Tiroid Hastalıkları Engelli Raporu 2026: Oran, Süreç, Haklar

Tiroid hastalıkları, boyunda yer alan ve metabolizmayı düzenleyen tiroid bezinin fonksiyon veya yapı bozuklukları ile karakterize hastalık grubudur. Sağlık kurulu, tiroid hastası için düzenlediği engelli raporunda; hastalığın tipini (hipotiroidi, hipertiroidi, tiroid kanseri, guatr), tiroid hormon düzeylerini (TSH, sT3, sT4), uygulanan tedaviyi (ilaç, radyoaktif iyot, cerrahi), tiroidektomi durumunu, göz tutulumunu (oftalmopati) ve gelişen komplikasyonları birlikte değerlendirmektedir.

Bu rehber; tiroid hastasının engelli raporu alıp alamayacağını, hastalık tipine göre rapor oranlarını, sağlanan hakları ve 2026 yılı güncel mevzuatına göre başvuru sürecini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.

Tiroid Hastalıkları Nedir?

Tiroid hastalıkları, tiroid bezinin T3 (triiyodotironin) ve T4 (tiroksin) hormonlarını yeterince veya fazla üretmesi ya da tiroid bezinde yapısal bozuklukların (nodül, kanser, büyüme) gelişmesi ile ortaya çıkan hastalıklardır. Tiroid hastalıkları başlıca şu tiplere ayrılmaktadır:

• Hipotiroidi – tiroid hormonu yetersizliği
• Hashimoto tiroiditi – otoimmün hipotiroidi
• Hipertiroidi (tirotoksikoz) – tiroid hormonu fazlalığı
• Graves hastalığı – otoimmün hipertiroidi
• Tiroid nodülleri – iyi huylu veya kanser olabilen kitleler
• Guatr (basit, multinodüler, toksik) – tiroid bezinin büyümesi
• Tiroid kanseri (papiller, foliküler, medüller, anaplastik)
• Subakut (De Quervain) tiroidit – geçici enflamatuar tiroidit
• Postpartum tiroidit – doğum sonrası geçici tiroidit
• Riedel tiroiditi – fibröz tiroidit
• Konjenital hipotiroidi – doğumsal tiroid yetmezliği
• Tiroid oftalmopatisi (Graves oftalmopati) – Graves hastalığına bağlı göz tutulumu

Sağlık kurulu, tiroid hastalıkları değerlendirmesinde şu laboratuvar ve görüntüleme bulgularını temel almaktadır:

• TSH (tiroid stimülan hormon) düzeyi
• Serbest T3 (sT3) ve serbest T4 (sT4) düzeyleri
• Anti-TPO (tiroid peroksidaz) antikoru
• Anti-Tg (tiroglobulin) antikoru
• TRAb (TSH reseptör antikoru)
• Tiroid ultrasonografisi
• Tiroid sintigrafisi
• İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB)
• Tiroglobulin ve kalsitonin düzeyleri (tiroid kanserinde)

Tiroid Hastası Engelli Raporu Alabilir mi?

Tiroid hastası, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli raporu alma hakkına sahiptir. Sağlık kurulu, tiroid hastasına verilecek oranı; hastalığın tipine, hormonal durumuna, tedaviye yanıtına, uygulanan cerrahiye, tiroid kanseri varlığına ve gelişen komplikasyonlara göre belirlemektedir.

Sağlık kurulunun rapor değerlendirmesinde dikkate aldığı temel faktörler şunlardır:

• Tiroid hastalığının tipi (hipotiroidi, hipertiroidi, kanser, guatr)
• TSH, sT3, sT4 düzeyleri ve hormonal kontrol durumu
• Otoimmün antikorların varlığı (anti-TPO, anti-Tg, TRAb)
• Uygulanan tedavi türü (levotiroksin, antitiroid ilaç, radyoaktif iyot, cerrahi)
• Total tiroidektomi veya subtotal tiroidektomi varlığı
• Boyun diseksiyonu ve lenf nodu tutulumu
• Tiroid kanseri tipi (papiller, foliküler, medüller, anaplastik) ve evresi
• Radyoaktif iyot tedavisi (I-131) öyküsü
• Nüks veya metastaz varlığı
• Tiroid oftalmopatisi (Graves oftalmopati) derecesi
• Rekürren laringeal sinir hasarı (ses telini besleyen sinir)
• Hipoparatiroidi (paratiroid bezlerinin cerrahide zarar görmesi)
• Kalsiyum ve D vitamini bağımlılığı
• Kardiyovasküler komplikasyonlar (atriyal fibrilasyon)
• Kemik erimesi (osteoporoz)
• Genel performans durumu

Tiroid Hastalıkları Engelli Rapor Oranları 2026

Genel Tiroid Hastalıkları Rapor Oranları

Sağlık kurulu, tiroid hastalığına eşlik eden komplikasyonları ayrı ayrı değerlendirmekte ve ilgili oranları Balthazard formülü ile ana tiroid hastalığı oranına eklemektedir.

Hastalık Türüne Göre Tiroid Hastalıkları Rapor Oranları

Hipotiroidi Rapor Oranı

Hipotiroidi, tiroid bezinin yeterli hormon üretememesi durumudur. En sık nedeni Hashimoto tiroiditidir. Hipotiroidi hastası yaşam boyu levotiroksin (Tefor, Levotiron, Euthyrox) ilacını kullanmak zorundadır. Hipotiroidide rapor oranları:

• Subklinik hipotiroidi (TSH hafif yüksek): %10 – %20
• Levotiroksin ile kontrollü hipotiroidi: %20 – %30
• Controlsuz hipotiroidi (TSH yüksek): %30 – %50
• Miksödem koması geçirmiş hasta: %60 – %80
• Konjenital hipotiroidi (doğumsal): %40 – %60
• Hipotiroidi + kardiyovasküler komplikasyon: %40 – %60

Hipertiroidi ve Graves Hastalığı Rapor Oranı

Hipertiroidi (tirotoksikoz), tiroid bezinin aşırı hormon üretmesi durumudur. En sık nedeni Graves hastalığıdır. Hipertiroidide rapor oranları:

• Subklinik hipertiroidi: %10 – %20
• İlaçla kontrollü Graves hastalığı: %20 – %40
• Controlsuz Graves hastalığı: %40 – %60
• Tirotoksik kriz (thyroid storm) geçirmiş hasta: %60 – %80
• Hipertiroidi + atriyal fibrilasyon: %50 – %70
• Toksik multinodüler guatr: %30 – %50
• Toksik adenom (Plummer hastalığı): %30 – %40

Tiroid Oftalmopatisi (Graves Oftalmopati) Rapor Oranı

Tiroid oftalmopatisi (Graves oftalmopati), Graves hastalığına bağlı olarak göz arkası dokularının etkilendiği ve göz çıkıklığı (proptozis), çift görme (diplopi) and görme kaybına yol açabilen bir komplikasyondur:

• Hafif tiroid oftalmopatisi: %20 – %30
• Orta düzey tiroid oftalmopatisi: %30 – %50
• Ağır tiroid oftalmopatisi (kompresif optik nöropati): %60 – %80
• Diplopi (çift görme) bulunan hasta: %30 – %50
• Tek göz görme kaybı ile seyreden oftalmopati: %60 – %80
• Çift göz körlüğü ile seyreden oftalmopati: %90 – %100

Guatr Rapor Oranı

Guatr, tiroid bezinin büyümesidir. Basit guatr genellikle rapor gerektirmezken bası bulgusu bulunan büyük guatrlar rapor kapsamına girmektedir:

• Basit guatr (kozmetik): %10 – %20
• Multinodüler guatr (bası bulgusu olmayan): %20 – %30
• Retrosternal guatr (göğüs kafesine uzanan): %40 – %60
• Bası bulgulu guatr (nefes darlığı, yutma güçlüğü): %40 – %60
• Guatr + trakeal kompresyon: %50 – %70

Tiroid Kanseri Rapor Oranı

Tiroid kanseri, tiroid bezinden kaynaklanan malign tümörlerdir. Tiroid kanseri türlerine göre rapor oranları:

Papiller ve Foliküler Tiroid Kanseri

Papiller tiroid kanseri ve foliküler tiroid kanseri, tiroid kanserlerinin %90'ını oluşturan iyi diferansiye (well-differentiated) tiplerdir. Bu iki tip prognozu en iyi olan tiroid kanserleridir:

• Yeni tanılı, aktif tedavi gören hasta: %60 – %80
• Radyoaktif iyot tedavisi alan hasta: %60 – %70
• Resmi remisyon dönemi (ilk 5 yıl): %30 – %50
• Remisyon süresi 5 yıl üzeri: %20 – %40
• Nüks eden papiller/foliküler kanser: %60 – %80
• Uzak metastaz (akciğer, kemik) bulunan hasta: %80 – %100

Not: İyi diferansiye tiroid kanseri, Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği kapsamında maluliyet değerlendirmesinde diğer malign hastalıklardan farklı olarak sınırlı geçici maluliyet süresine tabi tutulan istisnai bir kanser tipidir.

Medüller Tiroid Kanseri

Medüller tiroid kanseri, tiroidin parafoliküler (C) hücrelerinden kaynaklanan ve kalsitonin salgılayan agresif bir tiroid kanseridir:

• Yeni tanılı medüller tiroid kanseri: %60 – %80
• Total tiroidektomi + boyun diseksiyonu sonrası: %50 – %70
• Metastatik medüller tiroid kanseri: %80 – %100
• MEN (Multiple Endokrin Neoplazi) sendromu ilişkili: %70 – %90

Anaplastik Tiroid Kanseri

Anaplastik tiroid kanseri, en agresif seyirli ve prognozu en kötü tiroid kanseridir:

• Anaplastik tiroid kanseri: %80 – %100
• Terminal dönem anaplastik kanser: %90 – %100

Tiroidektomi ve Rapor Oranı

Tiroidektomi, tiroid bezinin cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Uygulanan cerrahi türüne göre rapor oranları:

Total Tiroidektomi Sonrası Rapor Oranı

Total tiroidektomi, tiroid bezinin tamamının çıkarıldığı cerrahi girişimdir. Hasta yaşam boyu levotiroksin ilacına bağımlı hale gelmektedir:

• Total tiroidektomi (benign nedenle): %30 – %40
• Total tiroidektomi + tiroid kanseri (aktif takip): %60 – %80
• Total tiroidektomi + boyun diseksiyonu: %40 – %60

Subtotal ve Lobektomi Sonrası Rapor Oranı

Subtotal tiroidektomi ve lobektomi, tiroid bezinin bir kısmının veya bir lobunun çıkarıldığı cerrahilerdir:

• Lobektomi + izleme alınan hasta: %20 – %30
• Subtotal tiroidektomi: %20 – %40

Tiroid Cerrahisinin Komplikasyonları ve Rapor Etkisi

Sağlık kurulu, tiroid cerrahisine bağlı gelişen kalıcı komplikasyonları ayrı bir engel oranı olarak değerlendirmekte and Balthazard formülü ile ana tiroid hastalığı oranına eklemektedir.

Kalıcı hipoparatiroidi, total tiroidektomi sonrası paratiroid bezlerinin zarar görmesi durumunda gelişmekte ve hastanın yaşam boyu kalsiyum ve D vitamini takviyesi almasını gerektirmektedir. Rekürren laringeal sinir hasarı ise ses telini besleyen sinirin cerrahide zarar görmesi ile ortaya çıkmakta, ses kısıklığı ve tek taraflı ses teli felcine yol açmaktadır. Bu komplikasyonlar sağlık kurulu tarafından ayrıca değerlendirilerek ek oran olarak eklenmektedir.

Tiroid Hastalıkları Engelli Raporu için Gerekli Belgeler

Sağlık kuruluna sunulması gereken belgeler şu şekildedir:

• T.C. kimlik belgesi (nüfus cüzdanı veya kimlik kartı)
• Son 6 aylık TSH, sT3, sT4 değerleri
• Anti-TPO, Anti-Tg, TRAb antikor sonuçları
• Tiroid ultrasonografisi raporu
• Tiroid sintigrafisi raporu (varsa)
• İnce iğne aspirasyon biyopsi (İİAB) raporu (varsa)
• Tiroglobulin ve kalsitonin düzeyleri (kanser hastasında)
• Tiroid ameliyat epikrizi (varsa)
• Patoloji raporu (tiroidektomi sonrası)
• Radyoaktif iyot (I-131) tedavi raporu (varsa)
• Boyun BT veya MR raporu (kanser hastasında)
• PET-CT raporu (varsa)
• Post-tiroidektomi kontrol EKO ve laringoskopi raporu
• Tiroid oftalmopatisi değerlendirmesi (göz uzmanı muayenesi)
• Orbital MR veya BT (oftalmopati hastasında)
• Görme keskinliği ve görme alanı testi
• Kemik yoğunluğu ölçümü (DEXA)
• Kalsiyum, fosfor ve paratiroid hormonu (PTH) düzeyleri
• EKG (aritmi değerlendirmesi için)
• Endokrinoloji ve metabolizma uzmanı muayene raporu
• Genel cerrahi uzmanı muayene raporu
• Kulak burun boğaz uzmanı muayene raporu (ses teli değerlendirmesi)
• Göz hastalıkları uzmanı muayene raporu (oftalmopati varsa)
• Onkoloji uzmanı muayene raporu (kanser hastasında)
• Kullanılan ilaçların listesi
• e-Nabız sağlık geçmişi çıktısı

Tiroid Hastalıkları Engelli Raporu Alma Süreci 2026

Tiroid hastasının rapor başvurusunda izlemesi gereken adımlar şu şekildedir:

1. Adım – MHRS Randevusu: Tiroid hastası, MHRS uygulaması, web sitesi veya Alo 182 üzerinden Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) tipinde randevu almaktadır. Öncelik tedavi görülen hastane veya en yakın yetkili hastane olmalıdır.

2. Adım – Yetkili Hastane Seçimi: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet, üniversite veya eğitim araştırma hastanesi tercih edilmelidir. &Ozel hastanelerin büyük çoğunluğu engelli sağlık kurulu raporu düzenleme yetkisine sahip değildir.

3. Adım – Belgelerin Hazırlanması: Tiroid hormon değerleri, tiroid ultrasonografisi, biyopsi and patoloji raporları, ameliyat epikrizi, radyoaktif iyot tedavi belgeleri ve komplikasyon raporları tam olarak hazırlanmalıdır.

4. Adım – Sağlık Kurulu Başvuru Formunun Doldurulması: Hastane engelli sağlık kurulu birimine başvurulmakta ve başvuru formu doldurulmaktadır. ÖTV indirimli araç talebi bu aşamada belirtilmelidir.

5. Adım – Branş Muayeneleri: Hasta öncelikli olarak endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları hekimine yönlendirilmektedir. Ardından genel cerrahi (cerrahi sonrası değerlendirme için), kulak burun boğaz (ses teli değerlendirmesi için), göz hastalıkları (oftalmopati için), onkoloji (kanser hastasında) ve gerektiğinde kardiyoloji branşlarına sevk yapılmaktadır.

6. Adım – Ek Tetkiklerin Yapılması: Hekimler gerekli gördüğü tiroid ultrasonografisi, laringoskopi, orbital görüntüleme, kemik yoğunluğu ölçümü ve kan tetkiklerini istemektedir.

7. Adım – Her Branşın Oran Girişi: Her hekim kendi branşına ait engel oranını e-Rapor sistemine girmektedir.

8. Adım – Sağlık Kurulu Değerlendirmesi: Yedi üyeden oluşan sağlık kurulu, tüm oranları Balthazard formülü ile birleştirerek nihai oranı belirlemektedir.

9. Adım – Raporun Teslimi: 15 iş günü içinde değerlendirme tamamlanmakta, sonuç e-Devlet üzerinden görülebilmekte ve fiziksel rapor hastaya teslim edilmektedir.

Tiroid Hastasının Yararlanabileceği Haklar

Tiroid hastası, %40 ve üzeri engelli raporu ile geniş haklardan yararlanabilmektedir.

Rapor Oranına Göre Sağlanan Haklar

Tiroid Hastasına Özel Sağlanan Haklar

• Ücretsiz Tiroid Tedavisi: SGK, tiroid hastasının levotiroksin (Tefor, Euthyrox, Levotiron), antitiroid ilaçlar (metimazol, propiltiourasil), beta bloker, radyoaktif iyot tedavisi, cerrahi ve tüm tanı-tedavi masraflarını karşılamaktadır. İlaç ve işleme ilişkin ilave ücret ve fark ödemesi alınmamaktadır.
• Radyoaktif İyot (I-131) Tedavisi Karşılanması: Tiroid kanseri hastasına uygulanan radyoaktif iyot ablasyon and tedavi dozu SGK tarafından tam olarak karşılanmaktadır. Tedavi sırasındaki hastane yatışı da ücretsizdir.
• Kalsiyum ve D Vitamini Karşılanması: Cerrahi sonrası kalıcı hipoparatiroidi gelişen hastanın yaşam boyu kullanacağı kalsiyum, D vitamini ve kalsitriol ilaçları SGK tarafından karşılanmaktadır.
• Tiroid Oftalmopatisi Tedavisi: Graves oftalmopatisi bulunan hastaya uygulanan yüksek doz steroid tedavisi, orbital radyoterapi ve dekompresyon cerrahisi SGK kapsamındadır.
• 18 Aya Kadar Raporlu İzin: Tiroid kanseri hastasına özlük haklarının korunması amacıyla 18 aya kadar heyet raporlu istirahat verilebilmektedir.
• Geçici Maluliyet Hakkı: Tiroid kanseri hastası, tanı tarihinden itibaren belirli süre geçici maluliyet hakkından yararlanabilmektedir. Ancak iyi diferansiye tiroid kanseri (papiller ve foliküler), malulen emeklilik yönetmeliğinde diğer kanserlerden farklı olarak ayrık bir kategoride değerlendirilmekte ve bu tiplerde kanser tanısı tek başına yeterli sayılmamaktadır.
• Malulen Emeklilik: SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ı kaybedilmiş, 10 yıl sigortalılık süresini ve 1800 gün prim ödemesini tamamlamış tiroid hastası malulen emekli olabilmektedir. Ancak iyi diferansiye tiroid kanseri hastasında değerlendirme, komplikasyonlar ve genel durum üzerinden yapılmaktadır.
• Gelir Vergisi İndirimi: Çalışan tiroid hastasının maaşından kesilen gelir vergisinden %40 ve üzeri raporla indirim yapılmaktadır. İndirim dereceleri: %40 – %59 için 3. derece, %60 – %79 için 2. derece, %80 – %100 için 1. derece.
• ÖTV Muafiyetli Araç: %90 ve üzeri raporlu tiroid hastası ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. %40 – %89 arası raporlu hasta 'özel tertibatlı araç kullanabilir' ibaresi varsa ÖTV indiriminden yararlanabilmektedir.
• Ücretsiz Toplu Taşıma: %40 ve üzeri raporlu tiroid hastası ve refakatçisi belediye otobüsleri, metro, tramvay, TCDD ve THY'de ücretsiz veya indirimli seyahat hakkından yararlanmaktadır.
• Evde Bakım Yardımı: Ağır seyirli tiroid hastası (anaplastik kanser, metastatik hastalık, ağır oftalmopati ile körlük) yakınlarına aylık evde bakım yardımı ödenmektedir.
• Engelli Aylığı (2022 Sayılı Kanun): Geliri belirli sınırın altında kalan %40 ve üzeri raporlu tiroid hastasına aylık bağlanmaktadır.
• EKPSS ile Memurluk: Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı ile devlet memurluğu hakkı sağlanmaktadır.
• Ağır İş, Gece Vardiyası ve Radyasyona Maruz Kalınan İşlerden Muafiyet: Tiroid hastası çalışan; ağır kaldırma, gece vardiyası, düzensiz mesai and radyasyon içerici mesleklerden (radyoloji, nükleer tıp, endüstriyel radyografi) muaf tutulabilmektedir. Bu muafiyet özellikle tiroid kanseri hastasında hayati önem taşımaktadır.
• Yer Değiştirme (Tayin) Hakkı: Memur olan tiroid hastası, tedavi ve takip olduğu şehre veya sağlığa uygun bölgeye tayin talep edebilmektedir.
• Gebelik Takip Hakkı: Tiroid hastası kadın hasta, gebelikte özellikli takip ve levotiroksin doz ayarlaması için ücretsiz takip hakkından yararlanabilmektedir.
• Ses Terapisi Hakkı: Cerrahi sonrası ses teli felci gelişen hastaya SGK kapsamında konuşma-ses terapisi hizmeti sağlanmaktadır.
• MHRS Öncelikli Randevu: Tiroid kanseri hastası, Sağlık Bakanlığı MHRS sistemi üzerinden özel kontenjanla öncelikli randevu alabilmektedir.
• Sosyal Yardımlaşma Vakfı Destekleri: İl ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarından ilaç, tıbbi cihaz ve maddi destek alınabilmektedir.

Tiroid Hastalıkları Engelli Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?

Sağlık kurulu, tiroid hastasına durumuna göre süreli veya süresiz rapor düzenlemektedir. Rapor süreleri şu şekildedir:

• Kontrollü hipotiroidi (levotiroksin ile): 2 – 5 yıllık süreli rapor
• Kontrollü hipertiroidi: 2 – 5 yıllık süreli rapor
• Aktif tedavi gören tiroid kanseri hastası: 1 – 2 yıllık süreli rapor
• Papiller/foliküler kanser remisyonda (ilk 5 yıl): 2 – 5 yıllık süreli rapor
• Papiller/foliküler kanser remisyonda (5 yıl üzeri): 2 – 5 yıllık veya süresiz rapor
• Medüller ve anaplastik tiroid kanseri: Süresiz rapor
• Metastatik tiroid kanseri: Süresiz rapor
• Kalıcı hipoparatiroidi gelişen hasta: Süresiz rapor
• Çift taraflı ses teli felci olan hasta: Süresiz rapor
• Ağır tiroid oftalmopatisi (körlük ile seyreden): Süresiz rapor
• Total tiroidektomi + kalıcı komplikasyon: Süresiz rapor

Süreli raporun bitiş tarihinden 6 ay önce yenileme başvurusu yapılabilmektedir. Nüks, metastaz veya yeni komplikasyon gelişmesi durumunda rapor süresi sarmadan yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir.

Tiroid Hastalıkları Engelli Raporu Muayenesinde Nelere Bakılır?

Sağlık kurulu muayenesinde endokrinoloji ve diğer branş hekimleri şu değerlendirmeleri yapmaktadır:

• Tiroid hastalığının tipinin doğrulanması (hipotiroidi, hipertiroidi, kanser, guatr)
• Son 6 aylık TSH, sT3, sT4 değerlerinin kontrolü
• Otoimmün antikor durumunun değerlendirilmesi
• Tiroid ultrasonografisi ile bezin yapısal muayenesi
• Nodül karakteristiklerinin değerlendirilmesi
• Uygulanan cerrahinin türünün ve organ kaybının belgelenmesi
• Tiroid kanseri hastasında remisyon durumunun tiroglobulin ile kontrolü
• Radyoaktif iyot tedavisi öyküsünün sorgulanması
• Metastaz taraması (kemik sintigrafisi, PET-CT)
• Rekürren laringeal sinir hasarı için laringoskopi muayenesi
• Kalıcı hipoparatiroidi için kalsiyum, fosfor ve PTH değerlendirmesi
• Tiroid oftalmopatisi için detaylı göz muayenesi (proptozis ölçümü, görme keskinliği, göz hareketleri)
• Kardiyovasküler değerlendirme (özellikle atriyal fibrilasyon için)
• Kemik yoğunluğu değerlendirmesi
• Levotiroksin doz uyumu ve tedavi izleminin kontrolü
• Genel performans durumu skorlaması