Kalp Hastalıklarında Engelli Raporu 2026: Oran, Süreç, Haklar

Kalp hastalıkları, kalp kasını, kalp kapaklarını, koroner damarları ve kalp ritmini etkileyen ve dünya genelinde en sık ölüm nedeni olan hastalık grubudur. Sağlık kurulu, kalp hastası için düzenlediği engelli raporunda; hastalığın tipini, NYHA fonksiyonel sınıfını, ejeksiyon fraksiyonu (EF) değerini, uygulanan cerrahi ve girişimsel işlemleri (bypass, stent, kapak replasmanı, pacemaker, ICD), efor kapasitesini ve eşlik eden komplikasyonları birlikte değerlendirmektedir.

Bu rehber; kalp hastasının engelli raporu alıp alamayacağını, hastalık tipine ve NYHA sınıfına göre rapor oranlarını, sağlanan hakları ve 2026 yılı güncel mevzuatına göre başvuru sürecini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.

Kalp Hastalıkları Nedir?

Kalp hastalıkları, kalbin yapısal veya fonksiyonel bozukluklarına bağlı olarak ortaya çıkan geniş bir hastalık grubudur. Kalp hastalıkları başlıca şu tiplere ayrılmaktadır:

• Koroner arter hastalığı (KAH) ve miyokard enfarktüsü

• Kalp yetmezliği (sistolik ve diyastolik)

• Kapak hastalıkları (mitral, aort, triküspit stenozu/yetmezliği)

• Aritmiler (atriyal fibrilasyon, ventriküler taşikardi)

• Kardiyomiyopatiler (dilate, hipertrofik, restriktif)

• Konjenital kalp hastalıkları (doğumsal kalp anomalileri)

• Perikart hastalıkları (perikardit, perikardiyal efüzyon)

• Pulmoner hipertansiyon

• Aort anevrizması ve aort diseksiyonu

• Enfektif endokardit

Sağlık kurulu, kalp hastalığı değerlendirmesinde NYHA (New York Heart Association) fonksiyonel sınıflamasını temel almaktadır:

• NYHA Sınıf 1: Fiziksel aktivite kısıtlaması yok, olağan efor semptomsuz

• NYHA Sınıf 2: Hafif kısıtlama, olağan eforda nefes darlığı ve yorgunluk

• NYHA Sınıf 3: Belirgin kısıtlama, olağandan az eforda semptomlar

• NYHA Sınıf 4: İstirahatte dahi semptom, herhangi bir fiziksel aktivite güçlük

Kalp Hastası Engelli Raporu Alabilir mi?

Kalp hastası, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli raporu alma hakkına sahiptir. Sağlık kurulu, kalp hastasına verilecek oranı; hastalığın tipine, NYHA sınıfına, ejeksiyon fraksiyonu değerine, uygulanan tedavi ve cerrahi girişimlere göre belirlemektedir.

Sağlık kurulunun rapor değerlendirmesinde dikkate aldığı temel faktörler şunlardır:

• NYHA fonksiyonel sınıfı (1, 2, 3, 4)

• Ejeksiyon fraksiyonu (EF) değeri (%)

• Miyokard enfarktüsü öyküsü ve tekrar sayısı

• Uygulanan koroner girişim: stent, bypass (KABG)

• Kapak replasmanı veya tamiri öyküsü

• Pacemaker veya ICD (implante edilebilir kardiyoverter defibrilatör) varlığı

• Aritmi tipi ve sıklığı

• Pulmoner hipertansiyon derecesi

• 6 dakika yürüme testi mesafesi

• Efor testi ve MET (metabolik eşdeğer) değerleri

• Eşlik eden hastalıklar (diyabet, KOAH, böbrek yetmezliği)

Kalp Hastalıkları Engelli Rapor Oranları 2026

Genel Kalp Hastalığı Rapor Oranları

Sağlık kurulu, kalp hastalığına eşlik eden komplikasyon bulunması durumunda ilgili oranı Balthazard formülü ile ana kalp hastalığı oranına eklemektedir.

Hastalık Türüne Göre Kalp Hastalıkları Rapor Oranları

Koroner Arter Hastalığı ve Miyokard Enfarktüsü Rapor Oranı

Koroner arter hastalığı olan hastanın rapor oranı, tedavi durumu ve fonksiyonel kapasiteye göre belirlenmektedir:

• Stent takılmış, semptomsuz hasta: %20 – %40

• Bypass (KABG) geçirmiş, iyi seyirli hasta: %40 – %60

• Miyokard enfarktüsü sonrası EF düşüklüğü: %60 – %80

• Tekrarlayan enfarktüs geçirmiş hasta: %70 – %90

• İnatçı anjina ile seyreden hasta: %60 – %80

Kalp Yetmezliği Rapor Oranı

Kalp yetmezliği, kalbin vücudun ihtiyacı olan kanı pompalayamaması durumudur. Ejeksiyon fraksiyonu (EF) değeri kalp yetmezliğinin en önemli göstergesidir:

• EF %50 üzeri (korunmuş EF): %40 – %60

• EF %40 – %49 (orta düzey EF): %60 – %70

• EF %30 – %39 (azalmış EF): %70 – %80

• EF %30 altında (ileri kalp yetmezliği): %80 – %90

• Kalp nakli endikasyonu bulunan hasta: %90 – %100

Kalp Kapak Hastalıkları Rapor Oranı

Kapak hastalıkları (mitral, aort, triküspit) rapor oranı, kapak fonksiyon bozukluğunun derecesi ve uygulanan cerrahiye göre belirlenmektedir:

• Hafif kapak hastalığı: %20 – %40

• Orta düzey kapak hastalığı: %40 – %60

• İleri kapak hastalığı (cerrahi öncesi): %60 – %80

• Kapak replasmanı (mekanik veya biyolojik) sonrası: %40 – %60

• Kapak replasmanı + kalp yetmezliği: %60 – %80

Aritmi ve Cihaz Takılan Hastalarda Rapor Oranı

Aritmi hastalarında ve kalp cihazı (pacemaker, ICD) takılan hastalarda rapor oranı şu şekildedir:

• Pacemaker takılı, semptomsuz hasta: %40

• ICD (defibrilatör) takılı hasta: %50 – %60

• CRT (kardiyak resenkronizasyon) cihazı takılı hasta: %60 – %70

• Atriyal fibrilasyon (kontrollü): %20 – %40

• İnatçı ventriküler aritmi: %60 – %80

Konjenital ve İleri Kalp Hastalıkları Rapor Oranı

Konjenital kalp hastalıkları ve ileri evre kalp hastalıklarında oranlar:

• Basit konjenital kalp hastalığı (opere): %20 – %40

• Karmaşık konjenital kalp hastalığı: %60 – %90

• Pulmoner hipertansiyon (ileri): %70 – %90

• Aort anevrizması (opere): %40 – %60

• Kalp nakli sonrası: %80 – %90

Kalp Hastalığı Engelli Raporu için Gerekli Belgeler

Sağlık kuruluna sunulması gereken belgeler şu şekildedir:

• T.C. kimlik belgesi

• EKG raporu

• Ekokardiyografi (EKO) raporu ve ejeksiyon fraksiyonu değeri

• Efor testi sonucu

• 6 dakika yürüme testi raporu

• Koroner anjiyografi raporu

• Kardiyak MR veya BT anjiyografi raporu (varsa)

• Holter EKG kaydı

• Ameliyat raporu (bypass, kapak replasmanı, nakil)

• Pacemaker/ICD implantasyon raporu

• Kardiyoloji uzmanı muayene raporu

• Kullanılan ilaçların listesi

• Eşlik eden hastalıklara ait raporlar

• e-Nabız sağlık geçmişi çıktısı

Kalp Hastalığı Engelli Raporu Alma Süreci 2026

Kalp hastasının rapor başvurusunda izlemesi gereken adımlar şu şekildedir:

1. Adım – MHRS Randevusu: Kalp hastası, MHRS uygulaması, web sitesi veya Alo 182 üzerinden Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) tipinde randevu almaktadır.

2. Adım – Yetkili Hastane Seçimi: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet, üniversite veya eğitim araştırma hastanesi tercih edilmelidir.

3. Adım – Belgelerin Hazırlanması: EKG, EKO, efor testi, anjiyografi ve tedavi belgeleri tam olarak hazırlanmalıdır.

4. Adım – Sağlık Kurulu Başvuru Formunun Doldurulması: Hastane engelli sağlık kurulu birimine başvurulmakta ve başvuru formu doldurulmaktadır.

5. Adım – Branş Muayeneleri: Hasta öncelikli olarak kardiyoloji ve gerektiğinde göğüs hastalıkları, iç hastalıkları branşlarına yönlendirilmektedir.

6. Adım – Ek Tetkiklerin Yapılması: Hekimler gerekli gördüğü ekokardiyografi, efor testi ve holter gibi testleri istemektedir.

7. Adım – Her Branşın Oran Girişi: Her hekim kendi branşına ait engel oranını e-Rapor sistemine girmektedir.

8. Adım – Sağlık Kurulu Değerlendirmesi: Yedi üyeden oluşan sağlık kurulu, tüm oranları Balthazard formülü ile birleştirerek nihai oranı belirlemektedir.

9. Adım – Raporun Teslimi: 15 iş günü içinde değerlendirme tamamlanmakta, sonuç e-Devlet üzerinden görülebilmekte ve fiziksel rapor hastaya teslim edilmektedir.

Kalp Hastasının Yararlanabileceği Haklar

Kalp hastası, %40 ve üzeri engelli raporu ile geniş haklardan yararlanabilmektedir.

Rapor Oranına Göre Sağlanan Haklar

Kalp Hastasına Özel Sağlanan Haklar

• Ücretsiz Kalp Tedavisi: SGK, kalp hastasının koroner anjiyografi, stent, bypass, kapak replasmanı, pacemaker ve ICD masraflarını karşılamaktadır.

• Malulen Emeklilik: SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ı kaybedilmiş, 10 yıl sigortalılık süresini ve 1800 gün prim ödemesini tamamlamış kalp hastası malulen emekli olabilmektedir.

• Gelir Vergisi İndirimi: Çalışan kalp hastasının maaşından kesilen gelir vergisinden indirim yapılmaktadır.

• ÖTV Muafiyetli Araç: %90 ve üzeri raporlu kalp hastası ÖTV ödemeden araç alabilmektedir.

• Ücretsiz Toplu Taşıma: %40 ve üzeri raporlu hasta ücretsiz veya indirimli seyahat hakkından yararlanmaktadır.

• Evde Bakım Yardımı: Ağır kalp yetmezliği bulunan hastanın yakınlarına aylık evde bakım yardımı ödenmektedir.

• Engelli Aylığı (2022 Sayılı Kanun): Geliri belirli sınırın altında kalan %40 ve üzeri raporlu kalp hastasına aylık bağlanmaktadır.

• Ağır İş ve Gece Vardiyasından Muafiyet: Kalp hastası çalışan, ağır kaldırma, gece vardiyası ve fazla mesai gerektiren işlerden muaf tutulabilmektedir.

• Yer Değiştirme (Tayin) Hakkı: Memur olan kalp hastası, tedavi olduğu şehre tayin talep edebilmektedir.

Kalp Hastalığı Engelli Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?

Sağlık kurulu, kalp hastasına durumuna göre süreli veya süresiz rapor düzenlemektedir:

• Stabil seyirli hasta: 2 – 5 yıllık süreli rapor

• Yeni tedavi başlanan hasta: 1 – 2 yıllık süreli rapor

• Kalp nakli olmuş hasta: Süresiz rapor

• İleri kalp yetmezliği (EF %30 altı): Süresiz rapor

• ICD veya CRT takılı hasta: Süresiz rapor

• Karmaşık konjenital kalp hastalığı: Süresiz rapor

Süreli raporun bitiş tarihinden 6 ay önce yenileme başvurusu yapılabilmektedir. Kalp yetmezliğinin ilerlemesi veya yeni komplikasyon gelişmesi durumunda rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir.

Kalp Hastalığı Engelli Raporu Muayenesinde Nelere Bakılır?

Sağlık kurulu muayenesinde kardiyoloji hekimi şu değerlendirmeleri yapmaktadır:

• NYHA fonksiyonel sınıfının belirlenmesi

• Ejeksiyon fraksiyonu ölçümü ve kalp fonksiyonlarının değerlendirilmesi

• Kapak fonksiyonlarının EKO ile incelenmesi

• Ritim bozukluklarının EKG ve Holter ile tespiti

• Koroner damar durumunun anjiyografi ile değerlendirilmesi

• Efor kapasitesinin efor testi ve 6 dakika yürüme testi ile ölçülmesi

• Pacemaker/ICD işlevselliğinin kontrolü

• Pulmoner hipertansiyon varlığının araştırılması

• Eşlik eden hastalıkların (diyabet, hipertansiyon, böbrek yetmezliği) etkisinin değerlendirilmesi