosunu, formülün adım adım uygulanışını, 2-3-4 hastalıklı örnek hesaplamaları, hangi vücut sistemleri için oran verildiğini, %40 engel oranı için gerekli koşulları ve engel oranı hesaplama sonrası kazanılan hakları kapsamlı biçimde açıklamaktadır. Sayfanın üst kısmındaki Balthazard hesaplama robotu, sınırsız hastalık girişi ile anlık toplam engel oranı sonucu vermektedir.

Balthazard Hesaplama Nedir?

Balthazard hesaplama, Fransız hekim Victor Balthazard tarafından geliştirilen ve birden fazla iş gücü kaybına yol açan hastalığı bulunan bireylerin toplam engel oranını hesaplayan bir formülasyon yöntemidir. Balthazard formülü, hastalık oranlarının doğrudan toplanmasının %100'ü aşan mantıksız sonuçlar üretmesini önlemek amacıyla geliştirilmiş bir matematiksel çözümdür.

Balthazard hesaplama yöntemi, hastalıkların birbirinden bağımsız olarak kalan sağlıklı vücut fonksiyonu üzerinden etki ettiği varsayımına dayanmaktadır. Balthazard formülü mantığı, ilk hastalıktan sonra kalan sağlıklı vücut fonksiyonunun bir sonraki hastalık tarafından oransal olarak etkilendiği prensibiyle çalışmaktadır.

Balthazard hesaplama işleminin kullanıldığı durumlar şunlardır:

Engelli sağlık kurulu raporu düzenlenirken birden fazla hastalık tespit edilmesi
Farklı vücut sistemlerini etkileyen birden çok tanının bulunması
Aynı vücut sisteminde birden fazla fonksiyon kaybının olması
60 yaş ve üzeri bireylerde yaş faktörünün eklenmesi
İtiraz sonrası yeniden değerlendirme sürecinde oran birleştirme

Balthazard Formülü Nasıl Hesaplanır?

Balthazard formülü hesaplama adımları, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in ilgili maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Balthazard formülü, aşağıdaki adımlar takip edilerek uygulanmaktadır:

Hastalık oranları büyükten küçüğe doğru sıralanır. Balthazard hesaplama işleminde her zaman en yüksek orandan başlanmaktadır.
En yüksek oran, %100'den çıkarılır. Bu işlem, hastalıktan sonra kalan sağlıklı vücut fonksiyonunu temsil etmektedir.
Çıkan kalan miktar, ikinci sıradaki hastalık oranı ile çarpılır.
Çarpım sonucu 100'e bölünür. Elde edilen değer, ikinci hastalığın kalan sağlıklı fonksiyon üzerindeki etkisini göstermektedir.
Bölme sonucu, en yüksek hastalık oranına eklenir. Bu şekilde birinci ve ikinci hastalığın toplam engel oranı bulunmuş olmaktadır.
İkiden fazla hastalık varsa yeni bulunan toplam oran "en yüksek oran" olarak kabul edilir ve üçüncü hastalık için formül baştan uygulanır. Bu işlem tüm hastalıklar bitene kadar tekrarlanmaktadır.
60 yaş ve üzerindeki bireylerde hesaplanan toplam orana Balthazard formülü ile %10 eklenerek nihai engel oranı belirlenmektedir.

Balthazard Formülü Matematiksel Gösterim

Balthazard formülünün resmi yasal matematik standardı iki değişkenli sistemler için aşağıdaki display yapısı üzerinden kurgulanmaktadır:

$$\text{Toplam Oran} = A + \frac{(100 - A) \times B}{100}$$

Bu formülde A en yüksek hastalık oranını, B ise ikinci sıradaki hastalık oranını temsil etmektedir. Balthazard formülü, üç veya daha fazla hastalık için aynı mantıkla peş peşe uygulanmakta ve her adımda bulunan yeni toplam, sonraki hesaplamada A değeri olarak kullanılmaktadır.

Balthazard Hesaplama Örneği (2 Hastalık)

İki hastalıklı Balthazard hesaplama örneği, formülün en temel uygulamasını göstermektedir. Örnek olarak; kanser (onkoloji) engel oranı %50 ve görme engel oranı %25 olan bir bireyin toplam engel oranı aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır:

Adım	İşlem	Sonuç
1	En yüksek oran belirlenir	%50 (Kanser)
2	100 - 50	50
3	50 × 25	1.250
4	1.250 ÷ 100	12,5
5	%50 + %12,5	%62,5

Sonuç: İki hastalığı olan bireyin Balthazard formülüne göre toplam engel oranı %62,5 olarak hesaplanmaktadır. Bu oran, doğrudan toplama işleminde çıkacak olan %75'in aksine, gerçekçi bir engel değerini yansıtmaktadır.

Balthazard Hesaplama Örneği (3 Hastalık)

Üç hastalıklı Balthazard hesaplama örneği, formülün tekrarlı uygulanışını göstermektedir. Örnek olarak; kalp-damar engel oranı %40, sinir sistemi engel oranı %30 ve kas-iskelet engel oranı %20 olan bir bireyin toplam engel oranı şu şekilde hesaplanmaktadır:

Adım	İşlem	Ara Sonuç
1. Hesaplama (İlk iki oran)	40 + [(100 - 40) × 30] / 100	%40 + 18 = %58
2. Hesaplama (Ara sonuç + 3. hastalık)	58 + [(100 - 58) × 20] / 100	%58 + 8,4 = %66,4

Sonuç: Üç hastalığı olan bireyin Balthazard formülüne göre toplam engel oranı %66,4 olarak hesaplanmakta ve yuvarlama kuralı ile %66 olarak raporlanmaktadır.

Balthazard Hesaplama Örneği (60 Yaş Üstü)

60 yaş üstü Balthazard hesaplama örneği, yaş faktörünün nasıl eklendiğini göstermektedir. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında, 60 yaşını doldurmuş bireyler için Balthazard formülüyle hesaplanan orana ek %10 eklenmektedir.

Örnek olarak; iki hastalığı olan (%50 ve %25) ve 65 yaşında olan bir bireyin toplam engel oranı şu şekilde hesaplanmaktadır:

Adım	İşlem	Sonuç
1	Balthazard formülü ile iki hastalık toplanır	%62,5
2	60 yaş üstü ek: (100 - 62,5) × 10 / 100	3,75
3	%62,5 + %3,75	%66,25

Önemli not: 60 yaş üstü ek oran, doğrudan +%10 olarak eklenmemekte; Balthazard formülü mantığıyla kalan sağlıklı fonksiyon üzerinden hesaplanmaktadır.

Balthazard Hesaplama Tablosu (Örnek Kombinasyonlar)

Balthazard hesaplama tablosu, sık karşılaşılan hastalık oranı kombinasyonları için hazır sonuçları göstermektedir. Aşağıdaki tablo, iki hastalıklı Balthazard hesaplama sonuçlarını içermektedir:

1. Hastalık Oranı	2. Hastalık Oranı	Balthazard Sonucu
%20	%20	%36
%30	%20	%44
%30	%30	%51
%40	%20	%52
%40	%30	%58
%40	%40	%64
%50	%25	%62,5
%50	%30	%65
%50	%50	%75
%60	%30	%72
%70	%40	%82
%80	%50	%90

Balthazard Hesaplamada Kullanılan Vücut Sistemleri

Balthazard hesaplama işleminde değerlendirilen vücut sistemleri, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Yönetmeliği'nde belirtilen ana branşlardan oluşmaktadır. Engel oranı hesaplaması, her sistem için ayrı ayrı belirlenen oranların Balthazard formülü ile birleştirilmesi ile yapılmaktadır.

Vücut Sistemi	Değerlendiren Branş
Kulak Burun Boğaz	KBB Uzmanlığı
Zihinsel / Ruhsal / Davranışsal	Psikiyatri
Deri (Cilt)	Dermatoloji
Hemopoetik (Kan)	Hematoloji
Kardiyovasküler (Kalp-Damar)	Kardiyoloji
Görme	Göz Hastalıkları
Sindirim Sistemi	Gastroenteroloji
Kadın Hastalıkları - Doğum	Jinekoloji
Ürogenital (İdrar Yolları)	Üroloji / Nefroloji
Endokrin (Hormon)	Endokrinoloji
Solunum Sistemi	Göğüs Hastalıkları
Yanıklar	Plastik Cerrahi
Onkoloji (Kanser)	Tıbbi Onkoloji
Sinir Sistemi	Nöroloji / Beyin Cerrahi
Kas - İskelet Sistemi	Ortopedi / Fizik Tedavi

%40 Engel Oranı ve Balthazard Hesaplama İlişkisi

%40 engel oranı, engelli haklarından yararlanabilmenin temel eşiğidir. Balthazard hesaplama sonucu %40 ve üzerinde çıkan bireyler, engelli kimlik kartı, vergi indirimi, engelli emekliliği, evde bakım aylığı ve engelli aylığı gibi haklardan yararlanabilmektedir.

Yuvarlama kuralı: Balthazard hesaplama sonucu %39,50 ve üzeri çıkan oranlar, yuvarlama kuralı gereği %40 olarak kabul edilmektedir. %39,49 ve altında kalan oranlar ise engelli statüsü kapsamına alınmamaktadır.

Balthazard hesaplama sonucuna göre kazanılan haklar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Toplam Engel Oranı	Kazanılan Haklar
%40 - %59	Engelli kimlik kartı, 3. derece vergi indirimi, ÖTV indirimli özel tertibatlı araç, EKPSS ile atama
%60 - %79	2. derece vergi indirimi, engelli emekliliği (1. derece), evde bakım aylığı değerlendirmesi
%80 - %89	1. derece vergi indirimi, engelli emekliliği tüm avantajları, ağır engelli statüsü
%90 ve üzeri	Tam ÖTV muafiyeti, evde bakım aylığı, ağır engelli aylığı, refakatçi hakkı

Balthazard Hesaplama Sağlık Kurulu Raporu Süreci

Balthazard hesaplama, sağlık kurulu tarafından resmi olarak uygulanmakta ve sonuç engelli sağlık kurulu raporunda belirtilmektedir. Engel oranı hesaplama süreci, tam teşekküllü ve yetkilendirilmiş hastanelerde aşağıdaki adımlar takip edilerek yürütülmektedir:

Yetkili hastaneye başvuru – Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet veya üniversite hastanesine başvuru yapılmaktadır.
Poliklinik muayenesi – Hastanın rahatsızlığına göre ilgili branş polikliniklerinde muayene edilmesi sağlanmaktadır.
Tetkik ve tahliller – Radyolojik görüntüleme, laboratuvar tahlilleri ve fonksiyon testleri yapılmaktadır.
Branş oranlarının belirlenmesi – Her bir branş doktoru kendi alanındaki fonksiyon kaybı oranını belirlemektedir.
Sağlık kurulu toplantısı – Kurul üyeleri Balthazard formülünü uygulayarak toplam engel oranını hesaplamaktadır.
Rapor düzenlenmesi – Balthazard hesaplama sonucu ve süre bilgisi ile birlikte rapor tanzim edilmektedir.

Sağlık kurulu raporu düzenleme süresi, hastalığın karmaşıklığına ve gerekli tetkik sayısına göre 2 hafta ile 2 ay arasında değişmektedir.

Balthazard Hesaplamaya İtiraz Süreci

Balthazard hesaplama sonucuna itiraz, rapor düzenlenme tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılabilmektedir. Balthazard hesaplama itirazı, il sağlık müdürlüğüne verilecek dilekçe ile başlatılmakta ve farklı bir hastanede yeniden değerlendirme talep edilmektedir.

İtiraz sürecinde yeni sağlık kurulu tarafından tüm hastalıklar yeniden değerlendirilmekte ve Balthazard formülü ile yeniden hesaplama yapılmaktadır. İtiraz sonucu lehte veya aleyhte olabilmekte ve iki rapor arasında farklılık olması durumunda üçüncü bir hakem hastane değerlendirmesi yapılabilmektedir.

Balthazard Hesaplama Sık Sorulan Sorular

Balthazard formülü ne zaman uygulanır?
Balthazard formülü, sağlık kurulu raporunda birden fazla hastalık veya vücut sisteminde fonksiyon kaybı bulunması durumunda uygulanmaktadır.

Balthazard hesaplama sonucu %39,58 çıktı, %40 sayılır mı?
Yuvarlama kuralı gereği %39,50 ve üzeri oranlar %40 olarak kabul edilmekte ve engelli statüsü kazanılmaktadır. %39,58 oranı yuvarlanarak %40 olur.

Balthazard formülünde hastalıklar hangi sıraya göre yazılır?
Balthazard hesaplama her zaman en yüksek orandan başlanarak yapılmakta ve hastalıklar büyükten küçüğe doğru sıralanmaktadır.

60 yaş üstü Balthazard hesaplamada +%10 doğrudan mı eklenir?
Hayır. 60 yaş üstü ek oran, Balthazard formülü ile eklenmektedir. Yani (100 - mevcut oran) × 10 / 100 işlemi yapılarak elde edilen değer mevcut orana eklenmektedir.

Aynı branşta iki farklı hastalık için Balthazard hesaplama yapılır mı?
Evet. Aynı branşta (örneğin kalp-damar) birden fazla hastalık olması durumunda her hastalığın oranı ayrı belirlenmekte ve Balthazard formülü ile birleştirilmektedir.

Balthazard hesaplama sonucu değişebilir mi?
Evet. Kronik hastalıklarda kötüleşme veya iyileşme durumunda yeni sağlık kurulu raporu alınabilmekte ve Balthazard hesaplama güncel oranlar üzerinden yeniden yapılabilmektedir.

Sayfa üstündeki Balthazard hesaplama robotu güvenilir mi?
Hesaplama robotu Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Yönetmeliği'ndeki Balthazard formülüne göre bilgilendirme amaçlı sonuç üretmektedir; resmi engel oranı için sağlık kurulu raporu esas alınmaktadır.