Kolda Sinir Sıkışması Engelli Raporu 2026: Oran, Süreç, Haklar

Kolda sinir sıkışması, üst ekstremitedeki periferik sinirlerin (median, ulnar, radial, brakiyal pleksus) anatomik dar geçitlerde bası altında kalması sonucu ağrı, uyuşma, karıncalanma, kas güçsüzlüğü ve ilerlemiş vakalarda kalıcı kas atrofisi ile seyreden nörolojik bir hastalıktır. Sağlık kurulu, kolda sinir sıkışması hastası için düzenlediği engelli raporunda; sıkışan sinirin tipini (median sinir, ulnar sinir, radial sinir, brakiyal pleksus), sıkışmanın lokalizasyonunu (karpal tünel, kubital tünel, Guyon kanalı, torasik outlet), EMG (elektromiyografi) ve sinir iletim çalışması (SİÇ) bulgularını, uygulanan cerrahi ve fizik tedaviye yanıtı, kalıcı motor ve duyu kayıplarını ve el fonksiyonundaki kısıtlılığı birlikte değerlendirmektedir.

Bu rehber; kolda sinir sıkışması hastasının engelli raporu alıp alamayacağını, sinir sıkışması tipine göre rapor oranlarını, sağlanan hakları ve 2026 yılı güncel mevzuatına göre başvuru sürecini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.

Kolda Sinir Sıkışması Nedir?

Kolda sinir sıkışması (üst ekstremite tuzak nöropatileri), üst ekstremiteyi innerve eden periferik sinirlerin çeşitli anatomik bölgelerde mekanik bası altında kalarak fonksiyon kaybına uğradığı hastalık grubudur. Kolda üç ana sinir bulunmakta ve her biri farklı anatomik bölgelerde sıkışmaya eğilimli olmaktadır: median sinir el bileği ve dirsekte, ulnar sinir dirsek ve bilekte, radial sinir ise kol arka bölgesinde sıkışmaktadır.

Kolda sinir sıkışması başlıca şu tiplere ayrılmaktadır:

• Karpal tünel sendromu (KTS) – median sinirin el bileğinde sıkışması (en sık üst ekstremite tuzak nöropatisi)

• Kubital tünel sendromu – ulnar sinirin dirsek iç yüzünde sıkışması

• Guyon kanalı sendromu – ulnar sinirin el bileğinde sıkışması

• Pronator teres sendromu – median sinirin ön kolda pronator kas altında sıkışması

• Anterior interosseöz sinir sendromu (Kiloh-Nevin) – median sinirin motor dalının sıkışması

• Posterior interosseöz sinir sendromu – radial sinirin motor dalının ön kolda sıkışması

• Radial tünel sendromu – radial sinirin dirsek altında sıkışması

• Wartenberg sendromu (chiralgia paresthetica) – radial sinirin yüzeyel duyu dalının bilekte sıkışması

• Cumartesi gecesi felci (Saturday night palsy) – radial sinirin humerus spiral oluğunda basısı

• Torasik outlet sendromu (TOS) – brakiyal pleksusun boyun-omuz geçişinde sıkışması

• Brakiyal pleksus lezyonu – brakiyal pleksusun travma, doğum veya tümör kaynaklı hasarı

• Suprascapular sinir tuzaklanması – omuz arkasında suprascapular çentikte sıkışma

• Aksiller sinir tuzaklanması (kuadrilateral space sendromu) – aksiller sinirin omuzda sıkışması

• Uzun torasik sinir hasarı – seratus anterior kası paralizisi ve skapula alata

Sağlık kurulu, kolda sinir sıkışması tanısını şu klinik ve elektrofizyolojik incelemelere göre doğrulamaktadır:

• Elektromiyografi (EMG) – kas denervasyon bulguları, fibrilasyon, pozitif keskin dalgalar

• Sinir iletim çalışması (SİÇ/NCS) – motor ve duyusal ileti hızı, amplitüd, latans ölçümleri

• Ultrasonografi (yüksek çözünürlüklü) – sinir kesit alanı ve bası noktasının görüntülenmesi

• Manyetik rezonans görüntüleme (MR) – yumuşak doku, kitle, kist ve MR nörografi ile sinir görüntüleme

• Provokasyon testleri – Tinel bulgusu, Phalen testi, Froment bulgusu, Adson testi

• Duyu muayenesi – iki nokta ayrımı, monofilament testi, vibrasyon eşiği

• Kas gücü değerlendirmesi – MRC (Medical Research Council) skalası (0-5)

• El fonksiyon testleri – kavrama gücü (dinamometre), pinç gücü, Jamar testi

Kolda Sinir Sıkışması Hastası Engelli Raporu Alabilir mi?

Kolda sinir sıkışması hastası, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli raporu alma hakkına sahiptir. Sağlık kurulu, kolda sinir sıkışması hastasına verilecek oranı; sıkışan sinirin tipine, EMG-SİÇ bulgularının şiddetine, kalıcı motor ve duyu kaybına, el fonksiyonundaki kısıtlılığa, uygulanan cerrahi tedaviye yanıta ve dominant elin etkilenip etkilenmediğine göre belirlemektedir.

Sağlık kurulunun rapor değerlendirmesinde dikkate aldığı temel faktörler şunlardır:

• Sıkışan sinirin tipi (median, ulnar, radial, brakiyal pleksus)

• Sıkışma lokalizasyonu (bilek, dirsek, omuz, boyun-omuz geçişi)

• EMG-SİÇ şiddeti (hafif, orta, ağır, çok ağır)

• Denervasyon bulguları ve reinnervasyon durumu

• Motor kayıp derecesi (MRC skalası 0-5)

• Duyu kaybı dağılımı ve derinliği

• Kas atrofisi varlığı (özellikle tenar ve hipotenar atrofi)

• El deformiteleri (pençe el, düşük el, maymun eli)

• Kavrama gücü ve pinç gücü kaybı

• Dominant el etkilenimi (sağ elini kullanan sağ el etkilenimi daha yüksek oran)

• Bilateral tutulum (iki taraflı sıkışma)

• Kronik ağrı ve nöropatik ağrı varlığı

• Kompleks Bölgesel Ağrı Sendromu (KBAS/CRPS) gelişimi

• Uygulanan cerrahi tedavi öyküsü (dekompresyon, transpozisyon)

• Cerrahiye rağmen semptomların sürmesi (başarısız KTS cerrahisi)

• Fizik tedavi ve rehabilitasyon yanıtı

• Mesleki kullanım ve iş göremezlik durumu

• İş kazası veya meslek hastalığı ilişkisi

• Eşlik eden sistemik hastalıklar (diyabet, romatoid artrit, hipotiroidi)

• Genel el fonksiyonu ve günlük yaşam aktiviteleri

Kolda Sinir Sıkışması Engelli Rapor Oranları 2026

Genel Kolda Sinir Sıkışması Rapor Oranları

Sağlık kurulu, kolda sinir sıkışmasına eşlik eden komplikasyonları ayrı ayrı değerlendirmekte ve ilgili oranları Balthazard formülü ile ana sinir sıkışması oranına eklemektedir. Örneğin bilateral karpal tünel sendromu ile kubital tünel sendromu birlikte bulunan hasta, her bir tutulum için ayrı oran almakta ve toplam oran Balthazard formülü ile hesaplanmaktadır. Dominant el tutulumunda oranlar genellikle %5-10 daha yüksek belirlenmektedir.

Sinir Sıkışması Türüne Göre Rapor Oranları

Karpal Tünel Sendromu (KTS) Rapor Oranı

Karpal tünel sendromu (KTS), median sinirin el bileğindeki transvers karpal ligament altında sıkışması sonucu gelişen ve tüm üst ekstremite tuzak nöropatilerinin %90'ından fazlasını oluşturan en sık tuzak nöropatisidir. KTS, kadınlarda erkeklerden yaklaşık üç kat daha sık görülmekte ve gebelik, hipotiroidi, diyabet, romatoid artrit ve tekrarlayıcı el hareketleri ile ilişkilidir. KTS'te rapor oranları:

• Hafif KTS (EMG'de duyusal ileti gecikmesi): %5 – %10

• Orta KTS (motor ve duyusal ileti bozukluğu): %10 – %20

• Ağır KTS (denervasyon, hafif tenar atrofi): %20 – %30

• Çok ağır KTS (belirgin tenar atrofi, maymun eli deformitesi): %30 – %40

• Bilateral orta-ağır KTS: %25 – %40

• KTS cerrahisi sonrası tam iyileşme: %5 – %10

• KTS cerrahisi sonrası kalıcı motor/duyu kaybı: %20 – %40

• Rekürren KTS (revizyon cerrahisi gerektiren): %30 – %50

Kubital Tünel Sendromu (Ulnar Sinir Sıkışması) Rapor Oranı

Kubital tünel sendromu, ulnar sinirin dirsek iç yüzünde medial epikondil ile olekranon arasındaki tünelde sıkışması sonucu gelişen ve karpal tünel sendromundan sonra ikinci en sık üst ekstremite tuzak nöropatisidir. İlerlemiş kubital tünelde karakteristik pençe el (claw hand) deformitesi gelişmektedir:

• Hafif kubital tünel (parestezi, minimal güç kaybı): %10 – %15

• Orta kubital tünel (hipotenar atrofi başlangıcı, Froment bulgusu pozitif): %15 – %25

• Ağır kubital tünel (belirgin pençe el, interosseöz atrofi): %30 – %40

• Çok ağır kubital tünel (fonksiyonel el kaybı): %40 – %50

• Ulnar sinir transpozisyonu sonrası kalıcı defisit: %20 – %40

Guyon Kanalı Sendromu Rapor Oranı

Guyon kanalı sendromu, ulnar sinirin el bileğinde pisiform kemik ile hamat kemik arasındaki Guyon kanalında sıkışması durumudur. Genellikle bisiklet sürücülerinde, ganglion kistlerinde ve tekrarlayıcı bilek travmasına maruz kalanlarda görülmektedir:

• Hafif Guyon kanalı sendromu: %10 – %15

• Orta Guyon kanalı sendromu (motor tutulum): %15 – %25

• Ağır Guyon kanalı sendromu (hipotenar atrofi): %25 – %40

Radial Sinir Felci Rapor Oranı

Radial sinir felci, radial sinirin humerus spiral oluğunda sıkışması veya travması sonucu gelişen ve karakteristik düşük el (wrist drop) deformitesi ile seyreden nöropatidir. Cumartesi gecesi felci (Saturday night palsy) kola bası ile uyuma sonrası gelişen tipik bir formudur:

• Radial sinir felci (parsiyel): %20 – %30

• Radial sinir felci (tam, düşük el): %40 – %50

• Posterior interosseöz sinir felci (parmak düşüklüğü): %20 – %40

• Wartenberg sendromu (yalnızca duyusal): %5 – %10

Brakiyal Pleksus Lezyonu Rapor Oranı

Brakiyal pleksus lezyonu, boyundaki C5-T1 sinir köklerinden oluşan brakiyal pleksusun travma (motosiklet kazası, doğum, ateşli silah), tümör (Pancoast tümörü) veya radyasyon nedeniyle hasar görmesi durumudur. Lezyon lokalizasyonuna göre farklı klinik tablolar ortaya çıkmaktadır:

• Erb paralizisi (üst trunkus, C5-C6) – "garson eli" pozisyonu: %40 – %60

• Klumpke paralizisi (alt trunkus, C8-T1) – el intrinsik kasları paralizisi: %40 – %70

• Orta trunkus lezyonu (C7): %30 – %50

• Panpleksus lezyonu (tam brakiyal pleksus): %70 – %90

• Kök avülsiyonu (pseudomeningosel ile): %80 – %100

• Brakiyal pleksus lezyonu + Horner sendromu: %70 – %90

• Cerrahi sonrası (sinir grefti, nörotizasyon) kalıcı defisit: %50 – %80

Torasik Outlet Sendromu (TOS) Rapor Oranı

Torasik outlet sendromu, brakiyal pleksus ve/veya subklaviyan damarların boyun-omuz geçişinde skalen kaslar, klavikula ve birinci kot arasında sıkışması durumudur. Nörojenik, venöz ve arteriyel olmak üzere üç tipi bulunmaktadır:

• Nörojenik TOS (tek taraflı, tedaviye yanıtlı): %15 – %25

• Nörojenik TOS (tek taraflı, ağır motor kayıplı): %30 – %50

• Bilateral nörojenik TOS: %40 – %60

• Venöz TOS (Paget-Schroetter sendromu): %30 – %50

• Arteriyel TOS (subklaviyan anevrizma, emboli): %40 – %70

Kolda Sinir Sıkışmasına Eşlik Eden Komplikasyonlar ve Rapor Etkisi

Sağlık kurulu, kolda sinir sıkışmasına bağlı gelişen komplikasyonları ayrı bir engel oranı olarak değerlendirmekte ve Balthazard formülü ile ana oranına eklemektedir.

Kompleks Bölgesel Ağrı Sendromu (KBAS/CRPS), kolda sinir sıkışması veya sinir yaralanması sonrası gelişebilen, yanıcı ağrı, ödem, cilt renk ve ısı değişiklikleri, terleme bozukluğu ve motor disfonksiyonla karakterize ciddi bir komplikasyondur. CRPS Tip II (kausalji), tanımlanabilir bir sinir yaralanması sonrası gelişen tipi olup rapor oranını belirgin şekilde yükseltmektedir.

Maymun eli (ape hand) deformitesi, ilerlemiş karpal tünel sendromunda abduktor pollisis brevis ve opponens pollisis kaslarının atrofisi sonucu baş parmağın el düzlemine doğru yatık kalması durumudur. Bu deformite baş parmağın oppozisyon hareketini kaybettirmekte ve el fonksiyonunu ciddi biçimde kısıtlamaktadır.

Pençe el (claw hand) deformitesi, ilerlemiş kubital tünel sendromunda lumbrikal ve interosseöz kasların paralizisi sonucu 4. ve 5. parmaklarda metakarpofalangeal (MKF) eklem hiperekstansiyonu ve interfalangeal (İF) eklem fleksiyonu ile karakterize karakteristik bir el deformitesidir.

Kolda Sinir Sıkışmasına Eşlik Eden Sistemik Hastalıklar

Kolda sinir sıkışması hastasında altta yatan veya birlikte seyreden birçok sistemik hastalık bulunabilmektedir. Sağlık kurulu bu hastalıkları da ayrıca değerlendirmektedir:

• Diyabetik nöropati: %30 – %60

• Romatoid artrit: %30 – %60

• Hipotiroidi (KTS eşliğinde): %20 – %30

• Akromegali (KTS eşliğinde): %30 – %50

• Amiloidoz (KTS eşliğinde): %40 – %70

• Sistemik lupus eritematozus (SLE): %40 – %70

• Servikal disk hernisi (radikülopati): %30 – %50

• Servikal spinal stenoz: %30 – %60

• Fibromiyalji: %20 – %40

• Charcot-Marie-Tooth hastalığı: %40 – %70

• Herediter basınca duyarlı nöropati (HNPP): %30 – %50

• Pancoast tümörü (brakiyal pleksus tutulumu): %60 – %90

Kolda Sinir Sıkışması Engelli Raporu için Gerekli Belgeler

Sağlık kuruluna sunulması gereken belgeler şu şekildedir:

• T.C. kimlik belgesi (nüfus cüzdanı veya kimlik kartı)

• EMG (elektromiyografi) ve sinir iletim çalışması (SİÇ) raporu (son 6 – 12 aylık)

• Karşılaştırmalı önceki EMG raporları (progresyon değerlendirmesi için)

• Servikal ve üst ekstremite MR raporu (radikülopati ayırıcı tanısı için)

• Yüksek çözünürlüklü sinir ultrasonografi raporu

• MR nörografi raporu (yapıldıysa)

• El bileği, dirsek ve omuz direkt röntgen grafileri

• Kavrama gücü ölçümü (Jamar dinamometre ile)

• Pinç gücü ölçümü

• Boston Karpal Tünel Anketi skoru (KTS'de)

• DASH (Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand) anketi

• Cerrahi geçirilmişse operasyon epikrizi ve patoloji raporu

• Fizik tedavi ve rehabilitasyon raporları

• Nöroloji uzmanı muayene raporu

• Ortopedi ve travmatoloji uzmanı muayene raporu

• El cerrahisi uzmanı muayene raporu (mevcutsa)

• Beyin ve sinir cerrahisi uzmanı raporu (brakiyal pleksus/TOS lezyonlarında)

• Fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı raporu

• Algoloji uzmanı raporu (kronik ağrı varsa)

• Psikiyatri uzmanı raporu (KBAS veya depresyon varsa)

• İş kazası tutanağı (mesleki maruziyet varsa)

• Meslek hastalığı bildirimi (mesleki maruziyet varsa)

• Kullanılan splint, ortez ve yardımcı cihazlar

• Kullanılan ilaçların listesi (gabapentin, pregabalin, amitriptilin)

• e-Nabız sağlık geçmişi çıktısı

Kolda Sinir Sıkışması Engelli Raporu Alma Süreci 2026

Kolda sinir sıkışması hastasının rapor başvurusunda izlemesi gereken adımlar şu şekildedir:

1. Adım – MHRS Randevusu: Kolda sinir sıkışması hastası, MHRS uygulaması, web sitesi veya Alo 182 üzerinden Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) tipinde randevu almaktadır. Öncelik nöroloji, ortopedi veya el cerrahisi takibi yapılan hastane veya en yakın yetkili hastane olmalıdır.

2. Adım – Yetkili Hastane Seçimi: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet, üniversite veya eğitim araştırma hastanesi tercih edilmelidir. El cerrahisi merkezi bulunan hastaneler kompleks brakiyal pleksus ve TOS lezyonlarında daha deneyimlidir. Özel hastanelerin büyük çoğunluğu engelli sağlık kurulu raporu düzenleme yetkisine sahip değildir.

3. Adım – Belgelerin Hazırlanması: Güncel EMG-SİÇ raporu, cerrahi belgeleri, ultrasonografi/MR görüntüleri, kavrama gücü ölçümleri ve fizik tedavi raporları tam olarak hazırlanmalıdır. EMG'nin son 6 ay içinde çekilmiş olması sağlık kurulu değerlendirmesinde önem taşımaktadır.

4. Adım – Sağlık Kurulu Başvuru Formunun Doldurulması: Hastane engelli sağlık kurulu birimine başvurulmakta ve başvuru formu doldurulmaktadır. ÖTV indirimli araç ve 'özel tertibatlı araç kullanabilir' ibaresi talebi bu aşamada belirtilmelidir (özellikle dominant elin ağır etkilenmesi durumunda).

5. Adım – Branş Muayeneleri: Hasta öncelikli olarak nöroloji veya ortopedi ve travmatoloji hekimine yönlendirilmektedir. Ardından fiziksel tıp ve rehabilitasyon (fonksiyonel değerlendirme için), beyin ve sinir cerrahisi (brakiyal pleksus/TOS için), el cerrahisi (kompleks el fonksiyonu için), algoloji (kronik ağrı için) ve gerektiğinde psikiyatri (KBAS ve depresyon için) branşlarına sevk yapılmaktadır.

6. Adım – Ek Tetkiklerin Yapılması: Hekimler gerekli gördüğü EMG-SİÇ, sinir ultrasonografisi, servikal MR, kavrama-pinç gücü ölçümleri ve fonksiyonel el testlerini istemektedir.

7. Adım – Her Branşın Oran Girişi: Her hekim kendi branşına ait engel oranını e-Rapor sistemine girmektedir. Nöroloji hekimi elektrofizyolojik bulguları temel oran belirleyici olarak kullanmaktadır.

8. Adım – Sağlık Kurulu Değerlendirmesi: Yedi üyeden oluşan sağlık kurulu, tüm oranları Balthazard formülü ile birleştirerek nihai oranı belirlemektedir. Dominant el etkilenmesi ve bilateral tutulum oranı yükseltici faktörlerdir.

9. Adım – Raporun Teslimi: 15 iş günü içinde değerlendirme tamamlanmakta, sonuç e-Devlet üzerinden görülebilmekte ve fiziksel rapor hastaya teslim edilmektedir.

Kolda Sinir Sıkışması Hastasının Yararlanabileceği Haklar

Kolda sinir sıkışması hastası, %40 ve üzeri engelli raporu ile geniş haklardan yararlanabilmektedir.

Rapor Oranına Göre Sağlanan Haklar

Kolda Sinir Sıkışması Hastasına Özel Sağlanan Haklar

Ücretsiz Cerrahi Tedavi: SGK, kolda sinir sıkışması hastasının ihtiyaç duyduğu karpal tünel gevşetmesi, kubital tünel dekompresyonu, ulnar sinir transpozisyonu, Guyon kanalı gevşetmesi, brakiyal pleksus onarımı, sinir grefti, nörotizasyon ve birinci kot rezeksiyonu (TOS) gibi cerrahi işlemleri karşılamaktadır. Endoskopik ve mikrocerrahi teknikler de SGK kapsamındadır.

Ücretsiz Elektrofizyolojik İnceleme: EMG ve sinir iletim çalışması SGK tarafından yılda 1-2 kez ücretsiz karşılanmaktadır. Progresyon takibi için gerekli tetkikler ek olarak yapılabilmektedir.

Ücretsiz Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon: Kolda sinir sıkışması hastasının ihtiyaç duyduğu fizik tedavi, ergoterapi (uğraşı terapisi), elektrostimülasyon, ultrason tedavisi, iyontoforez, el terapisi ve postoperatif rehabilitasyon seansları SGK kapsamında sunulmaktadır. KBAS gelişen hastada özel ağrı yönetimi programları da karşılanmaktadır.

Ücretsiz Nöropatik Ağrı İlaçları: SGK, kronik nöropatik ağrı çeken hastanın kullandığı gabapentin (Neurontin), pregabalin (Lyrica), amitriptilin, duloksetin ve karbamazepin ilaçlarını karşılamaktadır.

Ücretsiz Splint ve Ortezler: Karpal tünel gece splinti, ulnar sinir dirsek splinti, düşük el ortezi (kokup atel/dinamik splint), statik-dinamik el splintleri ve omuz-kol askı ortezleri SGK tarafından karşılanmaktadır.

Botulinum Toksin Tedavisi: İnatçı spastisite veya distoni gelişen hastada uygulanan botulinum toksin enjeksiyonları endikasyon koşullarında SGK kapsamındadır.

Sinir Stimülatörü: İnatçı nöropatik ağrı ve KBAS vakalarında uygulanan omurilik stimülatörü (SCS) ve periferik sinir stimülatörü SGK endikasyon koşullarında karşılanmaktadır.

Malulen Emeklilik: SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ı kaybedilmiş, 10 yıl sigortalılık süresini ve 1800 gün prim ödemesini tamamlamış kolda sinir sıkışması hastası malulen emekli olabilmektedir. Özellikle el işi yapan meslek grupları (marangoz, kaynakçı, tekstil işçisi, terzi, dişçi, cerrah, müzisyen) için dominant elin ağır etkilenmesi malulen emeklilik değerlendirmesinde belirleyicidir.

Meslek Hastalığı Kapsamında Değerlendirme: Karpal tünel sendromu ve diğer üst ekstremite tuzak nöropatileri, Meslek Hastalıkları Listesinde belirli meslek grupları için tanınmış meslek hastalığıdır. Klavye kullanan büro çalışanları, tekstil işçileri, kasap-fırıncılar, kaynakçılar, inşaat işçileri ve titreşimli aletle çalışanlar meslek hastalığı başvurusu yapabilmektedir. Meslek hastalığı olarak tanınan vakada ek tazminat ve gelir bağlanma hakkı doğmaktadır.

İş Kazası Kapsamında Değerlendirme: Ani travmatik brakiyal pleksus lezyonu veya kolda sinir yaralanması iş kazası kapsamında değerlendirilerek sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmektedir.

Gelir Vergisi İndirimi: Çalışan kolda sinir sıkışması hastasının maaşından kesilen gelir vergisinden %40 ve üzeri raporla indirim yapılmaktadır. İndirim dereceleri: %40 – %59 için 3. derece, %60 – %79 için 2. derece, %80 – %100 için 1. derece.

ÖTV Muafiyetli Araç: %90 ve üzeri raporlu kolda sinir sıkışması hastası ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. Dominant el fonksiyonu ağır kısıtlanmış %40 – %89 arası raporlu hasta raporunda 'özel tertibatlı araç kullanabilir' ibaresi bulunduğunda ÖTV indiriminden yararlanabilmektedir. Otomatik vitesli araç kullanımı özellikle sağ el etkilenmiş hastaya uygun bir düzenlemedir.

Ücretsiz Toplu Taşıma: %40 ve üzeri raporlu hasta ve refakatçisi belediye otobüsleri, metro, tramvay, TCDD ve THY'de ücretsiz veya indirimli seyahat hakkından yararlanmaktadır.

Evde Bakım Yardımı: İki elini de kullanamayan ağır seyirli hasta (bilateral brakiyal pleksus lezyonu, bilateral ağır KTS + kubital tünel sendromu, ağır KBAS) yakınlarına aylık evde bakım yardımı ödenmektedir.

Engelli Aylığı (2022 Sayılı Kanun): Geliri belirli sınırın altında kalan %40 ve üzeri raporlu hastaya aylık bağlanmaktadır.

EKPSS ile Memurluk: Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı ile devlet memurluğu hakkı sağlanmaktadır.

Ağır İş ve Tekrarlayıcı Hareketten Muafiyet: Kolda sinir sıkışması hastası çalışan; ağır kaldırma, tekrarlayıcı bilek/parmak hareketi, titreşimli alet kullanımı, uzun süreli klavye kullanımı, soğuk ortamda çalışma ve el üstünde çalışma gibi işlerden muaf tutulabilmektedir. Bu muafiyet özellikle karpal tünel sendromu ve kubital tünel sendromu hastası için hastalığın ilerlemesini önlemek açısından hayati önem taşımaktadır.

Ergonomik İş Ortamı Düzenlemesi: İşveren, kolda sinir sıkışması hastası çalışanı için ergonomik klavye, bilek destekleri, ergonomik fare, yükseklik ayarlı masa ve düzenli dinlenme molası düzenlemesi yapmakla yükümlüdür.

Yer/Görev Değiştirme (Tayin) Hakkı: Memur olan kolda sinir sıkışması hastası, el ile ağır iş gerektirmeyen birimlere veya el cerrahisi merkezi bulunan şehre görev değişikliği/tayin talep edebilmektedir.

Öğrenci Hakları: Kolda sinir sıkışması tanılı öğrenciye üniversite giriş sınavlarında (YKS) ve okul içi sınavlarda ek yazma süresi, bilgisayarla sınav olma veya okuyucu/yazıcı desteği hakkı tanınmaktadır.

Askerlik Muafiyeti/Erteleme: Erkek hasta, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında kalıcı motor kayıp, brakiyal pleksus lezyonu, bilateral ağır sinir tutulumu veya belgelendirilmiş ağır KTS/kubital tünel sendromu durumunda askerlikten muaf tutulabilmekte veya ertelenebilmektedir.

MHRS Öncelikli Randevu: Ağır seyirli hasta, Sağlık Bakanlığı MHRS sistemi üzerinden öncelikli randevu alabilmektedir.

Sosyal Yardımlaşma Vakfı Destekleri: İl ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarından ilaç, ortez, cihaz ve maddi destek alınabilmektedir.

Kolda Sinir Sıkışması Engelli Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?

Sağlık kurulu, kolda sinir sıkışması hastasına durumuna göre süreli veya süresiz rapor düzenlemektedir. Rapor süreleri şu şekildedir:

• Hafif KTS/kubital tünel sendromu: 1 – 2 yıllık süreli rapor

• Cerrahi öncesi orta şiddette sinir sıkışması: 1 – 2 yıllık süreli rapor

• Cerrahi sonrası iyileşme sürecindeki hasta: 1 – 2 yıllık süreli rapor (yeniden değerlendirme)

• Cerrahi sonrası kalıcı orta düzey defisit: 3 – 5 yıllık süreli rapor

• Cerrahi sonrası kalıcı ağır motor/duyu kaybı: 5 yıllık veya süresiz rapor

• Başarısız cerrahi sonrası persistan sendrom: Süresiz rapor

• Rekürren KTS (revizyon sonrası): Süresiz rapor

• Kalıcı pençe el deformitesi: Süresiz rapor

• Kalıcı düşük el deformitesi: Süresiz rapor

• Kalıcı maymun eli deformitesi: Süresiz rapor

• Brakiyal pleksus avülsiyonu: Süresiz rapor

• Total brakiyal pleksus lezyonu: Süresiz rapor

• Kompleks Bölgesel Ağrı Sendromu (KBAS/CRPS): Süresiz rapor

• Bilateral ağır sinir tutulumu: Süresiz rapor

• Amputasyon veya fonksiyonel amputasyon durumu: Süresiz rapor

Süreli raporun bitiş tarihinden 6 ay önce yenileme başvurusu yapılabilmektedir. Cerrahi sonrası anlamlı iyileşme sağlanan hastanın raporu yeniden değerlendirmede kısmen düşürülebilmektedir. Buna karşın yeni sinir tutulumu gelişmesi, KBAS gelişmesi, cerrahi başarısızlığı veya karşı taraf tutulumun eklenmesi durumunda rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir.

Kolda Sinir Sıkışması Engelli Raporu Muayenesinde Nelere Bakılır?

Sağlık kurulu muayenesinde nöroloji, ortopedi ve diğer branş hekimleri şu değerlendirmeleri yapmaktadır:

• Ayrıntılı hastalık öyküsü (başlangıç, tetikleyici, meslek, süre)

• Sıkışan sinirin ve lokalizasyonun doğrulanması

• EMG-SİÇ bulgularının şiddet sınıflamasına göre değerlendirilmesi

• Denervasyon-reinnervasyon durumunun belirlenmesi

• İnspeksiyon – kas atrofisi (tenar, hipotenar, interosseöz), deformite (pençe el, düşük el, maymun eli)

• Palpasyon – Tinel bulgusu (sinir üzerine perküsyonla parestezi)

• Phalen testi (bilek fleksiyonu ile parestezi – KTS'de pozitif)

• Ters Phalen testi (bilek ekstansiyonu ile parestezi)

• Froment bulgusu (ulnar sinir tutulumunda kağıt tutma testi)

• Wartenberg belirtisi (5. parmak abdüksiyon postürü)

• Adson testi ve Roos testi (torasik outlet sendromu değerlendirmesi)

• Kas gücü muayenesi – MRC skalası (0-5) ile her kas grubu ayrı ayrı

• Duyu muayenesi – yüzeyel (dokunma, ağrı, ısı), derin (vibrasyon, propriosepsiyon), iki nokta ayrımı

• Kavrama gücü ölçümü – Jamar dinamometre ile bilateral karşılaştırma

• Pinç gücü ölçümü – lateral, palmar ve uç pinç

• 9-Hole Peg Test ile el becerisi değerlendirmesi

• DASH anketi ile fonksiyonel değerlendirme

• Boston Karpal Tünel Anketi (KTS özelinde)

• Nöropatik ağrı değerlendirmesi (DN4, LANSS anketleri)

• KBAS/CRPS kriterlerine göre değerlendirme (Budapest kriterleri)

• Dominant el etkilenmesinin sorgulanması

• Bilateral tutulum durumunun araştırılması

• Cerrahi öykü ve postoperatif iyileşme durumu

• Kullanılan ortez ve yardımcı cihazlar

• Mesleki maruziyet ve iş göremezlik değerlendirmesi

• Eşlik eden sistemik hastalıkların (diyabet, romatoid artrit, hipotiroidi) araştırılması

• Depresyon, uyku bozukluğu ve psikososyal etkilerin değerlendirilmesi

• Günlük yaşam aktiviteleri (ADL, IADL) ve mesleki fonksiyonellik skorlaması