Kalp Pili Engelli Raporu 2026: Oran, Süreç, Haklar

Kalp pili (pacemaker), kalbin normal ritmini sağlayamadığı durumlarda elektriksel uyarı üreterek kalp atışlarını düzenleyen ve göğüs cilt altına yerleştirilen tıbbi cihazdır. Sağlık kurulu, kalp pili takılmış hasta için düzenlediği engelli raporunda; kalp pilinin takılma nedenini, cihazın tipini (tek odacıklı, çift odacıklı, biventriküler, defibrilatörlü), pil bağımlılık durumunu, altta yatan kalp hastalığını, ejeksiyon fraksiyonu (EF) değerini ve eşlik eden komplikasyonları birlikte değerlendirmektedir.

Bu rehber; kalp pili takılmış hastanın engelli raporu alıp alamayacağını, cihaz tipine göre rapor oranlarını, sağlanan hakları ve 2026 yılı güncel mevzuatına göre başvuru sürecini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.

Kalp Pili Nedir?

Kalp pili, kalp kasına yerleştirilen elektrotlar (lead) aracılığıyla elektriksel uyarı vererek kalbin düzenli atmasını sağlayan pil gücüyle çalışan tıbbi cihazdır. Kalp pili genellikle sol köprücük kemiği altına cilt altı cebine yerleştirilmekte, elektrotlar toplardamar yoluyla kalbe ulaştırılmaktadır. Kalp pili başlıca şu tiplere ayrılmaktadır:

• Tek odacıklı kalp pili (VVI) – tek elektrot, sağ ventriküle

• Çift odacıklı kalp pili (DDD) – iki elektrot, sağ atriyum ve sağ ventriküle

• Biventriküler kalp pili (CRT-P) – üç elektrot, kardiyak resenkronizasyon amaçlı

• Defibrilatörlü kalp pili (ICD) – hem uyarı hem şok verebilen cihaz

• Kombine cihaz (CRT-D) – resenkronizasyon ve defibrilasyon birlikte

• Leadless (elektrotsuz) kalp pili – doğrudan kalp içine yerleştirilen mini cihaz

• Geçici (temporer) kalp pili – acil durumlarda kısa süreli kullanım

• Kalıcı (permanent) kalp pili – ömür boyu kullanım

Kalp pili başlıca şu durumlarda takılmaktadır:

• Tam AV blok (3. derece AV blok)

• 2. derece AV blok (Mobitz tip 2)

• Hasta sinüs sendromu (sick sinus syndrome)

• Semptomatik sinüs bradikardisi

• Bradikardi-taşikardi sendromu

• Karotis sinüs sendromu

• Sık senkop atakları

• Kardiyak resenkronizasyon endikasyonu (kalp yetmezliği + geniş QRS)

• Hipertrofik kardiyomiyopati

Kalp Pili Takılmış Hasta Engelli Raporu Alabilir mi?

Kalp pili takılmış hasta, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli raporu alma hakkına sahiptir. Sağlık kurulu, kalp pili takılmış hastaya verilecek oranı; pilin tipine, pil bağımlılık durumuna, altta yatan kalp hastalığına, ejeksiyon fraksiyonu (EF) değerine ve cihaza bağlı komplikasyonlara göre belirlemektedir.

Sağlık kurulunun rapor değerlendirmesinde dikkate aldığı temel faktörler şunlardır:

• Kalp pilinin tipi (tek odacıklı, çift odacıklı, biventriküler, defibrilatörlü)

• Pil bağımlılığı oranı (%100 pace bağımlı hasta veya kısmi bağımlı hasta)

• Kalp pilinin takılma endikasyonu (AV blok, hasta sinüs sendromu, kalp yetmezliği)

• Altta yatan kalp hastalığı (kalp yetmezliği, koroner arter hastalığı, kardiyomiyopati)

• Ejeksiyon fraksiyonu (EF) değeri

• NYHA fonksiyonel sınıfı (1, 2, 3, 4)

• Cihaz üzerinden geçen süre ve batarya durumu

• Elektrot (lead) problemleri (kırılma, yerinden oynama)

• Cihaz enfeksiyonu öyküsü

• Efor kapasitesi ve 6 dakika yürüme testi mesafesi

• Cihaz kontrol (interrogasyon) bulguları

• Eşlik eden hastalıklar (diyabet, KOAH, böbrek yetmezliği)

• Genel performans durumu

Kalp Pili Engelli Rapor Oranları 2026

Genel Kalp Pili Rapor Oranları

Sağlık kurulu, kalp pili takılmış hastada eşlik eden komplikasyon veya kalp hastalığı bulunması durumunda ilgili oranı Balthazard formülü ile ana kalp pili oranına eklemektedir. Örneğin çift odacıklı kalp pili takılmış ve ileri kalp yetmezliği bulunan hasta, kalp pili oranı ve kalp yetmezliği oranını ayrı ayrı almakta ve toplam oran Balthazard ile hesaplanmaktadır.

Cihaz Türüne Göre Kalp Pili Rapor Oranları

Tek Odacıklı Kalp Pili (VVI) Rapor Oranı

Tek odacıklı kalp pili (VVI), tek elektrot ile sağ ventriküle uyarı veren en basit kalp pili tipidir. Genellikle kalıcı atriyal fibrilasyon zemininde bradikardi bulunan hastaya takılmaktadır. Bu cihazda rapor oranları:

• VVI pil takılı, semptomsuz hasta: %40

• VVI pil + hafif semptomlar (NYHA 2): %40 – %50

• VVI pil + kalp yetmezliği: %60 – %70

• VVI pil + pil sendromu (kalp yetmezliği benzeri semptomlar): %50 – %60

Çift Odacıklı Kalp Pili (DDD) Rapor Oranı

Çift odacıklı kalp pili (DDD), sağ atriyum ve sağ ventrikülde iki elektrot bulunduran ve kalbin doğal ileti sistemine en yakın çalışan kalp pili tipidir. Genellikle tam AV blok ve hasta sinüs sendromu bulunan hastaya takılmaktadır:

• DDD pil takılı, semptomsuz hasta: %40 – %50

• DDD pil + kısmi pace bağımlı hasta: %40 – %50

• DDD pil + %100 pace bağımlı hasta: %50 – %60

• DDD pil + kalp yetmezliği (EF %40 altı): %60 – %80

Biventriküler Kalp Pili (CRT-P) Rapor Oranı

Biventriküler kalp pili (CRT-P / kardiyak resenkronizasyon tedavisi), sağ atriyum, sağ ventrikül ve koroner sinüs yoluyla sol ventriküle olmak üzere üç elektrot bulunduran ileri kalp yetmezliği cihazıdır. Bu cihaz genellikle EF %35 altı ve QRS >150 ms olan hastaya takılmaktadır:

• CRT-P takılı, tedaviye yanıt veren hasta: %60 – %70

• CRT-P takılı, tedaviye kısmi yanıt veren hasta: %70 – %80

• CRT-P + ileri kalp yetmezliği (NYHA 3-4): %70 – %90

CRT (kardiyak resenkronizasyon) cihazı takılı hasta, ileri kalp yetmezliği tanısı da taşıdığı için diğer kalp pili tiplerine göre daha yüksek rapor oranı almaktadır.

Defibrilatörlü Kalp Pili (ICD) Rapor Oranı

Defibrilatörlü kalp pili (ICD), hem bradikardide uyarı veren hem de ventriküler taşikardi/fibrilasyon durumunda şok uygulayarak ani kardiyak ölümü önleyen cihazdır:

• ICD takılı, semptomsuz hasta: %50 – %60

• ICD takılı, birincil koruma (primary prevention) amaçlı: %50 – %60

• ICD takılı, ikincil koruma (secondary prevention) amaçlı: %60 – %70

• Sık şoklama alan ICD hastası: %70 – %80

• Elektrik fırtınası (electrical storm) öyküsü olan ICD hastası: %80 – %90

Kombine Cihaz (CRT-D) Rapor Oranı

CRT-D (kardiyak resenkronizasyon defibrilatör), hem resenkronizasyon hem de defibrilasyon işlevi bulunan en gelişmiş kalp cihazıdır. İleri kalp yetmezliği ve ani kardiyak ölüm riski taşıyan hastaya takılmaktadır:

• CRT-D takılı, stabil hasta: %60 – %70

• CRT-D + ileri kalp yetmezliği: %70 – %90

• CRT-D + sık şoklama alan hasta: %80 – %90

Kalp Pili Komplikasyonları ve Rapor Etkisi

Sağlık kurulu, kalp piline bağlı gelişen komplikasyonları ayrı bir engel oranı olarak değerlendirmekte ve Balthazard formülü ile ana kalp pili oranına eklemektedir.

Cihaz cebi enfeksiyonu ve endokardit, kalp pili takılmış hastada en ciddi komplikasyonlar arasında yer almakta ve cihazın çıkarılıp yeniden takılmasını gerektirebilmektedir. Bu komplikasyonlar sağlık kurulu tarafından ayrıca değerlendirilerek ek oran olarak eklenmektedir.

Kalp Pili Takılmış Hastanın Günlük Yaşamdaki Kısıtlamaları

Kalp pili takılmış hasta, cihazın normal çalışmasını etkileyebilecek durumlardan kaçınmak zorundadır. Bu kısıtlamalar sağlık kurulunun rapor değerlendirmesinde göz önünde bulundurulmaktadır:

• MR (manyetik rezonans) çekimi kısıtlaması (MR uyumlu pil olmayan hastada)

• Elektromanyetik alanlardan uzak durma zorunluluğu

• Yüksek voltaj hatları yakınında bulunmama

• Kaynak makineleri ve endüstriyel elektrikli aletlerden uzak durma

• Cep telefonunu pilin bulunduğu tarafa yakın tutmama

• Havaalanı güvenlik detektörlerinde özel prosedür

• Pilin bulunduğu koldan ağır yük taşımama

• Kolun tam abdüksiyon hareketinden kaçınma (ilk 6 hafta)

• Yakın temas sporlarından kaçınma (basketbol, futbol vb.)

• Elektroşok tedavisi kısıtlaması

Kalp Pili Engelli Raporu için Gerekli Belgeler

Sağlık kuruluna sunulması gereken belgeler şu şekildedir:

• T.C. kimlik belgesi (nüfus cüzdanı veya kimlik kartı)

• Kalp pili implantasyon raporu (cihaz modeli, marka, seri numarası)

• Kalp pili hasta kimlik kartı

• Güncel EKG raporu (pil ritmini gösteren)

• Holter EKG kaydı

• Ekokardiyografi (EKO) raporu ve ejeksiyon fraksiyonu değeri

• Cihaz kontrol (interrogasyon) raporu (son 6 ay içinde)

• Pil bağımlılık oranını gösteren cihaz raporu

• Batarya ömrü ve durumunu gösteren rapor

• Elektrot (lead) fonksiyon raporu

• Akciğer grafisi (elektrot pozisyonunu gösteren)

• Kalp pili takılma endikasyonuna ait raporlar (AV blok, hasta sinüs sendromu vb.)

• Kardiyoloji uzmanı muayene raporu

• Aritmi elektrofizyolog muayene raporu

• Ameliyat epikrizi (implantasyon veya revizyon)

• Komplikasyon geçirmiş hastada cerrahi raporlar

• Kullanılan ilaçların listesi

• Eşlik eden hastalıklara ait raporlar

• e-Nabız sağlık geçmişi çıktısı

Kalp Pili Engelli Raporu Alma Süreci 2026

Kalp pili takılmış hastanın rapor başvurusunda izlemesi gereken adımlar şu şekildedir:

1. Adım – MHRS Randevusu: Kalp pili takılmış hasta, MHRS uygulaması, web sitesi veya Alo 182 üzerinden Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) tipinde randevu almaktadır. Öncelik cihaz kontrolünün yapıldığı hastane veya en yakın yetkili hastane olmalıdır.

2. Adım – Yetkili Hastane Seçimi: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet, üniversite veya eğitim araştırma hastanesi tercih edilmelidir. Özel hastanelerin büyük çoğunluğu engelli sağlık kurulu raporu düzenleme yetkisine sahip değildir.

3. Adım – Belgelerin Hazırlanması: Kalp pili implantasyon raporu, cihaz kontrol raporu, güncel EKG, EKO ve tedavi belgeleri tam olarak hazırlanmalıdır. Kalp pili hasta kimlik kartı da sağlık kuruluna sunulmalıdır.

4. Adım – Sağlık Kurulu Başvuru Formunun Doldurulması: Hastane engelli sağlık kurulu birimine başvurulmakta ve başvuru formu doldurulmaktadır. ÖTV indirimli araç talebi bu aşamada belirtilmelidir.

5. Adım – Branş Muayeneleri: Hasta öncelikli olarak kardiyoloji ve aritmi elektrofizyolog hekimine yönlendirilmekte; gerektiğinde iç hastalıkları, göğüs hastalıkları ve psikiyatri branşlarına da sevk edilmektedir.

6. Adım – Ek Tetkiklerin Yapılması: Hekimler gerekli gördüğü cihaz interrogasyonu, ekokardiyografi, Holter ve efor testi gibi testleri istemektedir.

7. Adım – Her Branşın Oran Girişi: Her hekim kendi branşına ait engel oranını e-Rapor sistemine girmektedir.

8. Adım – Sağlık Kurulu Değerlendirmesi: Yedi üyeden oluşan sağlık kurulu, tüm oranları Balthazard formülü ile birleştirerek nihai oranı belirlemektedir.

9. Adım – Raporun Teslimi: 15 iş günü içinde değerlendirme tamamlanmakta, sonuç e-Devlet üzerinden görülebilmekte ve fiziksel rapor hastaya teslim edilmektedir.

Kalp Pili Takılmış Hastanın Yararlanabileceği Haklar

Kalp pili takılmış hasta, %40 ve üzeri engelli raporu ile geniş haklardan yararlanabilmektedir.

Rapor Oranına Göre Sağlanan Haklar

Kalp Pili Takılmış Hastaya Özel Sağlanan Haklar

• Ücretsiz Kalp Pili Cihazı ve İmplantasyon: SGK, kalp pili takılmış hastanın pacemaker, ICD, CRT-P ve CRT-D cihazlarının bedelini ve implantasyon ameliyatı masraflarını karşılamaktadır. Cihaz ve işleme ilişkin ilave ücret ve fark ödemesi alınmamaktadır.

• Ücretsiz Batarya Değişimi: Kalp pili bataryası tükendiğinde uygulanan batarya değişim (jeneratör replasman) ameliyatı SGK tarafından tamamen karşılanmaktadır.

• Ücretsiz Cihaz Kontrolü: Kalp pili takılmış hastaya 6 ayda bir uygulanan cihaz kontrol (interrogasyon) işlemleri ve programlama ayarları SGK kapsamındadır.

• Elektrot Revizyon ve Değişim Karşılanması: Elektrot (lead) kırılması veya dislokasyonu durumunda uygulanan revizyon cerrahisi SGK tarafından karşılanmaktadır.

• 18 Aya Kadar Raporlu İzin: Kalp pili takılmış hastaya özlük haklarının korunması amacıyla 18 aya kadar heyet raporlu istirahat verilebilmektedir.

• Malulen Emeklilik: SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ı kaybedilmiş, 10 yıl sigortalılık süresini ve 1800 gün prim ödemesini tamamlamış kalp pili takılmış hasta malulen emekli olabilmektedir.

• Gelir Vergisi İndirimi: Çalışan kalp pili takılmış hastanın maaşından kesilen gelir vergisinden %40 ve üzeri raporla indirim yapılmaktadır. İndirim dereceleri: %40 – %59 için 3. derece, %60 – %79 için 2. derece, %80 – %100 için 1. derece.

• ÖTV Muafiyetli Araç: %90 ve üzeri raporlu kalp pili takılmış hasta ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. %40 – %89 arası raporlu hasta 'özel tertibatlı araç kullanabilir' ibaresi varsa ÖTV indiriminden yararlanabilmektedir.

• Ücretsiz Toplu Taşıma: %40 ve üzeri raporlu hasta ve refakatçisi belediye otobüsleri, metro, tramvay, TCDD ve THY'de ücretsiz veya indirimli seyahat hakkından yararlanmaktadır.

• Evde Bakım Yardımı: Ağır seyirli kalp pili takılmış ve ileri kalp yetmezliği bulunan hastanın yakınlarına aylık evde bakım yardımı ödenmektedir.

• Engelli Aylığı (2022 Sayılı Kanun): Geliri belirli sınırın altında kalan %40 ve üzeri raporlu kalp pili takılmış hastaya aylık bağlanmaktadır.

• Ağır İş, Elektromanyetik Alan ve Yüksekte Çalışmadan Muafiyet: Kalp pili takılmış çalışan; ağır kaldırma, elektromanyetik alan içeren işler (kaynakçılık, endüstriyel elektrikli aletler), gece vardiyası, fazla mesai ve yüksekte çalışma gerektiren işlerden muaf tutulabilmektedir. Bu muafiyet cihazın normal çalışmasının korunması açısından önemlidir.

• Sürücü Belgesi Kısıtlaması: Kalp pili takılmış hasta özel araç kullanabilmektedir; ancak ICD (defibrilatörlü kalp pili) takılmış hastada şoklama sonrası 6 ay araç kullanım kısıtlaması bulunmakta ve ticari araç sürücülüğü kalıcı olarak kısıtlanmaktadır.

• Yer Değiştirme (Tayin) Hakkı: Memur olan kalp pili takılmış hasta, cihaz kontrolünün yapıldığı şehre veya sağlığa uygun bölgeye tayin talep edebilmektedir.

• MHRS Öncelikli Randevu: Kalp pili takılmış hasta, Sağlık Bakanlığı MHRS sistemi üzerinden öncelikli randevu alabilmektedir.

Kalp Pili Engelli Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?

Sağlık kurulu, kalp pili takılmış hastaya genellikle süresiz rapor düzenlemektedir. Bunun nedeni kalp pilinin kalıcı bir cihaz olması ve pil bağımlılığının ömür boyu sürmesidir. Rapor süreleri şu şekildedir:

• Tek odacıklı kalp pili (VVI) takılı hasta: Süresiz rapor

• Çift odacıklı kalp pili (DDD) takılı hasta: Süresiz rapor

• Biventriküler kalp pili (CRT-P) takılı hasta: Süresiz rapor

• ICD (defibrilatörlü kalp pili) takılı hasta: Süresiz rapor

• CRT-D takılı hasta: Süresiz rapor

• Leadless (elektrotsuz) kalp pili takılı hasta: Süresiz rapor

• Cihaz enfeksiyonu geçirmiş hasta: Süresiz rapor

• İlk implantasyon sonrası ilk 1 yıl: 1 yıllık süreli rapor (yerleşim değerlendirmesi için)

Nüks, ICD şoklaması, cihaz enfeksiyonu veya kalp yetmezliğinin ilerlemesi durumunda rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir.

Kalp Pili Engelli Raporu Muayenesinde Nelere Bakılır?

Sağlık kurulu muayenesinde kardiyoloji ve aritmi elektrofizyolog hekimleri şu değerlendirmeleri yapmaktadır:

• Kalp pilinin tipinin ve implantasyon tarihinin belgelenmesi

• Cihaz interrogasyonu ile pil çalışma durumunun kontrolü

• Pil bağımlılık oranının belirlenmesi (%100 pace bağımlı veya kısmi bağımlı)

• Batarya ömrü ve durumunun değerlendirilmesi

• Elektrot (lead) fonksiyonlarının incelenmesi (empedans, algılama, uyarı eşiği)

• Ejeksiyon fraksiyonu (EF) değerinin ekokardiyografi ile ölçümü

• NYHA fonksiyonel sınıfının belirlenmesi

• ICD şoklama sayısının incelenmesi (defibrilatörlü hastada)

• Efor kapasitesinin değerlendirilmesi

• Cihaz cebi ve elektrot yerinin fizik muayene ile kontrolü

• Enfeksiyon bulgularının araştırılması

• Pil sendromu (pacemaker syndrome) semptomlarının değerlendirilmesi

• Eşlik eden hastalıkların (kalp yetmezliği, diyabet, KOAH) etkisinin değerlendirilmesi

• Psikososyal durum değerlendirmesi (özellikle ICD hastasında)