Akciğer Kanseri Engelli Raporu 2026: Oran, Süreç, Haklar

Akciğer kanseri, akciğer dokusundaki hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu ortaya çıkan ve dünyada kanser kaynaklı ölümlerin başında gelen bir hastalıktır. Sağlık kurulu, akciğer kanseri hastasına verdiği engelli raporunda; tümörün histolojik tipini (küçük hücreli veya küçük hücreli dışı), evresini, uygulanan cerrahi türünü (wedge rezeksiyon, lobektomi, bilobektomi, pnömonektomi), kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedavi durumunu, solunum fonksiyon kaybını ve eşlik eden KOAH gibi kronik hastalıkları birlikte değerlendirmektedir.

Bu rehber; akciğer kanseri hastasının engelli raporu alıp alamayacağını, evreye, histolojik tipe ve cerrahi türüne göre rapor oranlarını, tedavi süreci ile remisyon dönemindeki oran değişimlerini, sağlanan hakları ve 2026 yılı güncel mevzuatına göre başvuru sürecini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.

Akciğer Kanseri Nedir?

Akciğer kanseri, akciğer dokusundaki bronş, bronşiol veya alveol hücrelerinin genetik değişiklikler sonucu kontrolsüz çoğalması ile başlayan malign hastalıktır. Tümör hücreleri zamanla mediasten lenf bezlerine ve kan dolaşımı yoluyla kemik, beyin, karaciğer, sürrenal bez gibi uzak organlara metastaz yapabilmektedir.

Akciğer kanseri histolojik olarak iki ana gruba ayrılmaktadır:

• Küçük hücreli akciğer kanseri (SCLC): Tüm akciğer kanserlerinin yaklaşık %15'ini oluşturmakta ve agresif seyir göstermektedir. Sigara ile güçlü ilişki bulunmaktadır.

• Küçük hücreli dışı akciğer kanseri (NSCLC): Tüm akciğer kanserlerinin yaklaşık %85'ini oluşturmaktadır. Küçük hücreli akciğer kanserine göre daha yavaş seyirli olup cerrahiye daha uygundur.

Küçük hücreli dışı akciğer kanseri (NSCLC) alt tipleri:

• Adenokarsinom: En sık görülen alt tip, akciğerin dış bölgelerinde yerleşir. Sigara içmeyenlerde en sık görülen tiptir. EGFR, ALK, ROS1 mutasyonları ile ilişkilidir.

• Skuamöz hücreli karsinom (epidermoid karsinom): Sigara ile en güçlü ilişkiye sahip alt tiptir. Bronşların merkezi bölgelerinde görülür.

• Büyük hücreli karsinom: NSCLC'nin daha nadir alt tipidir. Hızlı büyüme eğilimi gösterir.

• Adenoskuamöz karsinom: Hem adeno hem de skuamöz özellik taşıyan karma tip.

Akciğer kanserinin başlıca nedenleri şunlardır:

• Sigara ve tütün ürünleri kullanımı (en önemli risk faktörü)

• Pasif sigara maruziyeti (ikinci el duman)

• Asbest maruziyeti

• Radon gazı maruziyeti

• Hava kirliliği ve dizel egzoz maruziyeti

• Mesleki karsinojenler (arsenik, krom, nikel, kurum, katran)

• Akciğer fibrozisi ve KOAH öyküsü

• Ailesel akciğer kanseri öyküsü

• Önceki radyoterapi tedavisi (özellikle göğüs bölgesi)

• HIV enfeksiyonu ve bağışıklık baskılanması

Akciğer kanseri TNM sistemi ile evrelendirilmektedir. Sistemde T tümörün büyüklüğünü ve lokal yayılımını, N mediasten lenf düğümü tutulumunu, M uzak organ metastazını göstermektedir. Akciğer kanseri evreleri şu şekilde sınıflandırılmaktadır:

• Evre 1: Tümör küçük (3 cm altı veya sınırlı), lenf düğümü tutulumu yok

• Evre 2: Tümör büyümüş veya bölgesel lenf düğümü tutulumu var

• Evre 3: İleri lokal yayılım veya mediasten lenf düğümü tutulumu mevcut

• Evre 4: Uzak organ metastazı (metastatik akciğer kanseri)

Küçük hücreli akciğer kanseri ayrıca sınırlı evre (limited stage) ve yaygın evre (extensive stage) olarak da sınıflandırılmaktadır.

Akciğer Kanseri Hastası Engelli Raporu Alabilir mi?

Akciğer kanseri tanısı almış hasta, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli raporu alma hakkına sahiptir. Sağlık kurulu, akciğer kanseri hastasının rapor oranını; histolojik tip, evre, aktif tedavi durumu, uygulanan cerrahi türü, solunum fonksiyon kaybı ve eşlik eden akciğer hastalıklarına göre belirlemektedir.

Sağlık kurulunun rapor değerlendirmesinde dikkate aldığı temel faktörler şunlardır:

• Akciğer kanserinin histolojik tipi (küçük hücreli veya küçük hücreli dışı)

• NSCLC alt tipi (adenokarsinom, skuamöz hücreli, büyük hücreli)

• Tümörün evresi (1, 2, 3, 4)

• Genetik mutasyon durumu (EGFR, ALK, ROS1, KRAS, BRAF)

• PD-L1 ekspresyon düzeyi (immünoterapi için)

• Uygulanan cerrahi türü: Wedge rezeksiyon, segmentektomi, lobektomi, bilobektomi, pnömonektomi

• Kemoterapi ve radyoterapi durumu

• İmmünoterapi ve hedefe yönelik tedavi kullanımı

• Solunum fonksiyon testi (SFT) sonuçları (FEV1, FVC, DLCO)

• KOAH, akciğer fibrozisi gibi eşlik eden hastalıklar

• Uzun süreli oksijen tedavisi ihtiyacı

• Genel performans durumu (ECOG, Karnofsky skoru)

• Metastaz varlığı ve yerleşimi (kemik, beyin, karaciğer, sürrenal)

• Remisyon süresi ve nüks öyküsü

Akciğer kanseri tanısı konulduğu andan itibaren engelli raporu için başvuru yapılabilmektedir. Sağlık kurulu, aktif tedavi döneminde yüksek oranlı süreli rapor düzenlemektedir. Cerrahi sonrası solunum kapasitesindeki kalıcı kayıp, ana kanser oranına Balthazard formülü ile eklenmektedir.

Akciğer Kanseri Engelli Rapor Oranları 2026

Sağlık kurulu, akciğer kanseri hastasının rapor oranını belirlerken evre, aktif tedavi durumu ve remisyon süresini esas almaktadır. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında akciğer kanseri için uygulanan genel oranlar şu şekildedir:

Genel Akciğer Kanseri Rapor Oranları

Sağlık kurulu, akciğer cerrahisine bağlı solunum fonksiyon kaybını ayrı bir oran olarak değerlendirmekte ve ana kanser oranına Balthazard formülü ile eklemektedir. Örneğin pnömonektomi geçirmiş ve KOAH tanısı bulunan hasta; akciğer kanseri, akciğer kaybı ve KOAH oranlarını ayrı almakta ve toplam oran Balthazard ile hesaplanmaktadır.

Evrelere Göre Akciğer Kanseri Engelli Rapor Oranları

Evre 1 Akciğer Kanseri Hastasına Verilen Rapor Oranı

Evre 1 akciğer kanseri, tümörün küçük ve akciğerle sınırlı kaldığı, lenf düğümü tutulumunun bulunmadığı en erken evredir. Bu evrede uygulanan rapor oranları şunlardır:

• Aktif tedavi döneminde (kemoterapi, radyoterapi, cerrahi): %80

• Cerrahi sonrası remisyonda (ilk 5 yıl): %60

• Remisyon 5 yıl üzeri hastada: %40 (süresiz)

• Solunum fonksiyon kaybı eşlik ediyorsa: Balthazard ile ek oran

• Lobektomi uygulanmış hastada: Akciğer kaybı oranı eklenir

Evre 2 Akciğer Kanseri Hastasına Verilen Rapor Oranı

Evre 2 akciğer kanseri, tümörün büyüdüğü veya sınırlı bölgesel lenf düğümü tutulumunun bulunduğu evredir. Bu evrede rapor oranları:

• Aktif tedavi döneminde: %80

• Remisyonda (ilk 5 yıl): %60

• Remisyon 5 yıl sonrası: %40 (süresiz)

• Bilobektomi veya pnömonektomi uygulanan hastada oran yükselir

• Radyoterapiye bağlı pulmoner fibrozis gelişen hastada ek oran eklenir

Evre 3 Akciğer Kanseri Hastasına Verilen Rapor Oranı

Evre 3 akciğer kanseri, ileri lokal yayılım veya kapsamlı mediasten lenf düğümü tutulumunun bulunduğu ileri evredir. Bu evrede rapor oranları şu şekilde uygulanmaktadır:

• Aktif tedavi gören hastada: %80

• Remisyona giren hastada: %60 (zamandan bağımsız süresiz)

• Tedaviye rağmen tam gerileme sağlanamayan hastada: %80 (süresiz)

• KOAH eşlik eden Evre 3 akciğer kanseri hastasında: %90 üzerine çıkabilmektedir

• Kalp yetmezliği veya diyabet varlığında Balthazard ile ek oran eklenir

Evre 4 Akciğer Kanseri Hastasına Verilen Rapor Oranı

Evre 4 akciğer kanseri (metastatik akciğer kanseri), tümörün beyin, kemik, karaciğer, sürrenal bez gibi uzak organlara yayıldığı en ileri evredir. Bu evrede rapor oranları:

• Aktif tedavi gören metastatik hastada: %80

• Beyin metastazlı akciğer kanseri: %80 – %100

• Kemik metastazlı akciğer kanseri: %80 – %100

• Karaciğer metastazlı akciğer kanseri: %80 – %100

• Sürrenal metastazlı akciğer kanseri: %80

• Yaygın plevral efüzyon ile birlikte olan hastada: %80 – %100

• Bakıma tam bağımlı hastada: %90 – %100

• Terminal dönem hastada: %90 – %100

Cerrahi Türüne Göre Akciğer Kanseri Rapor Oranları

Sağlık kurulu, akciğer cerrahisine bağlı organ ve fonksiyon kaybını ayrı bir oran olarak değerlendirmekte ve ana kanser oranına Balthazard formülü ile eklemektedir. Akciğer 5 lobdan oluşmaktadır; sağ akciğerde 3 lob (üst, orta, alt), sol akciğerde 2 lob (üst, alt) bulunmaktadır. Çıkarılan lob sayısı arttıkça solunum fonksiyon kaybı ve rapor oranı yükselmektedir.

Wedge Rezeksiyon (Dilim Rezeksiyon) Sonrası Rapor

Wedge rezeksiyon, akciğer lobunun sadece bir parçasının çıkarıldığı en dar cerrahidir. Bu cerrahi sonrası solunum kapasitesindeki kayıp sınırlı olduğu için ana kanser oranına düşük ek oran eklenmektedir.

Segmentektomi Sonrası Rapor

Segmentektomi, akciğer lobunun anatomik parçalarından biri olan segmentin çıkarıldığı cerrahidir. Wedge rezeksiyondan daha kapsamlı ancak lobektomiden daha sınırlı bir işlemdir.

Lobektomi Sonrası Rapor Oranı

Lobektomi, akciğerin bir lobunun tamamen çıkarıldığı standart cerrahi girişimdir. Küçük hücreli dışı akciğer kanseri için en sık uygulanan cerrahidir:

• Aktif tedavi + lobektomi kombinasyonu: %80

• Remisyon + lobektomi: %60

• Lobektomi sonrası solunum fonksiyon kaybı (SFT'de orta etkilenme): Ek %20 – %40

• Lobektomi + KOAH: Balthazard ile birleştirme

Bilobektomi Sonrası Rapor Oranı

Bilobektomi, sağ akciğerdeki iki lobun (üst ve orta veya orta ve alt) birlikte çıkarıldığı cerrahidir. Solunum fonksiyon kaybı lobektomiye göre daha belirgindir.

• Aktif tedavi + bilobektomi: %80

• Remisyon + bilobektomi: %60 – %70

• Solunum fonksiyon kaybı: Ek %30 – %45

Pnömonektomi (Tek Akciğer Çıkarımı) Sonrası Rapor Oranı

Pnömonektomi, tek akciğerin tamamen çıkarıldığı en kapsamlı cerrahi girişimdir. Hasta tek akciğer ile yaşamak zorunda kalmakta ve solunum fonksiyonu belirgin biçimde etkilenmektedir:

• Aktif tedavi + pnömonektomi: %80

• Remisyon + pnömonektomi: %60 – %80

• Solunum fonksiyon kaybı belirgin olan hasta: %80 üzeri

• Pnömonektomi + KOAH + uzun süreli oksijen tedavisi: %90 üzeri

• Pulmoner hipertansiyon gelişen hastada oran yükselir

Solunum Fonksiyon Kaybı ve Rapor Etkisi

Sağlık kurulu, akciğer kanseri hastasının solunum fonksiyon testi (SFT) sonuçlarını ayrıntılı olarak değerlendirmektedir. Solunum kapasitesinin kalıcı kaybı, ana kanser oranına Balthazard formülü ile eklenmektedir.

SFT Sonuçlarına Göre Ek Oran

Sağlık kurulu, SFT değerlerine ek olarak DLCO (karbon monoksit difüzyon kapasitesi), 6 dakika yürüme testi ve arteryel kan gazı analizini değerlendirmeye almaktadır. Egzersiz kapasitesindeki kısıtlılık ve dispne (nefes darlığı) düzeyi de rapor oranının hesaplanmasında dikkate alınmaktadır.

Tedavi Türlerine Göre Akciğer Kanseri Rapor Değerlendirmesi

Kemoterapi Alan Akciğer Kanseri Hastasında Rapor

Kemoterapi alan akciğer kanseri hastası, aktif tedavi kapsamında değerlendirilmekte ve %80 rapor oranı almaktadır. Kemoterapi süreci genellikle 4 – 6 kür sürmekte ve tamamlanana kadar aktif tedavi statüsü devam etmektedir. Kemoterapiye bağlı gelişen kalıcı yan etkiler şunlardır:

• Periferik nöropati (özellikle platin bazlı ilaçlara bağlı)

• Kardiyotoksisite

• İşitme kaybı (sisplatin bağlı)

• Böbrek fonksiyon bozukluğu

• Kemik iliği baskılanması ve kronik anemi

• Kognitif bozukluk (kemo-beyin sendromu)

Radyoterapi Alan Akciğer Kanseri Hastasında Rapor

Radyoterapi süreci aktif tedavi olarak kabul edilmekte ve %80 oran uygulanmaktadır. Göğüs bölgesine uygulanan radyoterapiye bağlı kalıcı komplikasyonlar rapor oranına eklenmektedir:

• Radyasyon pnömoniti ve pulmoner fibrozis

• Kardiyotoksisite (kalp radyasyon alanına girmişse)

• Özofajit ve yutma güçlüğü

• Perikardit

• Kronik cilt hasarı

• Sekonder malignite riski

İmmünoterapi Alan Akciğer Kanseri Hastasında Rapor

İmmünoterapi (pembrolizumab, nivolumab, atezolizumab gibi kontrol noktası inhibitörleri) alan hasta, aktif tedavi kapsamında değerlendirilmekte ve %80 rapor oranı almaktadır. PD-L1 ekspresyonu yüksek hastalarda immünoterapi başarısı artmaktadır. İmmünoterapiye bağlı gelişen otoimmün yan etkiler (pnömonit, hepatit, tiroidit, kolit) rapor oranını yükseltebilmektedir.

Hedefe Yönelik Tedavi Alan Hastada Rapor

EGFR, ALK, ROS1, BRAF ve KRAS gibi genetik mutasyon taşıyan akciğer kanseri hastalarına hedefe yönelik tedaviler (erlotinib, osimertinib, crizotinib, alectinib) uygulanmaktadır. Bu tedaviler uzun süreli kullanım gerektirmekte ve aktif tedavi statüsünde değerlendirilmektedir. Hasta %80 rapor oranı almaktadır.

Küçük Hücreli Akciğer Kanseri ve Rapor Oranı

Küçük hücreli akciğer kanseri (SCLC), akciğer kanserlerinin yaklaşık %15'ini oluşturmakta ve agresif seyir göstermektedir. Cerrahi tedavi seçeneği sınırlı olup, tanı anında hastaların büyük bölümünde yaygın evrede olmaktadır.

Küçük hücreli akciğer kanseri hastası; sisplatin veya karboplatin ile birlikte etoposid içeren kemoterapi rejimini almakta, sınırlı evre hastalarına eş zamanlı radyoterapi uygulanmaktadır. Sağkalım süresi iki yıldan fazla olan hastalarda ikinci primer akciğer kanseri gelişme riski artmakta ve bu risk sağlık kurulunun değerlendirmesine dahil edilmektedir.

Metastatik Akciğer Kanseri ve Rapor Oranı

Metastatik akciğer kanseri, tümörün uzak organlara yayıldığı Evre 4 durumdur. Sağlık kurulu metastatik akciğer kanseri hastasına yüksek oranlı rapor düzenlemektedir. Akciğer kanseri en sık beyin, kemik, karaciğer ve sürrenal beze metastaz yapmaktadır.

Metastatik akciğer kanseri hastasına genellikle süresiz rapor düzenlenmektedir. Beyin metastazına bağlı gelişen nörolojik defisit, kemik metastazına bağlı patolojik kırıklar ve kronik ağrı sendromu Balthazard formülü ile ana orana eklenmektedir.

Akciğer Kanseri Remisyonu ve Rapor Oranındaki Değişim

Remisyon, akciğer kanseri tedavisi sonrası tetkiklerde tümör saptanmaması ve hastalık belirtilerinin ortadan kalkması durumudur. Sağlık kurulu remisyondaki akciğer kanseri hastasının oranını, evre ve remisyon süresine göre değerlendirmektedir.

Remisyon Süresine Göre Oran Değişimi

Sağlık kurulu remisyondaki hastayı yılda en az bir kez, ilk yıllarda 6 ayda bir kontrol muayenesine çağırmaktadır. Bu kontrolde nüks, ikinci primer akciğer kanseri gelişimi ve metastaz varlığı değerlendirilmektedir. Remisyon devam ettiği sürece akciğer kanseri hastası engelli haklarından yararlanmaya devam edebilmektedir.

Akciğer Kanseri ve KOAH Birleşimi

Akciğer kanseri hastalarının önemli bir bölümünde KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) da bulunmaktadır. KOAH ve akciğer kanseri sigara ile ilişkili iki farklı hastalık olup birlikte görülmeleri sık karşılaşılan bir durumdur. Bu durumda sağlık kurulu iki hastalığı ayrı ayrı değerlendirmekte ve Balthazard formülü ile birleştirmektedir.

KOAH Şiddetine Göre Ek Oran

Örneğin Evre 3 akciğer kanseri (%80) ve orta şiddette KOAH (%35) bulunan hastanın toplam oranı Balthazard formülü ile %87 seviyesine ulaşabilmektedir. Bu birleşim, akciğer kanseri hastasının rapor oranını %90 üzerine çıkarabilmekte ve ÖTV muafiyeti gibi ek haklardan yararlanmasını sağlayabilmektedir.

Akciğer Kanseri Engelli Raporu için Gerekli Belgeler

Sağlık kuruluna sunulması gereken belgeler şunlardır:

• T.C. kimlik belgesi

• Akciğer biyopsi ve patoloji raporu

• Histolojik tip ve alt tip bilgisi (adenokarsinom, skuamöz, SCLC)

• Genetik mutasyon analiz sonuçları (EGFR, ALK, ROS1, KRAS, BRAF)

• PD-L1 ekspresyon düzeyi raporu

• Onkoloji konseyi (tümör konseyi) kararı

• Toraks bilgisayarlı tomografi (BT) raporu

• PET-CT raporu (evrelendirme için)

• Kraniyal MR raporu (beyin metastazı taraması için)

• Kemik sintigrafisi raporu

• Bronkoskopi raporu

• Mediastinoskopi raporu (varsa)

• Solunum fonksiyon testi (SFT) sonuçları

• DLCO (karbon monoksit difüzyon testi) sonuçları

• Arteryel kan gazı analizi

• 6 dakika yürüme testi raporu

• Cerrahi ameliyat raporu ve epikriz

• Kemoterapi protokolü ve seans raporları

• Radyoterapi planı ve seans raporları

• İmmünoterapi ve hedefe yönelik tedavi reçeteleri

• Ekokardiyografi (kardiyotoksisite izlemi için)

• Uzun süreli oksijen tedavisi raporu (varsa)

• Göğüs hastalıkları uzmanı muayene raporu

• Onkoloji uzmanı muayene raporu

• Göğüs cerrahisi uzmanı muayene raporu

• KOAH ve eşlik eden hastalıklara ait raporlar

• Kullanılan ilaçların listesi

• e-Nabız sağlık geçmişi çıktısı

Akciğer Kanseri Engelli Raporu Alma Süreci 2026

Akciğer kanseri hastasının rapor başvurusunda izlemesi gereken adımlar şu şekildedir:

1. Adım: MHRS Randevusu: Hasta, MHRS uygulaması, web sitesi veya Alo 182 üzerinden Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) tipinde randevu almaktadır. Tercihen tedavi görülen hastane veya en yakın yetkili hastane seçilmelidir.

2. Adım: Yetkili Hastane Seçimi: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet, üniversite veya eğitim araştırma hastanesi seçilmelidir. Özel hastanelerin büyük çoğunluğu engelli sağlık kurulu raporu düzenleme yetkisine sahip değildir.

3. Adım: Belgelerin Hazırlanması: Patoloji raporu, onkoloji konseyi kararı, güncel BT ve PET-CT görüntülemeleri, SFT sonuçları, tedavi belgeleri ve KOAH gibi eşlik eden hastalıklara ait raporlar tam olarak hazırlanmalıdır.

4. Adım: Sağlık Kurulu Başvuru Formunun Doldurulması: Hastane engelli sağlık kurulu birimine başvurulmakta ve başvuru formu doldurulmaktadır. ÖTV indirimli araç talebi bu aşamada belirtilmelidir.

5. Adım: Branş Muayeneleri: Hasta; göğüs hastalıkları, onkoloji, göğüs cerrahisi, radyasyon onkolojisi, kardiyoloji, nöroloji (beyin metastazı olan hastada) ve psikiyatri branşlarına yönlendirilmektedir.

6. Adım: Ek Tetkiklerin Yapılması: Hekimler; güncel SFT, DLCO, arteryel kan gazı, EKG ve ekokardiyografi gibi testleri isteyebilmektedir.

7. Adım: Her Branşın Oran Girişi: Her hekim kendi branşına ait engel oranını e-Rapor sistemine girmektedir.

8. Adım: Sağlık Kurulu Değerlendirmesi: Yedi üyeden oluşan sağlık kurulu, tüm oranları Balthazard formülü ile birleştirerek nihai oranı belirlemektedir.

9. Adım: Raporun Teslimi: 15 iş günü içinde değerlendirme tamamlanmakta, sonuç e-Devlet üzerinden görülebilmekte ve fiziksel rapor hastaya teslim edilmektedir.

Akciğer Kanseri Hastasının Yararlanabileceği Haklar

Akciğer kanseri hastası, %40 ve üzeri engelli raporu ile geniş haklardan yararlanabilmektedir. Kanser tanısı almış olması bazı ek hakların da kapsamına girmesini sağlamaktadır.

Rapor Oranına Göre Sağlanan Haklar

Akciğer Kanseri Hastasına Özel Sağlanan Haklar

• Ücretsiz Kanser Tedavisi: SGK, akciğer kanseri hastasının radyoterapi, kemoterapi, hedefe yönelik tedavi (osimertinib, alectinib, crizotinib) ve immünoterapi (pembrolizumab, nivolumab, atezolizumab) masraflarını sosyal güvence sorgusu olmaksızın karşılamaktadır.

• Uzun Süreli Oksijen Tedavisi: Kronik solunum yetmezliği bulunan akciğer kanseri hastası, evde uzun süreli oksijen tedavisi (LTOT) ve oksijen konsantratörü desteğinden yararlanabilmektedir. SGK cihaz ve gereksinimleri karşılamaktadır.

• 18 Aya Kadar Raporlu İzin: Akciğer kanseri hastasına özlük haklarının korunması amacıyla 18 aya kadar heyet raporlu istirahat verilebilmektedir.

• Geçici Maluliyet Hakkı: Hasta, tanı tarihinden itibaren 18 ay süreyle geçici maluliyet hakkından yararlanabilmektedir. Bu hak için %60 çalışma gücü kaybı şartı aranmaktadır.

• Malulen Emeklilik: SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ının kaybedildiği tespit edilen, 10 yıl sigortalılık süresini ve 1800 gün prim ödemesini tamamlamış akciğer kanseri hastası malulen emekli olabilmektedir.

• Gelir Vergisi İndirimi: Çalışan akciğer kanseri hastasının maaşından kesilen gelir vergisinden %40 ve üzeri raporla indirim yapılmaktadır. Dereceler: %40 – %59 için 3. derece, %60 – %79 için 2. derece, %80 – %100 için 1. derece.

• ÖTV Muafiyetli Araç: %90 ve üzeri raporlu akciğer kanseri hastası ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. %40 – %89 arası raporlu hasta, raporunda 'özel tertibatlı araç kullanabilir' ibaresi varsa ÖTV indiriminden yararlanabilmektedir.

• Ücretsiz Toplu Taşıma: %40 ve üzeri raporlu hasta ve refakatçisi belediye otobüsleri, metro, tramvay, TCDD ve THY'de ücretsiz veya indirimli seyahat hakkından yararlanmaktadır.

• Evde Bakım Yardımı: Ağır akciğer kanseri hastasının yakınlarına aylık evde bakım yardımı ödenmektedir. Solunum yetmezliği nedeniyle bağımsız yaşayamayan hasta bu yardımdan yararlanmaktadır.

• Engelli Aylığı (2022 Sayılı Kanun): Geliri belirli sınırın altında kalan %40 ve üzeri raporlu akciğer kanseri hastasına aylık bağlanmaktadır.

• EKPSS ile Memurluk: Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı ile devlet memurluğu hakkı sağlanmaktadır.

• Ağır İş ve Toz Ortamından Muafiyet: Akciğer kanseri hastası çalışan; ağır kaldırma, tozlu ortam, kimyasal maddelere maruziyet ve gece vardiyası gerektiren işlerden muaf tutulabilmektedir. Bu muafiyet solunum sağlığının korunması için önemlidir.

• Yer Değiştirme (Tayin) Hakkı: Memur olan akciğer kanseri hastası, tedavi görülen şehre veya hava kalitesi daha iyi bölgeye tayin talep edebilmektedir.

• MHRS Öncelikli Randevu: Hasta, Sağlık Bakanlığı MHRS sistemi üzerinden özel kontenjanla öncelikli randevu alabilmektedir.

• Sosyal Yardımlaşma Vakfı Destekleri: İl ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarından ilaç, tıbbi cihaz, oksijen konsantratörü ve maddi destek alınabilmektedir.

• Sigara Bırakma Programı Desteği: Akciğer kanseri hastası ve yakınları, ücretsiz sigara bırakma polikliniği ve nikotin bağımlılığı tedavisinden yararlanabilmektedir.

Akciğer Kanseri Hastası Malulen Emeklilik Şartları

Akciğer kanseri hastası malulen emeklilik için başvurabilmektedir. Sağlık kurulu raporu tek başına malulen emeklilik için yeterli olmamakta, SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücü kaybının tespit edilmesi gerekmektedir.

Malulen emeklilik için karşılanması gereken şartlar şunlardır:

• SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ının kaybedildiğinin tespiti

• En az 10 yıllık sigortalılık süresi

• En az 1800 gün prim ödemesi

• Başkasının sürekli bakımına muhtaç hastada 10 yıllık sigortalılık şartı aranmaz

• Sigortalılık öncesinde engellilik oranı %60 üzerinde tespit edilmiş hasta bu haktan yararlanamaz

• SGK'ya birikmiş prim borcunun bulunmaması

Akciğer kanseri tanısı almış hastaya, Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği kapsamında 18 ay geçici maluliyet hakkı tanınmaktadır. 18 ayın sonunda çalışma gücü kaybı devam ediyorsa maluliyet hali sürmektedir.

Akciğer Kanseri Engelli Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?

Sağlık kurulu, akciğer kanseri hastasına durumuna göre süreli veya süresiz rapor düzenlemektedir. Rapor süreleri şu şekildedir:

• Aktif tedavi gören hasta: 1 – 2 yıllık süreli rapor

• Yeni remisyona giren hasta: 1 yıllık süreli rapor (ilk 2 yıl 6 ayda bir kontrol)

• Uzun süreli remisyondaki hasta (Evre 1 – 2, 5 yıl üstü): 2 – 5 yıllık veya süresiz rapor

• Evre 3 – 4 remisyondaki hasta: Süresiz rapor

• Metastatik akciğer kanseri hastası: Süresiz rapor

• Pnömonektomi geçirmiş hasta: Süresiz rapor

• Kronik solunum yetmezliği bulunan hasta: Süresiz rapor

• KOAH birlikteliği olan ileri evre hasta: Süresiz rapor

Süreli raporun bitiş tarihinden 6 ay önce yenileme başvurusu yapılabilmektedir. Nüks, metastaz veya solunum fonksiyonlarında bozulma durumunda rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir.

Akciğer Kanseri Engelli Raporu Muayenesinde Nelere Bakılır?

Sağlık kurulu muayenesinde göğüs hastalıkları, göğüs cerrahisi, onkoloji ve radyasyon onkolojisi hekimleri şu değerlendirmeleri yapmaktadır:

• Patoloji tanısının doğrulanması (SCLC, adenokarsinom, skuamöz karsinom)

• Akciğer kanseri evresinin güncel görüntülemeye göre tespiti

• Uygulanan cerrahinin türü ve akciğer parankim kaybı değerlendirmesi

• Solunum fonksiyon testi (SFT): FEV1, FVC, FEV1/FVC oranı

• DLCO (karbon monoksit difüzyon kapasitesi) ölçümü

• Arteryel kan gazı analizi (PaO2, PaCO2, SaO2)

• 6 dakika yürüme testi ile egzersiz kapasitesi

• Uzun süreli oksijen tedavisi ihtiyacının belgelenmesi

• Remisyon durumunun kontrolü (BT, PET-CT)

• Metastaz taraması (kraniyal MR, kemik sintigrafisi)

• Genel performans durumu (ECOG, Karnofsky) skorlaması

• Kardiyotoksisite değerlendirmesi (EKG, EKO)

• Nörolojik muayene (beyin metastazı olan hastada)

• Ağrı skorlaması (VAS)

• Psikososyal değerlendirme

• Beslenme durumu ve kilo kaybı kontrolü

Akciğer Kanseri Hastasında Balthazard Formülü ile Oran Hesaplama

Akciğer kanseri hastasında birden fazla engel durumu (akciğer kanseri + KOAH, pnömonektomi + oksijen bağımlılığı gibi) bulunması durumunda oranlar Balthazard formülü ile birleştirilmektedir. Doğrudan toplama işlemi uygulanmamaktadır.

Balthazard Formülünün Uygulanışı

• Tüm oranlar en yüksekten en küçüğe sıralanır

• En yüksek oran alınır

• 100'den bu oran çıkarılarak kalan sağlamlık bulunur

• Kalan sağlamlık ikinci oranla çarpılır

• Sonuç 100'e bölünür

• Bulunan değer en yüksek orana eklenir

• İkiden fazla oran varsa aynı işlem sırayla tekrar edilir

• 65 yaş ve üzeri hastaya sonuca +10 eklenmektedir

Örnek Hesaplamalar

Örnek 1: Evre 3 akciğer kanseri (aktif tedavi %80) ve orta şiddette KOAH (%35) bulunan hastanın toplam oranı:

• En yüksek oran alınır: %80

• Kalan sağlamlık: 100 – 80 = 20

• Çarpım: 20 × 35 = 700

• Bölme: 700 / 100 = 7

• Toplam: 80 + 7 = %87

Örnek 2: Evre 2 akciğer kanseri (aktif tedavi %80), lobektomi sonrası orta düzey solunum fonksiyon kaybı (%30) ve tip 2 diyabet (%25) bulunan hastanın toplam oranı:

• İlk iki oran alınır: %80 ve %30

• Kalan sağlamlık: 100 – 80 = 20

• Çarpım: 20 × 30 = 600

• Bölme: 600 / 100 = 6

• İkinci toplam: 80 + 6 = %86

• Üçüncü oran (%25) için kalan sağlamlık: 100 – 86 = 14

• Çarpım: 14 × 25 = 350

• Bölme: 350 / 100 = 3,5

• Nihai toplam: 86 + 3,5 = %89,5

Örnek 3: Pnömonektomi geçirmiş akciğer kanseri hastası (%60 remisyon), ağır solunum fonksiyon kaybı (%50) ve uzun süreli oksijen tedavisi ihtiyacı (%30) olan hastanın toplam oranı:

• En yüksek oran alınır: %60

• Kalan sağlamlık: 100 – 60 = 40

• Çarpım: 40 × 50 = 2000

• Bölme: 2000 / 100 = 20

• İkinci toplam: 60 + 20 = %80

• Üçüncü oran (%30) için kalan sağlamlık: 100 – 80 = 20

• Çarpım: 20 × 30 = 600

• Bölme: 600 / 100 = 6

• Nihai toplam: 80 + 6 = %86

Akciğer Kanseri Rapor Oranına İtiraz Süreci

Akciğer kanseri hastası, rapor sonucundan memnun kalmadığında itiraz hakkını kullanabilmektedir. İtiraz süreci şu şekilde işlemektedir:

• Hasta, rapor tarihinden itibaren 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü'ne yazılı dilekçe ile başvuru yapmalıdır

• İl Sağlık Müdürlüğü, itirazı kabul ettiği durumda hastayı hakem hastaneye sevk etmektedir

• Hakem hastane güncel görüntüleme, SFT ve tetkik talep edebilmektedir

• Onkoloji konseyi yeniden değerlendirme yapabilmektedir

• Hakem hastane raporu nihai sonuç olarak kabul edilmektedir

• Uyuşmazlık sürmesi durumunda dosya Ankara'daki Merkez Hakem Kurulu'na iletilmektedir

• Merkez Hakem Kurulu kararı bağlayıcıdır ve kesindir

Akciğer Kanseri Hastasında Sık Görülen Eşlik Eden Durumlar

Akciğer kanseri tedavisi ve sonrası dönemde çeşitli sağlık sorunları hastaya eşlik edebilmekte ve Balthazard formülü ile rapor oranını yükseltebilmektedir. Bu durumların ayrı ayrı belgelenmesi rapor oranının doğru hesaplanması için önemlidir.

• KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı)

• Kronik solunum yetmezliği

• Pulmoner fibrozis (radyoterapiye bağlı veya idiyopatik)

• Pulmoner hipertansiyon

• Kor pulmonale (sağ kalp yetmezliği)

• Bronşektazi

• Kemoterapiye bağlı periferik nöropati

• Sisplatine bağlı işitme kaybı

• Kardiyotoksisite

• Post-torakotomi ağrı sendromu

• Kronik öksürük ve balgam

• Kilo kaybı ve kanser kaşeksisi

• Anemi

• Depresyon ve anksiyete bozukluğu

• Post-travmatik stres bozukluğu

• Uyku apnesi

• İkinci primer akciğer kanseri

• Sekonder maligniteler (radyoterapiye bağlı özofagus, meme)

• Sigara bağımlılığı ve nikotin çekilme sendromu

Akciğer Kanseri Engelli Raporu için Pratik Öneriler

• Akciğer kanseri tanısı konulduğunda beklemeden rapor başvurusu yapılmalıdır

• Onkoloji konseyi kararı ve patoloji raporu mutlaka temin edilmelidir

• Genetik mutasyon analiz sonuçları (EGFR, ALK, ROS1) hazır bulundurulmalıdır

• Güncel BT ve PET-CT görüntülemeleri (son 3 ay içinde) getirilmelidir

• Solunum fonksiyon testi son ölçümü sağlık kuruluna sunulmalıdır

• DLCO ve 6 dakika yürüme testi sonuçları eklenmelidir

• Kemoterapi ve radyoterapi seans belgeleri eksiksiz olmalıdır

• Kraniyal MR raporu (beyin metastazı taraması) getirilmelidir

• KOAH tanısı varsa GOLD sınıflaması belgesi hazırlanmalıdır

• Uzun süreli oksijen tedavisi kullanılıyorsa cihaz raporu eklenmelidir

• Ekokardiyografi ile kardiyotoksisite değerlendirmesi yapılmış olmalıdır

• Eşlik eden hastalıklara (kalp, diyabet, tiroid) ait raporlar getirilmelidir

• Nefes darlığı seviyesi (mMRC dispne skoru) somut örneklerle anlatılmalıdır

• Yürüme mesafesi ve merdiven çıkma kapasitesi net biçimde belirtilmelidir

• Kilo değişimi ve iştah durumu bildirilmelidir

• Kullanılan tüm ilaçların listesi yanda bulundurulmalıdır

• e-Nabız sisteminden tüm sağlık geçmişi kontrol edilmelidir

• ÖTV indirimli araç talebi başvuru sırasında belirtilmelidir

• Sigara bırakılmışsa bu durum belgeye eklenmelidir

Sıkça Sorulan Sorular

Akciğer kanseri hastası engelli raporu alabilir mi?

Akciğer kanseri tanısı almış hasta, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli raporu alabilmektedir. Sağlık kurulu; histolojik tip, evre, aktif tedavi durumu, cerrahi türü ve solunum fonksiyon kaybına göre oranı belirlemektedir.

Akciğer kanseri hastası yüzde kaç engelli raporu alır?

Akciğer kanseri hastası, aktif tedavi döneminde %80 oran almaktadır. Evre 1 – 2 remisyonda ilk 5 yıl %60, 5 yıl sonrası %40 oran uygulanmaktadır. Evre 3 – 4 remisyonda %60 (süresiz), metastatik akciğer kanserinde %80 – %100 rapor düzenlenmektedir.

Evre 1 akciğer kanseri hastasına verilen rapor oranı nedir?

Evre 1 akciğer kanseri hastası, aktif tedavi döneminde %80 oran almaktadır. Tedavi sonrası remisyonda ilk 5 yıla kadar %60 oran uygulanmakta, 5 yıl sonrası oran %40'a düşmektedir. Lobektomi ve solunum fonksiyon kaybı Balthazard ile ana orana eklenmektedir.

Evre 2 akciğer kanseri hastasına verilen rapor oranı nedir?

Evre 2 akciğer kanseri hastası, aktif tedavi döneminde %80 oran almaktadır. Remisyonda ilk 5 yıl %60, sonrasında %40 oran verilmektedir. Bilobektomi veya pnömonektomi uygulanan hastada organ kaybı oranı eklenmektedir.

Evre 3 akciğer kanseri hastasına verilen rapor oranı nedir?

Evre 3 akciğer kanseri hastası, aktif tedavi döneminde %80 oran almaktadır. Remisyona giren hastaya zamandan bağımsız %60 süresiz oran uygulanmaktadır. KOAH eşlik eden hastada oran %90 üzerine çıkabilmektedir.

Evre 4 (metastatik) akciğer kanseri hastasına verilen rapor oranı nedir?

Evre 4 metastatik akciğer kanseri hastası, %80 – %100 arasında rapor almaktadır. Beyin, kemik veya karaciğer metastazı bulunan hastada oran %100'e kadar çıkabilmektedir. Sağlık kurulu genellikle süresiz rapor düzenlemektedir.

Küçük hücreli akciğer kanseri hastasına verilen rapor oranı nedir?

Küçük hücreli akciğer kanseri hastası, sınırlı evrede aktif tedavi döneminde %80 oran almaktadır. Yaygın evre SCLC hastasında oran %80 – %100 arasında olmakta ve süresiz rapor düzenlenmektedir.

Lobektomi olan akciğer kanseri hastası yüzde kaç engelli raporu alır?

Lobektomi geçirmiş hasta, ana akciğer kanseri oranına ek olarak akciğer parankim kaybı oranı almaktadır. Aktif tedavi + lobektomi kombinasyonunda %80 oran uygulanmakta, remisyon + lobektomi durumunda %60 oran verilmektedir. Solunum fonksiyon kaybı Balthazard ile eklenmektedir.

Pnömonektomi olan hasta yüzde kaç rapor alır?

Pnömonektomi (tek akciğer çıkarımı) geçirmiş hasta; aktif tedavi döneminde %80, remisyon döneminde %60 – %80 arasında oran almaktadır. Solunum fonksiyon kaybı belirgin olan hastada oran %80 üzerine çıkabilmektedir. Pnömonektomi + KOAH + oksijen tedavisi kombinasyonunda oran %90 üzerine ulaşabilmektedir.

Akciğer kanseri hastası malulen emekli olabilir mi?

SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ının kaybedildiği tespit edilen, 10 yıl sigortalılık süresini ve 1800 gün prim ödemesini tamamlamış akciğer kanseri hastası malulen emekli olabilmektedir. Tanıdan itibaren 18 ay süreyle geçici maluliyet hakkı bulunmaktadır.

Akciğer kanseri hastası ÖTV muafiyetli araç alabilir mi?

%90 ve üzeri raporlu akciğer kanseri hastası ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. %40 – %89 arası raporlu hasta, raporunda 'özel tertibatlı araç kullanabilir' ibaresi bulunması durumunda ÖTV indiriminden yararlanabilmektedir.

Akciğer kanseri hastasının raporu neden zamanla düşer?

Sağlık kurulu, remisyon süresi ilerledikçe hastalığın etkisi azaldığı için oranı kademeli olarak düşürmektedir. Evre 1 – 2 hastalarda 5 yıl sonrası oran %60'tan %40'a inmektedir. Ancak %40 oran korunduğu sürece hasta engelli haklarından yararlanmaya devam etmektedir.

Akciğer kanseri tedavisi ücretsiz midir?

SGK, akciğer kanseri tedavisinin tüm aşamalarını (kemoterapi, radyoterapi, cerrahi, hedefe yönelik tedavi, immünoterapi) sosyal güvence sorgusu olmaksızın karşılamaktadır. Tedaviye ilişkin ilave ücret ve fark ödemesi alınmamaktadır.

KOAH ve akciğer kanseri birlikte olan hastanın rapor oranı nasıl hesaplanır?

KOAH ve akciğer kanseri birlikte olan hastanın oranları Balthazard formülü ile birleştirilmektedir. Örneğin Evre 3 akciğer kanseri (%80) ve orta KOAH (%35) bulunan hastanın toplam oranı yaklaşık %87 olmaktadır. Bu birleşim hasta oranını %90 üzerine çıkarabilmektedir.

Akciğer kanseri hastası uzun süreli oksijen tedavisi hakkından yararlanır mı?

Kronik solunum yetmezliği bulunan akciğer kanseri hastası, evde uzun süreli oksijen tedavisi (LTOT) hakkından yararlanabilmektedir. SGK oksijen konsantratörü ve gerekli tıbbi cihazları karşılamaktadır.

Akciğer kanseri hastası ne kadar süre raporlu izin alabilir?

Akciğer kanseri hastasına özlük haklarının korunması amacıyla 18 aya kadar heyet raporlu istirahat verilebilmektedir. Bu süre hastanın tedavi sürecini rahat yönetmesine imkan tanımaktadır.

Remisyondaki akciğer kanseri hastasına verilen rapor süresi ne kadardır?

Yeni remisyona giren hastaya 1 yıllık, uzun süreli remisyondaki hastaya 2 – 5 yıllık süreli rapor düzenlenmektedir. Metastatik veya kalıcı organ kaybı (pnömonektomi) olan akciğer kanseri hastasına süresiz rapor verilmektedir.

Nüks eden akciğer kanseri hastasının rapor oranı ne olur?

Nüks (tekrarlama) tespit edilen akciğer kanseri hastası yeniden aktif tedavi kapsamına girmekte ve %80 oran almaktadır. Rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir. İkinci primer akciğer kanseri gelişen hastada yeni değerlendirme yapılmaktadır.

Akciğer kanseri hastası hangi hastaneden rapor alabilir?

Akciğer kanseri hastası, Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet hastanesi, üniversite hastanesi veya eğitim araştırma hastanesinden rapor alabilmektedir. Tedavi görülen hastanenin tercih edilmesi süreci kolaylaştırmaktadır.

Solunum fonksiyon testi rapor oranını nasıl etkiler?

Solunum fonksiyon testi (SFT), akciğer kanseri hastasının rapor oranının belirlenmesinde temel değerlendirmedir. FEV1 değeri %70 – %80 arası hafif etkilenme, %50 – %69 arası orta etkilenme, %35 – %49 arası ağır etkilenme, %35 altı çok ağır etkilenme olarak sınıflandırılmakta ve buna göre ek oran belirlenmektedir.

İmmünoterapi alan akciğer kanseri hastası hangi haktan yararlanır?

İmmünoterapi (pembrolizumab, nivolumab, atezolizumab) alan hasta, aktif tedavi kapsamında %80 rapor oranı almaktadır. SGK immünoterapi masraflarını karşılamakta ve hasta ücretsiz tedaviden yararlanmaktadır.

Sonuç

Akciğer kanseri hastası engelli raporu; histolojik tipe (küçük hücreli veya küçük hücreli dışı), evreye, aktif tedavi ya da remisyon durumuna, uygulanan cerrahi türüne ve solunum fonksiyon kaybına göre şekillenmektedir. Sağlık kurulu, aktif tedavi gören akciğer kanseri hastasına %80 oran vermekte, remisyona giren hastanın oranını Evre 3 – 4 için süresiz %60, Evre 1 – 2 için ilk 5 yıl %60, sonrasında süresiz %40 olarak uygulamaktadır. Metastatik akciğer kanseri hastası ise %80 – %100 arası oran ile süresiz rapora hak kazanmaktadır.

Rapor almak isteyen akciğer kanseri hastası; onkoloji konseyi kararı, güncel BT ve PET-CT görüntülemeleri, solunum fonksiyon testi sonuçları, cerrahi ve tedavi belgeleri, KOAH gibi eşlik eden hastalıklara ait raporlar ile tam teşekküllü hastaneye başvurarak süreci yönetebilmektedir. %40 ve üzeri raporla; gelir vergisi indirimi, erken emeklilik olanakları, ücretsiz kanser tedavisi, uzun süreli oksijen tedavisi hakkı, ÖTV muafiyeti, evde bakım yardımı, engelli aylığı, EKPSS ile memurluk ve 18 aya kadar heyet raporlu izin gibi geniş haklar kullanılabilmektedir.

2026 yılı itibarıyla akciğer kanseri hastalarına yönelik dijital başvuru süreçleri hızlanmış, MHRS öncelikli randevu sistemi ve e-Rapor platformu ile bürokratik yük azaltılmıştır. Akciğer kanseri hastası, haklarını bilerek tedavi sürecini sosyal ve ekonomik desteklerle birlikte yönetebilmektedir.