Yüzde 70 Engelli Raporu Hakları 2026: Haklar, Vergi, Emeklilik

Yüzde 70 engelli raporu, engelli sağlık kurulunun düzenlediği ve kişinin bedensel, zihinsel, ruhsal veya duyusal işlev kaybının %70 oranında olduğunu belgeleyen resmi bir sağlık kurulu raporudur. Yüzde 70 engelli raporu, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenmekte ve mevzuatta ağır engellilik kategorisinde değerlendirilmektedir. Yüzde 70 engelli raporu sahibi hasta, engel oranının yüksek olması nedeniyle vergi indiriminden emeklilik hakkına, ÖTV muafiyetinden evde bakım maaşına kadar geniş bir sosyal ve ekonomik hak yelpazesinden yararlanmaktadır. Bu rehber; yüzde 70 engelli raporu ne işe yarar sorusunu, 2026 yılı güncel mevzuatına göre sağlanan hakları, vergi indirimi tutarlarını, emeklilik koşullarını, ÖTV muafiyetini, evde bakım maaşını ve raporun tüm geçerlilik alanlarını kapsamlı biçimde açıklamaktadır.

Yüzde 70 Engelli Raporu Nedir?

Yüzde 70 engelli raporu, engelli sağlık kurulunun kişinin fonksiyonel kayıp oranını değerlendirerek %70 engel oranı belirlediği ve ağır engellilik kategorisinde düzenlediği sağlık kurulu raporudur. Engellilik oranı, mevzuatta üç ana kategoriye ayrılmaktadır: %20-39 arası hafif düzeyde engellilik, %40-69 arası orta düzeyde engellilik ve %70 ve üzeri ağır engellilik. Yüzde 70 engelli raporu, bu sınıflandırmada ağır engellilik eşiğinin başlangıç noktasında yer almakta ve pek çok sosyal hakkın kapısını açmaktadır.

Yüzde 70 engelli raporu genellikle şu durumlarda düzenlenmektedir:

• İleri düzey işitme kaybı (bilateral 70-90 dB arası kayıp)
• İki gözde ileri düzey görme kaybı (belirli düzey görme keskinliği altı)
• Orta-ileri motor fonksiyon kısıtlılığı (tek taraflı hemipleji, bacak amputasyonları)
• Kronik böbrek hastalığı (Evre 4-5, diyaliz öncesi dönem)
• Dekompanse karaciğer sirozu (Child-Pugh B)
• Kalp yetmezliği (NYHA Sınıf III)
• Komplikasyonlu diyabet (nöropati, retinopati, nefropati ile birlikte)
• İleri düzey nörolojik hastalıklar (MS, Parkinson, kontrol altına alınamayan epilepsi)
• İleri düzey ortopedik problemler (birden fazla eklem sınırlılığı, ağır skolyoz)
• İleri düzey KOAH (GOLD Evre 3)
• Ağır depresyon veya bipolar bozukluk (tedaviye kısmi yanıt)
• Onkolojik hastalıklar (tedavi sürecindeki bazı kanser türleri)
• Otizm spektrum bozukluğu (orta-ağır düzey)
• Zihinsel yetersizlik (orta düzey mental retardasyon)

Sağlık kurulu, %70 engel oranını belirlerken kişinin günlük yaşam aktivitelerine etkisini, kalıcı fonksiyon kaybını, tedaviye yanıtı, iş göremezlik durumunu ve varsa ek hastalıkların etkileşimini Balthazard formülü ile birlikte değerlendirmektedir.

Yüzde 70 Engelli Raporu Ne İşe Yarar?

Yüzde 70 engelli raporu, mevzuatta tanımlanan hakların büyük çoğunluğundan yararlanma eşiğinin çok üzerinde bir orandır ve hastaya kapsamlı avantajlar sağlamaktadır. Yüzde 70 engelli raporu, özellikle vergi indirimi, engelli emekliliği, evde bakım maaşı, 2022 sayılı Kanun aylığı ve ücretsiz toplu taşıma gibi kritik haklardan yararlanma imkânı sunmaktadır.

Yüzde 70 engelli raporunun temel işlevleri şunlardır:

• Gelir vergisi indirimi – 1. derece engelli indirimi kapsamında en yüksek tutarda uygulama
• Engelli erken emekliliği – 1. derece engelli emeklilik hakkı
• Evde bakım maaşı – bakıma muhtaç hasta için yakınına ödenen maaş
• 2022 sayılı Kanun aylığı – muhtaç engelli aylığı
• ÖTV indirimi – engelli aracı alımında vergi avantajı
• MTV muafiyeti – engelli adına kayıtlı araçta motorlu taşıtlar vergisi muafiyeti
• Ücretsiz toplu taşıma kartı – ulusal ölçekte geçerli seyahat hakkı
• EKPSS ile engelli memur ataması – kamu istihdamında engelli kadrosu
• Engelli çalıştırma kotası – özel sektörde işe alım avantajı
• Refakatçi izni – kamu personeli yakınları için yıllık izin hakkı
• Emlak vergisi muafiyeti – belirli koşullarda konut için vergi muafiyeti
• Özel eğitim ve rehabilitasyon hakkı – ücretsiz eğitim hizmeti
• Askerlik muafiyeti – erkek hastalar için askerlikten muafiyet
• Belediye sosyal yardımları – yerel yönetim destekleri

Yüzde 70 Engelli Raporu ile Vergi İndirimi 2026

Yüzde 70 engelli raporu sahibi çalışan hasta, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31. maddesi kapsamında engelli vergi indiriminden en yüksek düzeyde yararlanma hakkına sahiptir. Gelir vergisi indirimi, engel oranına göre üç derecede uygulanmakta ve %70 engel oranı, 1. derece engelli kategorisinde değerlendirilmektedir.

2026 yılı engelli vergi indirimi dereceleri şu şekilde uygulanmaktadır:

• 1. derece engelli (%80 ve üzeri) – en yüksek indirim tutarı uygulanmaktadır
• 2. derece engelli (%60-79 arası) – yüzde 70 engelli raporu sahibi bu kategoride yer almaktadır
• 3. derece engelli (%40-59 arası) – standart indirim tutarı uygulanmaktadır

Vergi indiriminden yararlanmak isteyen yüzde 70 engelli raporu sahibi hasta, Gelir İdaresi Başkanlığı Merkez Sağlık Kurulu onayından geçmek zorundadır. Merkez Sağlık Kurulu, sağlık kurulu raporunu inceleyerek engellilik derecesini nihai olarak belirlemekte ve engelli vergi indirim belgesi düzenlemektedir. Hasta, bu belgeyi çalıştığı işyerine ibraz ederek maaşından kesilen gelir vergisinden aylık indirim talep edebilmektedir. Yüzde 70 engelli raporu sahibi hasta, aynı zamanda bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını üzerinden de vergi indirimi talep edebilmektedir.

Yüzde 70 Engelli Raporu ile Emeklilik Hakkı 2026

Yüzde 70 engelli raporu sahibi hasta, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında engelli erken emekliliği hakkından tam anlamıyla yararlanmaktadır. Engelli emekliliği için mevzuatta belirlenen alt sınır %40 engel oranı olduğundan, yüzde 70 engelli raporu bu koşulu fazlasıyla karşılamaktadır.

Yüzde 70 engelli raporu, engelli emeklilik derecelendirmesinde 2. derece engelli emekliliği kapsamında değerlendirilmektedir:

• 1. derece engelli emekliliği – %80 ve üzeri oran gerekli
• 2. derece engelli emekliliği – %60-79 arası oran → yüzde 70 engelli raporu bu kategoride
• 3. derece engelli emekliliği – %40-59 arası oran gerekli

Yüzde 70 engelli raporu sahibi hastanın engelli emeklilikten yararlanabilmesi için 2. derece kapsamında en az 9 yıl sigortalılık süresi ve 2.520 gün prim ödemesi şartını karşılaması gerekmektedir. Malulen emeklilik hakkı da yüzde 70 engelli raporu sahibi hasta için ayrı bir yol sunmakta; çalışma gücünün %60'ından fazlasını kaybeden hasta, SGK Sağlık Kurulu değerlendirmesi sonrasında malulen emekli olabilmektedir. Yüzde 70 engelli raporu sahibi hastanın işe girişten önce engelli olması durumunda ise başlangıçtan engelli sigortalılık hükümleri uygulanmaktadır.

Yüzde 70 Engelli Raporu ile ÖTV ve MTV Muafiyeti

Yüzde 70 engelli raporu sahibi hasta, engelli aracı alımında ÖTV avantajından yararlanmaktadır. Ancak ÖTV muafiyetinin tam olarak uygulanabilmesi için raporda "H sınıfı sürücü belgesi alabilir" ibaresi veya araç kullanamayacak durumda olduğunu gösteren özel bir tespit bulunmalıdır. Yüzde 70 engelli raporu ile alınan engelli araçlarında MTV muafiyeti de uygulanmakta ve araç sahibi engelli hasta, motorlu taşıtlar vergisinden muaf tutulmaktadır. ÖTV muafiyeti kapsamında alınan araçların beş yıl süreyle satılamama şartı bulunmakta ve bu süre içinde araç yalnızca engelli hastanın kullanımına tahsis edilmektedir.

Yüzde 70 Engelli Raporu ile Evde Bakım Maaşı 2026

Yüzde 70 engelli raporu sahibi hasta, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından ödenen evde bakım maaşından yararlanabilmektedir. Evde bakım maaşı, hastaya değil, hastanın bakımını üstlenen yakınına ödenmektedir. Yüzde 70 engelli raporu sahibi hastanın evde bakım maaşı alabilmesi için karşılaması gereken koşullar şunlardır:

• Sağlık kurulu raporunda ağır engelli ibaresinin bulunması
• Hane içi kişi başına düşen gelirin asgari ücretin 2/3'ünden az olması
• Bakım hizmetinin birinci derece yakın tarafından üstlenilmesi
• Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne başvuru yapılması

Evde bakım maaşı, sosyal inceleme raporu sonrasında bağlanmakta ve düzenli olarak bakım koşullarının devam edip etmediği denetlenmektedir.

Yüzde 70 Engelli Raporu ile Diğer Sosyal Haklar 2026

Yüzde 70 engelli raporu sahibi hasta, ulusal ölçekte geçerli Ücretsiz Seyahat Kartı hakkından yararlanmakta; şehir içi toplu taşıma, şehirlerarası otobüs, tren ve denizyolu ulaşımında ücretsiz seyahat edebilmektedir. Yüzde 70 engelli raporu sahibi hasta ayrıca EKPSS (Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı) ile engelli memur kadrosundan kamu istihdamına başvurabilmekte ve özel sektörde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesi kapsamındaki engelli çalıştırma kotasından yararlanabilmektedir. Refakatçi izni hakkı çerçevesinde kamuda çalışan yakınları, hastaya refakat etmek üzere yıllık ücretli izin kullanabilmektedir.

Yüzde 70 engelli raporu sahibi hasta, kendisi veya birinci derece yakını üzerine kayıtlı 200 metrekareyi geçmeyen tek konut için emlak vergisi muafiyeti talep edebilmektedir. Özel eğitim ve rehabilitasyon hakkı kapsamında Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) yönlendirmesi ile ücretsiz eğitim hizmeti alınabilmekte, çocuk hastalar için haftalık belirli seanslar Milli Eğitim Bakanlığı tarafından finanse edilmektedir.

Yüzde 70 Engelli Raporu ile 2022 Sayılı Kanun Aylığı

Yüzde 70 engelli raporu sahibi muhtaç durumdaki hasta, 2022 sayılı Kanun kapsamında engelli aylığı almaya hak kazanabilmektedir. Bu aylık, herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan ve gelir kriterini karşılayan engelli hastalara ödenmektedir. 2022 sayılı Kanun aylığı için başvuru, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına yapılmakta; hane geliri, sosyal inceleme raporu ve sağlık kurulu raporu birlikte değerlendirilmektedir.

Yüzde 70 Engelli Raporunun Geçerlilik Süresi

Yüzde 70 engelli raporu, hastalığın niteliğine göre süreli veya süresiz olarak düzenlenmektedir. Kalıcı ve iyileşme ihtimali bulunmayan hastalıklarda rapor süresiz olarak verilmekte; ilerleyici veya değişken seyirli hastalıklarda ise 1-5 yıl arası süreli olarak düzenlenmektedir. Süreli rapor sahibi hasta, rapor bitiminden önce yeniden sağlık kurulu değerlendirmesi için başvurmak zorundadır. Yüzde 70 engelli raporu sahibi hasta, rapor sonucuna itiraz hakkını 60 gün içinde kullanabilmekte ve hakem hastaneye sevk talep edebilmektedir.

Yüzde 70 engelli raporu, mevzuatta ağır engellilik kategorisinde değerlendirilen ve pek çok sosyal, ekonomik hakkın kapısını açan değerli bir belgedir. Hasta, haklarından tam olarak yararlanabilmek için Merkez Sağlık Kurulu onayı, SGK başvurusu, ÖTV muafiyet dilekçesi ve evde bakım maaşı başvurusu gibi idari süreçleri eksiksiz tamamlamalıdır. 2026 yılı mevzuatı, engelli haklarının kapsamını genişletmeye yönelik düzenlemeler içermekte ve yüzde 70 engelli raporu sahibi hastaların yararlandığı hakların uygulama alanı da genişlemektedir.