ONKOLOJİ REHBERİ

Kolon Kanseri Engelli Raporu 2026: Oran, Süreç, Haklar

Kolon kanseri, kalın bağırsağın iç yüzeyinde bulunan mukoza hücrelerinin kontrolsüz çoğalması sonucu ortaya çıkan ve dünya genelinde en sık görülen üçüncü kanser türüdür. Sağlık kurulu, kolon kanse...

ÖZET · 30 SANİYE
  • Kolon kanseri tanısı alan hastalarda engelli rapor oranı tümörün evresine ve ameliyat türüne göre belirlenir.
  • Aktif kemoterapi, radyoterapi alan veya yeni tanı konmuş hastalara 2 yıl süreyle %80 oranında rapor verilir.
  • Tedavi sonrası ilk 5 yıl remisyonda olanlarda %60, 5 yılı aşan sorunsuz remisyonlarda ise %40 kalıcı oran uygulanır.
  • Kalıcı kolostomi veya ileostomi (stoma) varlığında hastaya ek olarak %60 - %80 arası kalıcı fonksiyon kaybı oranı eklenir.
HIZLI KART
Kategori
Onkoloji (Kanser)
Oran aralığı
%40 – %100
Rapor süresi
Süreli / Süresiz
Yetkili heyet
Genel Cerrahi + Onkoloji + Gastroenteroloji
ICD-10
C18

Kolon kanseri, kalın bağırsağın iç yüzeyinde bulunan mukoza hücrelerinin kontrolsüz çoğalması sonucu ortaya çıkan ve dünya genelinde en sık görülen üçüncü kanser türüdür. Sağlık kurulu, kolon kanseri hastası için düzenlediği engelli raporunda; tümörün evresini, uygulanan cerrahi türünü (segmenter rezeksiyon, hemikolektomi, total kolektomi), kalıcı kolostomi veya ileostomi varlığını, kemoterapi, radyoterapi ve hedefe yönelik tedavi durumunu, remisyon süresini ve karaciğer, akciğer, periton gibi organlara metastaz varlığını birlikte değerlendirmektedir.

Bu rehber; kolon kanseri hastasının engelli raporu alıp alamayacağını, evreye ve cerrahi türüne göre rapor oranlarını, tedavi süreci ile remisyon dönemindeki oran değişimlerini, sağlanan hakları ve 2026 yılı güncel mevzuatına göre başvuru sürecini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.

Kolon Kanseri Nedir?

Kolon kanseri, kalın bağırsağın (kolon) mukoza tabakasında yer alan bez hücrelerinin genetik değişiklikler sonucu kontrolsüz çoğalması ile başlayan bir hastalıktır. Kolon kanseri hücreleri çoğunlukla adenomatöz polip zemininde gelişmekte, zamanla bağırsak duvarını aşarak çevre dokulara yayılabilmekte, lenf yolu ve kan dolaşımı aracılığıyla karaciğer, akciğer, periton ve kemik gibi uzak organlara metastaz yapabilmektedir.

Kolon kanseri başlıca şu tiplere ayrılmaktadır:

  • Adenokarsinom (en yaygın tip, tüm kolon kanserlerinin yaklaşık %95'i)

  • Müsinöz adenokarsinom (agresif seyirli alt tip)

  • Taşlı yüzük hücreli karsinom (nadir ve agresif tip)

  • Nöroendokrin tümörler (karsinoid tümörler)

  • Skuamöz hücreli karsinom (nadir görülen tip)

  • Lenfoma (kolon lenfoması)

  • Gastrointestinal stromal tümör (GIST)

  • Herediter non-polipozis kolorektal kanser (HNPCC / Lynch sendromu)

  • Ailesel adenomatöz polipozis (FAP) zemininde gelişen kolon kanseri

Kolon kanseri TNM sistemi ile evrelendirilmektedir. Bu sistemde T tümörün bağırsak duvarındaki invazyon derinliğini, N bölgesel lenf düğümü tutulumunu, M uzak organ metastazını göstermektedir. Kolon kanseri evreleri şu şekilde sınıflandırılmaktadır:

  • Evre 0: Karsinoma in situ, kanser hücreleri sadece mukozada sınırlı

  • Evre 1: Tümör submukoza veya kas tabakasına yayılmış, lenf düğümü tutulumu yok

  • Evre 2: Tümör bağırsak duvarını aşmış, çevre dokulara yayılmış, lenf düğümü tutulumu yok

  • Evre 3: Bölgesel lenf düğümlerine yayılım mevcut

  • Evre 4: Karaciğer, akciğer, periton gibi uzak organlara metastaz bulunan ileri evre

Kolon Kanseri Hastası Engelli Raporu Alabilir mi?

Kolon kanseri tanısı almış hasta, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli raporu alma hakkına sahiptir. Sağlık kurulu, kolon kanseri hastasına verilecek oranı; hastalığın evresine, aktif tedavi durumuna, uygulanan cerrahi türüne, kalıcı stoma (kolostomi veya ileostomi) varlığına, remisyon süresine ve tedaviye bağlı kalıcı komplikasyonlara göre belirlemektedir.

Sağlık kurulunun rapor değerlendirmesinde dikkate aldığı temel faktörler şunlardır:

  • Kolon kanserinin evresi (0, 1, 2, 3, 4)

  • Tümörün histopatolojik tipi (adenokarsinom, müsinöz, taşlı yüzük hücreli)

  • Uygulanan cerrahi türü: segmenter rezeksiyon, sağ/sol hemikolektomi, total kolektomi

  • Kalıcı kolostomi veya ileostomi varlığı

  • Bölgesel lenf düğümü diseksiyonu ve tutulumu

  • Kemoterapi (FOLFOX, FOLFIRI, CAPOX) durumu ve tedavi süresi

  • Hedefe yönelik tedavi (bevacizumab, cetuximab, panitumumab) kullanımı

  • İmmünoterapi (pembrolizumab, nivolumab) uygulaması

  • Remisyon süresi ve nüks (tekrarlama) öyküsü

  • Metastaz varlığı ve yerleşimi (karaciğer, akciğer, periton, kemik)

  • Kısa bağırsak sendromu ve malabsorpsiyon

  • Anal kontinans kaybı ve fekal inkontinans

  • Genel performans durumu (ECOG, Karnofsky skoru)

  • Beslenme durumu ve kilo kaybı

Kolon kanseri tanısı konulduğu andan itibaren engelli raporu için başvuru yapılabilmektedir. Sağlık kurulu, aktif tedavi döneminde yüksek oranlı süreli rapor düzenlemektedir. Tedavi sonrası remisyona giren hastanın oranı, remisyon süresi ilerledikçe kademeli olarak azalmaktadır.

Kolon Kanseri Engelli Rapor Oranları 2026

Sağlık kurulu, kolon kanseri hastasına verdiği engelli rapor oranını; evre, aktif tedavi durumu, kalıcı stoma varlığı ve remisyon süresine göre belirlemektedir. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında kolon kanseri için uygulanan genel oranlar aşağıdaki gibidir:

Genel Kolon Kanseri Rapor Oranları

Kolon Kanseri Durumu

Oran

Aktif tedavi gören kolon kanseri hastası

%80

Evre 1 – 2 remisyonda (ilk 5 yıl)

%60

Evre 1 – 2 remisyonda (5 yıl sonrası)

%40

Evre 3 – 4 remisyonda (zamandan bağımsız)

%60

Evre 3 – 4 aktif tedavi (remisyon yok)

%80

Metastatik kolon kanseri (karaciğer, akciğer, periton)

%80 – %100

Kalıcı kolostomili kolon kanseri hastası

%60 – %80

Kalıcı ileostomili kolon kanseri hastası

%70 – %80

Total kolektomi geçirmiş hasta

%70 – %80

Nüks eden kolon kanseri

%80 (yeniden aktif tedavi kapsamı)

Sağlık kurulu, kolon cerrahisine bağlı organ ve fonksiyon kaybı bulunması durumunda ilgili oranı Balthazard formülü ile ana kanser oranına eklemektedir. Örneğin kalıcı kolostomi geçirmiş ve kısa bağırsak sendromu gelişmiş hasta, kolostomi ile ilgili oran ve sindirim fonksiyon kaybı oranını ayrı ayrı almakta ve toplam oran Balthazard ile hesaplanmaktadır.

Evrelere Göre Kolon Kanseri Engelli Rapor Oranları

Evre 0 Kolon Kanseri (Karsinoma In Situ) Hastasına Verilen Rapor Oranı

Evre 0 kolon kanseri, kanser hücrelerinin sadece mukoza tabakasında sınırlı kaldığı ve submukozaya yayılmadığı en erken formdur. Bu evrede genellikle endoskopik polipektomi veya sınırlı cerrahi yeterli olmaktadır. Bu evrede tedavi sonrası oran şu şekilde belirlenmektedir:

  • Cerrahi öncesi tanı döneminde: %40 – %60

  • Cerrahi sonrası remisyonda (ilk 5 yıl): %40

  • Cerrahi sonrası remisyonda (5 yıl sonrası): Yönetmelik dışı düşük oranlar

  • Segmenter rezeksiyon uygulanmış vakada: Organ kaybı Balthazard ile ana orana eklenir

Evre 1 Kolon Kanseri Hastasına Verilen Rapor Oranı

Evre 1 kolon kanseri, tümörün submukoza veya kas tabakasına yayıldığı ancak lenf düğümlerine ulaşmadığı erken evredir. Bu evrede uygulanan rapor oranları şu şekildedir:

  • Aktif tedavi döneminde (cerrahi ve olası adjuvan kemoterapi): %80

  • Cerrahi ve tedavi sonrası remisyonda (ilk 5 yıl): %60

  • Remisyon 5 yılını geçmiş hastada: %40 (süresiz)

  • Kalıcı kolostomi eşlik eden hastada: Balthazard ile ek oran

  • Segmenter rezeksiyon uygulanan hastada: Organ kaybı oranı eklenir

Evre 2 Kolon Kanseri Hastasına Verilen Rapor Oranı

Evre 2 kolon kanseri, tümörün bağırsak duvarını aşarak seroza veya çevre dokulara yayıldığı ancak lenf düğümü tutulumunun bulunmadığı evredir. Bu evrede rapor oranları:

  • Aktif tedavi döneminde: %80

  • Remisyonda (ilk 5 yıl): %60

  • Remisyon 5 yıl sonrası: %40 (süresiz)

  • Perforasyon veya obstrüksiyon nedeniyle acil cerrahi geçirmiş hastada: %80

  • Kalıcı stoma gelişmişse: Balthazard ile ek oran

Evre 3 Kolon Kanseri Hastasına Verilen Rapor Oranı

Evre 3 kolon kanseri, bölgesel lenf düğümlerine yayılımın bulunduğu ileri evredir. Bu evrede rapor oranları şu şekilde uygulanmaktadır:

  • Aktif tedavi gören hastada: %80

  • Remisyona giren hastada: %60 (zamandan bağımsız süresiz)

  • Tedaviye rağmen tam gerileme sağlanamayan hastada: %80 (süresiz)

  • FOLFOX veya FOLFIRI kemoterapisi almakta olan hastada: %80

  • Ek hastalık varlığında (periferik nöropati, karaciğer toksisitesi): Balthazard ile ek oran

Evre 4 Kolon Kanseri Hastasına Verilen Rapor Oranı

Evre 4 kolon kanseri (metastatik kolon kanseri), tümörün karaciğer, akciğer, periton, kemik gibi uzak organlara yayıldığı ileri evredir. Bu evrede rapor oranları:

  • Aktif tedavi gören metastatik hastada: %80

  • Karaciğer metastazlı kolon kanseri: %80 – %100

  • Akciğer metastazlı kolon kanseri: %80 – %100

  • Peritoneal karsinomatozis bulunan hasta: %90 – %100

  • Kemik metastazlı kolon kanseri: %80 – %100

  • Bakıma tam bağımlı hasta: %90 – %100

  • Terminal dönem hasta: %90 – %100

Cerrahi Türüne Göre Kolon Kanseri Rapor Oranları

Sağlık kurulu, kolon kanseri cerrahisine bağlı organ ve doku kayıplarını ayrı bir oran olarak değerlendirmekte ve ana kanser oranına Balthazard formülü ile eklemektedir. Uygulanan cerrahi türüne göre değerlendirme şu şekildedir:

Segmenter Rezeksiyon (Sınırlı Cerrahi)

Segmenter rezeksiyon, tümörlü kolon segmentinin sınırlı olarak çıkarıldığı ve bağırsak devamlılığının uç-uca anastomoz ile sağlandığı cerrahidir. Bu cerrahi sonrası organ kaybı sınırlı olduğu için ana kanser oranına düşük ek oran eklenmektedir.

Sağ Hemikolektomi Sonrası Rapor Oranı

Sağ hemikolektomi, çıkan kolon ve terminal ileumun çıkarıldığı cerrahi girişimdir. Bu cerrahi B12 vitamini, safra tuzları ve su emiliminde bozukluklara yol açabilmektedir:

  • Aktif tedavi + sağ hemikolektomi: %80

  • Remisyon + sağ hemikolektomi: %60

  • Sağ hemikolektomi + kronik ishal ve malabsorpsiyon: Balthazard ile ek oran

  • Sağ hemikolektomi + B12 eksikliği: Balthazard ile ek oran

Sol Hemikolektomi Sonrası Rapor Oranı

Sol hemikolektomi, inen kolon ve sigmoid kolonun çıkarıldığı cerrahi girişimdir. Bu cerrahi sonrası bağırsak alışkanlıklarında kalıcı değişiklikler görülebilmektedir:

  • Aktif tedavi + sol hemikolektomi: %80

  • Remisyon + sol hemikolektomi: %60

  • Sol hemikolektomi + fekal inkontinans: Balthazard ile ek oran

  • Sol hemikolektomi + geçici kolostomi: Süreç değerlendirilerek ek oran

Total Kolektomi Sonrası Rapor Oranı

Total kolektomi, kalın bağırsağın tamamının çıkarıldığı cerrahi girişimdir. Sağlık kurulu total kolektomi durumunda hemikolektomiye göre daha yüksek organ kaybı oranı vermektedir:

  • Aktif tedavi + total kolektomi: %80

  • Remisyon + total kolektomi: %70 – %80

  • Total kolektomi + kalıcı ileostomi: %80 (Balthazard ile stoma oranı eklenir)

  • İleoanal poş anastomozu yapılmış hastada: Kronik ishal ve inkontinans nedeniyle ek oran

Bölgesel Lenf Nodu Diseksiyonu Sonrası Rapor

Bölgesel lenf nodu diseksiyonu, mezokolik lenf düğümlerinin çıkarılması işlemidir. Bu işlem tek başına yüksek engel oranı oluşturmamakta, ancak eşlik eden pelvik ağrı ve nöropatik komplikasyonlar sağlık kurulu tarafından ayrıca değerlendirilmektedir.

Kolon Kanseri Sonrası Kalıcı Stoma (Kolostomi/İleostomi) ve Rapor Etkisi

Kalıcı stoma, kolon kanseri cerrahisi sonrası bağırsak devamlılığının sağlanamadığı durumlarda karın duvarına ağızlaştırılan kolostomi veya ileostomi açıklığıdır. Sağlık kurulu kalıcı stomayı ayrı bir engel oranı olarak değerlendirmekte ve Balthazard formülü ile ana kolon kanseri oranına eklemektedir.

Stoma Türüne Göre Oran

Stoma Türü

Klinik Bulgu

Ek Oran

Kalıcı kolostomi

Katı gaita çıkışı, torba kullanımı

%30 – %40

Kalıcı ileostomi

Sıvı gaita çıkışı, sık boşaltma

%40 – %50

Geçici stoma (kapatılacak)

Süreli değerlendirme

%20 – %30

Stoma komplikasyonu (prolapsus, herni)

Ek cerrahi gerektiren durum

%10 – %20 ek

Stoma çevresi cilt problemleri

Kronik dermatit

%5 – %15 ek

Kalıcı stoma tanısı, cerrahi raporunda "stoma kapatılmayacaktır" ibaresinin bulunması ile kesinleşmektedir. Geçici stomalarda ise kapatma ameliyatı tarihine kadar süreli oran verilmekte, kapatma sonrası oran yeniden değerlendirilmektedir. İleostomili hasta, sıvı ve elektrolit dengesizliği nedeniyle kolostomili hastadan daha yüksek oran almaktadır.

Tedavi Türlerine Göre Kolon Kanseri Rapor Değerlendirmesi

Kemoterapi Alan Kolon Kanseri Hastasında Rapor

Kemoterapi alan kolon kanseri hastası, aktif tedavi kapsamında değerlendirilmekte ve %80 rapor oranı almaktadır. Kolon kanserinde kullanılan başlıca kemoterapi protokolleri FOLFOX (5-FU + lökovorin + oksaliplatin), FOLFIRI (5-FU + lökovorin + irinotekan) ve CAPOX (kapesitabin + oksaliplatin) rejimleridir. Kemoterapi süreci genellikle 6 – 12 kür arasında sürmekte ve tamamlanana kadar aktif tedavi statüsü devam etmektedir. Kemoterapiye bağlı gelişen kalıcı yan etkiler şunlardır:

  • Periferik nöropati (özellikle oksaliplatine bağlı el ve ayaklarda uyuşma)

  • Kronik ishal ve enterit

  • Karaciğer toksisitesi

  • Kemik iliği baskılanması

  • Palmar-plantar eritrodizestezi (el-ayak sendromu)

  • Kognitif bozukluk (kemo-beyin sendromu)

Radyoterapi Alan Kolon Kanseri Hastasında Rapor

Radyoterapi kolon kanserinde daha çok rektum kanserinde kullanılmakla birlikte, ileri evre kolon kanserinde palyatif amaçla uygulanabilmektedir. Radyoterapi süreci aktif tedavi olarak kabul edilmekte ve %80 oran uygulanmaktadır. Pelvik radyoterapiye bağlı görülen kalıcı komplikasyonlar şunlardır:

  • Radyasyon enteriti ve kronik ishal

  • Pelvik fibrozis

  • Radyasyon sistiti

  • Cinsel fonksiyon bozukluğu

  • Kemik iliği baskılanması

Hedefe Yönelik Tedavi Alan Kolon Kanseri Hastasında Rapor

Hedefe yönelik tedavi alan kolon kanseri hastası, aktif tedavi kapsamında değerlendirilmekte ve %80 oran almaktadır. Kolon kanserinde kullanılan hedefe yönelik ilaçlar şunlardır:

  • Bevacizumab (Avastin) – anti-VEGF tedavi

  • Cetuximab (Erbitux) – anti-EGFR tedavi (RAS wild-type hastada)

  • Panitumumab (Vectibix) – anti-EGFR tedavi

  • Regorafenib – çoklu kinaz inhibitörü

  • Aflibercept – anti-VEGF füzyon proteini

Bu tedavilere bağlı gelişen hipertansiyon, proteinüri, tromboembolik olaylar ve cilt toksisitesi gibi kalıcı yan etkiler Balthazard ile ek oran olarak eklenmektedir.

İmmünoterapi Alan Kolon Kanseri Hastasında Rapor

MSI-H (mikrosatellit instabilitesi yüksek) veya dMMR (mismatch repair defektif) kolon kanseri hastası, pembrolizumab ve nivolumab gibi immünoterapi ilaçlarını kullanmaktadır. Bu tedaviler aktif tedavi kapsamında değerlendirilmekte ve %80 oran verilmektedir. İmmün ilişkili yan etkiler (kolit, hepatit, tiroidit) gelişen hastada ek oran uygulanmaktadır.

Metastatik Kolon Kanseri ve Rapor Oranı

Metastatik kolon kanseri, tümörün uzak organlara yayıldığı Evre 4 durumdur. Kolon kanseri en sık karaciğere metastaz yapmakta, ardından akciğer, periton ve kemik yerleşimleri görülmektedir. Sağlık kurulu metastatik kolon kanseri hastasına yüksek oranlı rapor düzenlemektedir.

Metastaz Bölgesi

Klinik Özellik

Oran

Karaciğer metastazı

Karaciğer yetmezliği, sarılık

%80 – %100

Akciğer metastazı

Solunum yetmezliği riski

%80 – %100

Peritoneal karsinomatozis

Asit, bağırsak obstrüksiyonu

%90 – %100

Kemik metastazı

Patolojik kırık, kronik ağrı

%80 – %100

Beyin metastazı

Nörolojik defisit

%80 – %100

Sürrenal metastazı

Nadir yerleşim

%80

Over metastazı (Krukenberg)

Kadınlarda ovaryal tutulum

%80 – %100

Metastatik kolon kanseri hastasında sağlık kurulu genellikle süresiz rapor düzenlemektedir. Karaciğer metastazı olan hastada gelişen karaciğer yetmezliği, portal hipertansiyon ve asit gibi komplikasyonlar Balthazard ile ana orana eklenmektedir. Peritoneal karsinomatozisli hastada uygulanan HIPEC (hipertermik intraperitoneal kemoterapi) ve sitoredüktif cerrahi sonrası oluşan kalıcı sekeller de ayrıca değerlendirilmektedir.

Kolon Kanseri Remisyonu ve Rapor Oranındaki Değişim

Remisyon, kolon kanseri tedavisi sonrası tetkiklerde tümör saptanmaması ve hastalık belirtilerinin ortadan kalkması durumudur. Sağlık kurulu remisyondaki kolon kanseri hastasının oranını, evre ve remisyon süresine göre değerlendirmektedir.

Remisyon Süresine Göre Oran Değişimi

Remisyon Durumu

Rapor Oranı

Tedavi aktif, remisyon yok

%80

Yeni remisyon (ilk 1 yıl)

%80

Remisyon 1 – 5 yıl arası (Evre 1 – 2)

%60

Remisyon 5 yıl üzeri (Evre 1 – 2)

%40 (süresiz)

Remisyon (Evre 3 – 4, zamandan bağımsız)

%60

Nüks eden kolon kanseri

%80 (yeniden aktif tedavi)

Sağlık kurulu remisyondaki hastayı yılda en az bir kez kontrol muayenesine çağırmaktadır. Bu kontrolde nüks, ikinci primer kolon tümörü gelişimi ve metastaz varlığı kolonoskopi, CEA (karsinoembriyonik antijen) tümör belirteci ve görüntüleme yöntemleri ile değerlendirilmektedir. Remisyon devam ettiği sürece kolon kanseri hastası engelli haklarından yararlanmaya devam edebilmektedir.

Kolon Kanseri Engelli Raporu için Gerekli Belgeler

Sağlık kuruluna sunulması gereken belgeler şu şekildedir:

  • T.C. kimlik belgesi (nüfus cüzdanı veya kimlik kartı)

  • Kolonoskopi ve biyopsi raporu

  • Patoloji raporu (histopatolojik tip ve derece)

  • İmmünohistokimya sonuçları (KRAS, NRAS, BRAF, MSI/MMR durumu)

  • Onkoloji konseyi (tümör konseyi) kararı

  • Abdominal ultrasonografi raporu

  • Toraks BT, batın BT ve pelvik BT raporları

  • Abdominal MR raporu

  • PET-CT raporu (varsa)

  • Kolonoskopi görüntüleri ve raporu

  • Tümör belirteçleri (CEA, CA 19-9) sonuçları

  • Cerrahi ameliyat raporu ve epikriz

  • Kemoterapi protokolü ve seans raporları

  • Radyoterapi planı ve seans raporları (varsa)

  • Hedefe yönelik tedavi ve immünoterapi reçeteleri

  • Stoma değerlendirme raporu (varsa)

  • Stoma bakım hemşiresi raporu

  • Beslenme durumu değerlendirmesi ve kilo takibi

  • Karaciğer fonksiyon testleri

  • Onkoloji uzmanı muayene raporu

  • Genel cerrahi uzmanı muayene raporu

  • Gastroenteroloji uzmanı muayene raporu

  • Genel performans durumu (ECOG, Karnofsky) değerlendirmesi

  • Eşlik eden hastalıklara ait raporlar

  • Kullanılan ilaçların listesi

  • e-Nabız sağlık geçmişi çıktısı

Kolon Kanseri Engelli Raporu Alma Süreci 2026

Kolon kanseri hastasının rapor başvurusunda izlemesi gereken adımlar şu şekildedir:

1. Adım – MHRS Randevusu: Kolon kanseri hastası, MHRS uygulaması, web sitesi veya Alo 182 üzerinden Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) tipinde randevu almaktadır. Öncelik tedavi görülen hastane veya en yakın yetkili hastane olmalıdır.

2. Adım – Yetkili Hastane Seçimi: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet, üniversite veya eğitim araştırma hastanesi tercih edilmelidir. Özel hastanelerin büyük çoğunluğu engelli sağlık kurulu raporu düzenleme yetkisine sahip değildir.

3. Adım – Belgelerin Hazırlanması: Patoloji raporu, kolonoskopi raporu, onkoloji konseyi kararı, görüntülemeler, tedavi belgeleri ve stoma durumuna ait raporlar tam olarak hazırlanmalıdır.

4. Adım – Sağlık Kurulu Başvuru Formunun Doldurulması: Hastane engelli sağlık kurulu birimine başvurulmakta ve başvuru formu doldurulmaktadır. ÖTV indirimli araç talebi bu aşamada belirtilmelidir.

5. Adım – Branş Muayeneleri: Hasta; onkoloji, genel cerrahi, gastroenteroloji, radyasyon onkolojisi, fizik tedavi ve rehabilitasyon ve psikiyatri branşlarına yönlendirilmektedir. Stomalı hastada ayrıca stoma değerlendirmesi yapılmaktadır.

6. Adım – Ek Tetkiklerin Yapılması: Hekimler gerekli gördüğü ek görüntüleme, kan tetkiki, tümör belirteci ve kolonoskopi gibi testleri istemektedir.

7. Adım – Her Branşın Oran Girişi: Her hekim kendi branşına ait engel oranını e-Rapor sistemine girmektedir.

8. Adım – Sağlık Kurulu Değerlendirmesi: Yedi üyeden oluşan sağlık kurulu, tüm oranları Balthazard formülü ile birleştirerek nihai oranı belirlemektedir.

9. Adım – Raporun Teslimi: 15 iş günü içinde değerlendirme tamamlanmakta, sonuç e-Devlet üzerinden görülebilmekte ve fiziksel rapor hastaya teslim edilmektedir.

Kolon Kanseri Hastasının Yararlanabileceği Haklar

Kolon kanseri hastası, %40 ve üzeri engelli raporu ile geniş haklardan yararlanabilmektedir. Ayrıca kanser tanısı almış olması, bazı ek hakların da kapsamına girmesini sağlamaktadır.

Rapor Oranına Göre Sağlanan Haklar

Oran Aralığı

Sağlanan Haklar

%40 – %49

Gelir vergisi indirimi (3. derece), EKPSS ile memurluk hakkı

%50 – %59

Gelir vergisi indirimi (2. derece), erken emeklilik olanakları

%60 – %69

Gelir vergisi indirimi (1. derece), genişletilmiş sosyal haklar

%70 – %89

Evde bakım yardımı, engelli aylığı, ücretsiz toplu taşıma

%90 ve üzeri

ÖTV muafiyetli araç, bakım maaşı, tam bağımlı statüsü

Kolon Kanseri Hastasına Özel Sağlanan Haklar

  • Ücretsiz Kanser Tedavisi: SGK, kolon kanseri hastasının kemoterapi, radyoterapi, hedefe yönelik tedavi (bevacizumab, cetuximab) ve immünoterapi masraflarını sosyal güvence sorgusu olmaksızın karşılamaktadır. Tedavi, cerrahi ve ilaca ilişkin ilave ücret ve fark ödemesi alınmamaktadır.

  • Stoma Malzemesi Desteği: Kalıcı kolostomi veya ileostomi olan hastaya SGK tarafından aylık stoma torbası, adaptör, cilt bariyeri, temizleme malzemesi ve yardımcı ürünler ücretsiz karşılanmaktadır. Malzeme miktarı hastanın stoma tipine göre belirlenmektedir.

  • 18 Aya Kadar Raporlu İzin: Kolon kanseri hastasına özlük haklarının korunması amacıyla 18 aya kadar heyet raporlu istirahat verilebilmektedir.

  • Geçici Maluliyet Hakkı: Hasta, tanı tarihinden itibaren 18 ay süreyle geçici maluliyet hakkından yararlanabilmektedir. Bu hak için %60 çalışma gücü kaybı şartı aranmaktadır.

  • Malulen Emeklilik: SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ı kaybedilmiş, 10 yıl sigortalılık süresini ve 1800 gün prim ödemesini tamamlamış kolon kanseri hastası malulen emekli olabilmektedir.

  • Gelir Vergisi İndirimi: Çalışan kolon kanseri hastasının maaşından kesilen gelir vergisinden %40 ve üzeri raporla indirim yapılmaktadır. İndirim dereceleri: %40 – %59 için 3. derece, %60 – %79 için 2. derece, %80 – %100 için 1. derece.

  • ÖTV Muafiyetli Araç: %90 ve üzeri raporlu kolon kanseri hastası ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. %40 – %89 arası raporlu hasta 'özel tertibatlı araç kullanabilir' ibaresi varsa ÖTV indiriminden yararlanabilmektedir.

  • Ücretsiz Toplu Taşıma: %40 ve üzeri raporlu hasta ve refakatçisi belediye otobüsleri, metro, tramvay, TCDD ve THY'de ücretsiz veya indirimli seyahat hakkından yararlanmaktadır.

  • Evde Bakım Yardımı: Ağır kolon kanseri hastasının yakınlarına aylık evde bakım yardımı ödenmektedir. Hastanın günlük yaşam aktivitelerini bağımsız yürütememesi ve gelir sınırının altında olması şartı aranmaktadır.

  • Engelli Aylığı (2022 Sayılı Kanun): Geliri belirli sınırın altında kalan %40 ve üzeri raporlu kolon kanseri hastasına aylık bağlanmaktadır.

  • EKPSS ile Memurluk: Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı ile devlet memurluğu hakkı sağlanmaktadır.

  • Ağır İş ve Gece Vardiyasından Muafiyet: Kolon kanseri hastası çalışan, ağır kaldırma, gece vardiyası ve fazla mesai gerektiren işlerden muaf tutulabilmektedir. Bu muafiyet özellikle stomalı hastada karın içi basıncın korunmasında önemlidir.

  • Yer Değiştirme (Tayin) Hakkı: Memur olan kolon kanseri hastası, tedavi olduğu şehre veya sağlığa uygun bölgeye tayin talep edebilmektedir.

  • Beslenme Desteği Hakkı: Kısa bağırsak sendromu veya malabsorpsiyon gelişen kolon kanseri hastasının enteral ve parenteral beslenme ürünleri SGK tarafından karşılanmaktadır.

  • MHRS Öncelikli Randevu: Kolon kanseri hastası, Sağlık Bakanlığı MHRS sistemi üzerinden özel kontenjanla öncelikli randevu alabilmektedir.

  • Sosyal Yardımlaşma Vakfı Destekleri: İl ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarından ilaç, tıbbi cihaz, stoma malzemesi ve maddi destek alınabilmektedir.

Kolon Kanseri Hastası Malulen Emeklilik Şartları

Kolon kanseri hastası malulen emeklilik için başvurabilmektedir. Sağlık kurulu raporu tek başına malulen emeklilik için yeterli olmamakta, SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücü kaybının tespit edilmesi gerekmektedir.

Malulen emeklilik için karşılanması gereken şartlar şunlardır:

  • SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ının kaybedildiğinin tespiti

  • En az 10 yıllık sigortalılık süresi

  • En az 1800 gün prim ödemesi

  • Başkasının sürekli bakımına muhtaç hastada 10 yıllık sigortalılık şartı aranmaz

  • Sigortalılık öncesinde engellilik oranı %60 üzerinde tespit edilmiş hasta bu haktan yararlanamaz

  • SGK'ya birikmiş prim borcunun bulunmaması

Kolon kanseri tanısı almış hastaya, Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği kapsamında 18 ay geçici maluliyet hakkı tanınmaktadır. 18 ayın sonunda çalışma gücü kaybı devam ediyorsa maluliyet hali sürmektedir. İyi diferansiye tiroid kanseri ve derinin bazal hücreli kanseri dışındaki tüm malign hastalıklar bu kapsamdadır.

Kolon Kanseri Engelli Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?

Sağlık kurulu, kolon kanseri hastasına durumuna göre süreli veya süresiz rapor düzenlemektedir. Rapor süreleri şu şekildedir:

  • Aktif tedavi gören hasta: 1 – 2 yıllık süreli rapor

  • Yeni remisyona giren hasta: 1 yıllık süreli rapor

  • Uzun süreli remisyondaki hasta (Evre 1 – 2, 5 yıl üstü): 2 – 5 yıllık veya süresiz rapor

  • Evre 3 – 4 remisyondaki hasta: Süresiz rapor

  • Metastatik kolon kanseri hastası: Süresiz rapor

  • Kalıcı kolostomi veya ileostomi bulunan hasta: Süresiz rapor

  • Total kolektomi geçirmiş hasta: Süresiz rapor

Süreli raporun bitiş tarihinden 6 ay önce yenileme başvurusu yapılabilmektedir. Nüks veya metastaz gelişmesi durumunda rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir.

Kolon Kanseri Engelli Raporu Muayenesinde Nelere Bakılır?

Sağlık kurulu muayenesinde onkoloji, genel cerrahi, gastroenteroloji, radyasyon onkolojisi ve fizik tedavi hekimleri şu değerlendirmeleri yapmaktadır:

  • Patoloji tanısının doğrulanması (adenokarsinom, müsinöz, taşlı yüzük hücreli)

  • Kolon kanseri evresinin güncel görüntülemeye göre tespiti

  • Uygulanan cerrahinin türü ve organ kaybı değerlendirmesi

  • Kalıcı stoma (kolostomi/ileostomi) varlığı ve durumu

  • Bölgesel lenf nodu diseksiyonu bulguları

  • Remisyon durumunun kontrolü (kolonoskopi, tümör belirteçleri)

  • Metastaz taraması (BT, PET-CT, MR)

  • Kemoterapiye bağlı periferik nöropati muayenesi

  • Beslenme durumu ve kilo kaybı değerlendirmesi

  • Fekal inkontinans ve anal kontinans muayenesi

  • Karaciğer fonksiyonlarının değerlendirmesi

  • Genel performans durumu (ECOG, Karnofsky) skorlaması

  • Psikososyal durum değerlendirmesi