Kalp Ritim Bozukluğu Engelli Raporu 2026: Oran, Süreç, Haklar
Kalp ritim bozukluğu (aritmi), kalbin normal ritmik atış düzeninin bozulması ve kalp atışlarının çok hızlı (taşikardi), çok yavaş (bradikardi) veya düzensiz olması durumudur. Sağlık kurulu, kalp ri...
- Aritmi (atriyal fibrilasyon, bloklar vb.) hastalarının oranları ritim bozukluğunun tipine ve tedavi yanıtına göre değişir.
- İlaçla kontrol altına alınan hafif ritim bozukluklarında oran %10 olarak belirlenir.
- İlaç tedavisine yanıt vermeyen, sık senkop (bayılma) yapan ve ICD gerektiren ağır aritmilerde oran %40 - %80 arasındadır.
- Kalp fonksiyonlarında kalıcı bozulma yapmayan geçici ritim bozukluklarında rapor süreli verilebilir.
Kalp ritim bozukluğu (aritmi), kalbin normal ritmik atış düzeninin bozulması ve kalp atışlarının çok hızlı (taşikardi), çok yavaş (bradikardi) veya düzensiz olması durumudur. Sağlık kurulu, kalp ritim bozukluğu bulunan hasta için düzenlediği engelli raporunda; aritmi tipini, sıklığını, semptom şiddetini, uygulanan tedaviyi (ilaç, ablasyon, pacemaker, ICD), ejeksiyon fraksiyonu (EF) değerini ve eşlik eden kalp hastalıklarını birlikte değerlendirmektedir.
Bu rehber; kalp ritim bozukluğu bulunan hastanın engelli raporu alıp alamayacağını, aritmi tipine göre rapor oranlarını, sağlanan hakları ve 2026 yılı güncel mevzuatına göre başvuru sürecini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.
Kalp Ritim Bozukluğu Nedir?
Kalp ritim bozukluğu (aritmi), kalbin elektriksel ileti sisteminde meydana gelen bozukluklar sonucu kalp atışlarının normal ritim ve hızda gerçekleşmemesi durumudur. Normal kalp atım hızı dakikada 60 – 100 arasındadır. Aritmi başlıca şu tiplere ayrılmaktadır:
-
Atriyal fibrilasyon (AF) – en sık görülen aritmi tipi
-
Atriyal flutter – kulakçık kaynaklı düzenli hızlı ritim
-
Supraventriküler taşikardi (SVT)
-
Ventriküler taşikardi (VT) – ölümcül olabilen aritmi
-
Ventriküler fibrilasyon (VF) – ani kardiyak ölüm nedeni
-
Sinüs bradikardisi – yavaş kalp ritmi
-
Hasta sinüs sendromu (sick sinus syndrome)
-
Atriyoventriküler (AV) bloklar (1., 2., 3. derece)
-
Wolff-Parkinson-White (WPW) sendromu
-
Uzun QT sendromu
-
Brugada sendromu
-
Prematüre ventriküler kompleksler (PVC)
Kalp ritim bozukluğu semptomları çarpıntı, baş dönmesi, bayılma (senkop), göğüs ağrısı, nefes darlığı ve ani kardiyak ölüm şeklinde ortaya çıkabilmektedir. Sağlık kurulu, aritmi değerlendirmesinde EKG, Holter EKG, olay kaydedici (event recorder), elektrofizyolojik çalışma ve ekokardiyografi bulgularını temel almaktadır.
Kalp Ritim Bozukluğu Bulunan Hasta Engelli Raporu Alabilir mi?
Kalp ritim bozukluğu bulunan hasta, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli raporu alma hakkına sahiptir. Sağlık kurulu, ritim bozukluğu bulunan hastaya verilecek oranı; aritmi tipine, sıklığına, tedaviye yanıtına, uygulanan girişimlere (ablasyon, pacemaker, ICD) ve eşlik eden kalp hastalıklarına göre belirlemektedir.
Sağlık kurulunun rapor değerlendirmesinde dikkate aldığı temel faktörler şunlardır:
-
Aritmi tipi (atriyal fibrilasyon, ventriküler taşikardi, AV blok vb.)
-
Aritminin süresi (paroksismal, persistan, kalıcı)
-
Semptom şiddeti (çarpıntı, senkop, göğüs ağrısı)
-
Uygulanan tedavi türü (ilaç, kardiyoversiyon, ablasyon)
-
Pacemaker implantasyonu ve tipi
-
ICD (implante edilebilir kardiyoverter defibrilatör) varlığı
-
CRT (kardiyak resenkronizasyon tedavisi) cihazı varlığı
-
Cihaz şoklama (defibrilasyon) sıklığı
-
Ejeksiyon fraksiyonu (EF) değeri
-
Eşlik eden kalp yetmezliği, koroner arter hastalığı
-
İnme (stroke) veya sistemik emboli öyküsü
-
CHA₂DS₂-VASc ve HAS-BLED skorları
-
Antikoagülan (kan sulandırıcı) kullanım zorunluluğu
-
Ani kardiyak ölüm riski
-
Genel performans durumu
Kalp Ritim Bozukluğu Engelli Rapor Oranları 2026
Genel Kalp Ritim Bozukluğu Rapor Oranları
|
Kalp Ritim Bozukluğu Durumu |
Oran |
|---|---|
|
Kontrollü atriyal fibrilasyon (ilaçla) |
%20 – %40 |
|
İnatçı atriyal fibrilasyon (kontrolsüz) |
%40 – %60 |
|
Supraventriküler taşikardi (SVT) |
%20 – %40 |
|
Ventriküler taşikardi (VT) |
%60 – %80 |
|
Ventriküler fibrilasyon öyküsü |
%70 – %90 |
|
Tam AV blok (pacemaker takılı) |
%40 – %60 |
|
Pacemaker takılı, semptomsuz hasta |
%40 |
|
ICD (defibrilatör) takılı hasta |
%50 – %60 |
|
CRT (resenkronizasyon) cihazı takılı hasta |
%60 – %70 |
|
Sık ICD şoklaması alan hasta |
%70 – %80 |
|
Uzun QT / Brugada sendromu |
%50 – %70 |
|
Aritmiye bağlı ani kardiyak arrest sağkalanı |
%80 – %90 |
Sağlık kurulu, ritim bozukluğuna eşlik eden komplikasyon (kalp yetmezliği, inme sekeli) bulunması durumunda ilgili oranı Balthazard formülü ile ana aritmi oranına eklemektedir.
Aritmi Türüne Göre Rapor Oranları
Atriyal Fibrilasyon (AF) Rapor Oranı
Atriyal fibrilasyon, en sık görülen kalıcı aritmi tipidir ve kulakçıkların düzensiz ve hızlı kasılmasıyla karakterizedir. Atriyal fibrilasyon inme riskini 5 kat artırmaktadır. Bu aritmide rapor oranları:
-
Paroksismal AF (kendiliğinden düzelen ataklar): %20 – %40
-
Persistan AF (kardiyoversiyon gerektiren): %40 – %50
-
Kalıcı (permanent) AF: %40 – %60
-
AF + kalp yetmezliği: %60 – %80
-
AF + inme öyküsü: %60 – %90 (nörolojik defisite göre)
-
Ablasyon uygulanmış AF (başarılı): %20 – %40
-
Ablasyon uygulanmış AF (nüks eden): %40 – %60
Atriyal fibrilasyon bulunan hastada CHA₂DS₂-VASc skoru inme riskini belirlemekte; skor 2 ve üzeri hastada ömür boyu antikoagülan (warfarin, apiksaban, rivaroksaban, dabigatran) kullanımı zorunlu olmaktadır.
Ventriküler Aritmiler Rapor Oranı
Ventriküler taşikardi (VT) ve ventriküler fibrilasyon (VF), ani kardiyak ölüme yol açabilen ölümcül aritmilerdir. Bu aritmilerde rapor oranları:
-
Non-sustained VT (kısa süreli): %40 – %60
-
Sustained VT (uzun süreli): %60 – %80
-
VF öyküsü olan hasta: %70 – %90
-
Aritmiye bağlı ani kardiyak arrest sağkalanı: %80 – %90
-
Elektrik fırtınası (electrical storm) öyküsü: %80 – %90
AV Blok ve Bradiaritmiler Rapor Oranı
Atriyoventriküler (AV) bloklar ve bradikardi tipi aritmilerde rapor oranları:
-
derece AV blok (asemptomatik): %10 – %20
-
derece AV blok (Mobitz 2): %40 – %50
-
derece (tam) AV blok: %50 – %60
-
Hasta sinüs sendromu: %40 – %60
-
Pacemaker takılan bradiaritmi hastası: %40 – %50
Kalıtsal Aritmi Sendromları Rapor Oranı
Kalıtsal aritmi sendromları, genetik geçişli ve ani kardiyak ölüm riski taşıyan aritmi tipleridir:
-
Uzun QT sendromu (semptomsuz): %30 – %50
-
Uzun QT sendromu (senkop atağı geçirmiş): %50 – %70
-
Brugada sendromu: %50 – %70
-
Katekolaminerjik polimorfik VT: %60 – %80
-
Aritmojenik sağ ventrikül displazisi (ARVD): %60 – %80
Kalp Cihazları (Pacemaker, ICD, CRT) ve Rapor Etkisi
Sağlık kurulu, kalp ritim bozukluğu nedeniyle takılan cihazları ayrı bir engel oranı olarak değerlendirmekte ve Balthazard formülü ile hesaplamaktadır.
|
Cihaz Türü |
Endikasyon |
Oran |
|---|---|---|
|
Tek odacıklı pacemaker (VVI) |
Bradiaritmi |
%40 |
|
Çift odacıklı pacemaker (DDD) |
AV blok, sinüs disfonksiyonu |
%40 – %50 |
|
ICD (defibrilatör) |
Ani kardiyak ölüm önlemi |
%50 – %60 |
|
CRT-P (resenkronizasyon pacemaker) |
Kalp yetmezliği + geniş QRS |
%60 – %70 |
|
CRT-D (resenkronizasyon defibrilatör) |
Kalp yetmezliği + VT riski |
%60 – %70 |
|
Sık şoklama alan ICD hastası |
Elektrik fırtınası |
%70 – %80 |
|
Cihaz enfeksiyonu / komplikasyonu |
Ek cerrahi gereken durum |
%10 – %20 ek |
Pacemaker takılı hasta, elektromanyetik alanlardan (yüksek voltaj hatları, MR çekimi) korunmak zorundadır. ICD (defibrilatör) takılı hasta ise cihazın şoklama sırasında yaşanan psikolojik yükü ve fiziksel etkileri nedeniyle daha yüksek oran almaktadır. CRT cihazı takılı hasta genellikle ileri kalp yetmezliği tanısı da taşıdığı için oranı daha yüksektir.
Kalp Ritim Bozukluğu Engelli Raporu için Gerekli Belgeler
Sağlık kuruluna sunulması gereken belgeler şu şekildedir:
-
T.C. kimlik belgesi (nüfus cüzdanı veya kimlik kartı)
-
Güncel EKG raporu
-
24 – 48 saatlik Holter EKG kaydı
-
Olay kaydedici (event recorder) sonuçları (varsa)
-
Elektrofizyolojik çalışma (EPS) raporu
-
Ekokardiyografi (EKO) raporu ve ejeksiyon fraksiyonu değeri
-
Efor testi sonucu
-
Ablasyon işlem raporu (varsa)
-
Pacemaker / ICD / CRT implantasyon raporu
-
Cihaz kontrol raporu (son 6 ay içinde)
-
Şoklama sayısını gösteren cihaz interrogasyon raporu
-
Antikoagülan kullanım ve INR takip belgeleri
-
Kardiyoloji uzmanı muayene raporu
-
Aritmi elektrofizyolog muayene raporu
-
Nöroloji muayene raporu (inme öyküsü varsa)
-
Kullanılan ilaçların listesi (antiaritmik, antikoagülan, beta bloker)
-
Eşlik eden hastalıklara ait raporlar
-
e-Nabız sağlık geçmişi çıktısı
Kalp Ritim Bozukluğu Engelli Raporu Alma Süreci 2026
Kalp ritim bozukluğu bulunan hastanın rapor başvurusunda izlemesi gereken adımlar şu şekildedir:
1. Adım – MHRS Randevusu: Kalp ritim bozukluğu bulunan hasta, MHRS uygulaması, web sitesi veya Alo 182 üzerinden Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) tipinde randevu almaktadır. Öncelik tedavi görülen hastane veya en yakın yetkili hastane olmalıdır.
2. Adım – Yetkili Hastane Seçimi: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet, üniversite veya eğitim araştırma hastanesi tercih edilmelidir. Özel hastanelerin büyük çoğunluğu engelli sağlık kurulu raporu düzenleme yetkisine sahip değildir.
3. Adım – Belgelerin Hazırlanması: EKG, Holter kaydı, ekokardiyografi, cihaz implantasyon raporu ve tedavi belgeleri tam olarak hazırlanmalıdır. Pacemaker / ICD takılı hastanın son cihaz kontrol raporunu da sunması gerekmektedir.
4. Adım – Sağlık Kurulu Başvuru Formunun Doldurulması: Hastane engelli sağlık kurulu birimine başvurulmakta ve başvuru formu doldurulmaktadır. ÖTV indirimli araç talebi bu aşamada belirtilmelidir.
5. Adım – Branş Muayeneleri: Hasta öncelikli olarak kardiyoloji ve aritmi elektrofizyolog hekimine yönlendirilmekte; gerektiğinde nöroloji (inme öyküsü olan hastada), iç hastalıkları ve psikiyatri branşlarına da sevk edilmektedir.
6. Adım – Ek Tetkiklerin Yapılması: Hekimler gerekli gördüğü Holter EKG, ekokardiyografi, efor testi ve cihaz interrogasyonu gibi testleri istemektedir.
7. Adım – Her Branşın Oran Girişi: Her hekim kendi branşına ait engel oranını e-Rapor sistemine girmektedir.
8. Adım – Sağlık Kurulu Değerlendirmesi: Yedi üyeden oluşan sağlık kurulu, tüm oranları Balthazard formülü ile birleştirerek nihai oranı belirlemektedir.
9. Adım – Raporun Teslimi: 15 iş günü içinde değerlendirme tamamlanmakta, sonuç e-Devlet üzerinden görülebilmekte ve fiziksel rapor hastaya teslim edilmektedir.
Kalp Ritim Bozukluğu Bulunan Hastanın Yararlanabileceği Haklar
Kalp ritim bozukluğu bulunan hasta, %40 ve üzeri engelli raporu ile geniş haklardan yararlanabilmektedir.
Rapor Oranına Göre Sağlanan Haklar
|
Oran Aralığı |
Sağlanan Haklar |
|---|---|
|
%40 – %49 |
Gelir vergisi indirimi (3. derece), EKPSS ile memurluk hakkı |
|
%50 – %59 |
Gelir vergisi indirimi (2. derece), erken emeklilik olanakları |
|
%60 – %69 |
Gelir vergisi indirimi (1. derece), genişletilmiş sosyal haklar |
|
%70 – %89 |
Evde bakım yardımı, engelli aylığı, ücretsiz toplu taşıma |
|
%90 ve üzeri |
ÖTV muafiyetli araç, bakım maaşı, tam bağımlı statüsü |
Kalp Ritim Bozukluğu Bulunan Hastaya Özel Sağlanan Haklar
-
Ücretsiz Aritmi Tedavisi: SGK, kalp ritim bozukluğu bulunan hastanın kateter ablasyonu, elektrofizyolojik çalışma, kardiyoversiyon ve elektrofizyolojik girişim masraflarını karşılamaktadır. İşleme ilişkin ilave ücret ve fark ödemesi alınmamaktadır.
-
Pacemaker, ICD ve CRT Cihazı Karşılanması: SGK, ritim bozukluğu bulunan hastaya takılan pacemaker, ICD ve CRT cihazlarını ve batarya değişim ameliyatlarını tam kapsamlı karşılamaktadır. Cihaz kontrol ve interrogasyon işlemleri de ücretsiz yapılmaktadır.
-
Antikoagülan İlaç Karşılanması: Atriyal fibrilasyon bulunan hastanın ömür boyu kullanacağı warfarin ve yeni nesil antikoagülan ilaçlar (apiksaban, rivaroksaban, dabigatran) SGK tarafından karşılanmaktadır.
-
Antiaritmik İlaç Karşılanması: Amiodaron, sotalol, propafenon gibi antiaritmik ilaçlar SGK kapsamındadır.
-
Malulen Emeklilik: SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ı kaybedilmiş, 10 yıl sigortalılık süresini ve 1800 gün prim ödemesini tamamlamış kalp ritim bozukluğu bulunan hasta malulen emekli olabilmektedir.
-
Gelir Vergisi İndirimi: Çalışan hastanın maaşından kesilen gelir vergisinden %40 ve üzeri raporla indirim yapılmaktadır. İndirim dereceleri: %40 – %59 için 3. derece, %60 – %79 için 2. derece, %80 – %100 için 1. derece.
-
ÖTV Muafiyetli Araç: %90 ve üzeri raporlu hasta ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. %40 – %89 arası raporlu hasta 'özel tertibatlı araç kullanabilir' ibaresi varsa ÖTV indiriminden yararlanabilmektedir.
-
Ücretsiz Toplu Taşıma: %40 ve üzeri raporlu hasta ve refakatçisi belediye otobüsleri, metro, tramvay, TCDD ve THY'de ücretsiz veya indirimli seyahat hakkından yararlanmaktadır.
-
Evde Bakım Yardımı: Ağır seyirli ritim bozukluğu ve eşlik eden kalp yetmezliği bulunan hastanın yakınlarına aylık evde bakım yardımı ödenmektedir.
-
Engelli Aylığı (2022 Sayılı Kanun): Geliri belirli sınırın altında kalan %40 ve üzeri raporlu hastaya aylık bağlanmaktadır.
-
Ağır İş, Gece Vardiyası ve Yüksekte Çalışmadan Muafiyet: Kalp ritim bozukluğu bulunan çalışan; ağır kaldırma, gece vardiyası, fazla mesai ve yüksekte çalışma gerektiren işlerden muaf tutulabilmektedir. Bu muafiyet özellikle senkop atakları yaşayan ve ICD şoku alan hastanın güvenliği açısından önemlidir.
-
Sürücü Belgesi Kısıtlaması ve Muafiyeti: ICD şoklaması alan hasta, şok sonrası 6 ay boyunca özel araç kullanamamaktadır. Ticari araç sürücülüğü ise kalıcı olarak kısıtlanmaktadır. Bu durum çalışan hasta için tayin ve iş değişikliği hakkı doğurmaktadır.
-
Yer Değiştirme (Tayin) Hakkı: Memur olan hasta, tedavi ve cihaz takibi yapılan şehre veya sağlığa uygun bölgeye tayin talep edebilmektedir.
-
MHRS Öncelikli Randevu: Kalp ritim bozukluğu bulunan hasta, Sağlık Bakanlığı MHRS sistemi üzerinden öncelikli randevu alabilmektedir.
Kalp Ritim Bozukluğu Engelli Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?
Sağlık kurulu, kalp ritim bozukluğu bulunan hastaya durumuna göre süreli veya süresiz rapor düzenlemektedir. Rapor süreleri şu şekildedir:
-
Kontrollü atriyal fibrilasyon: 2 – 5 yıllık süreli rapor
-
İlaçla kontrol altına alınan aritmi: 2 – 5 yıllık süreli rapor
-
Ablasyon uygulanmış hasta: 1 – 2 yıllık süreli rapor (nüks kontrolü için)
-
Pacemaker takılı hasta: Süresiz rapor
-
ICD (defibrilatör) takılı hasta: Süresiz rapor
-
CRT cihazı takılı hasta: Süresiz rapor
-
Ventriküler fibrilasyon veya ani kardiyak arrest öyküsü olan hasta: Süresiz rapor
-
Kalıtsal aritmi sendromu bulunan hasta: Süresiz rapor
-
Aritmiye bağlı inme geçirmiş hasta: Süresiz rapor
Süreli raporun bitiş tarihinden 6 ay önce yenileme başvurusu yapılabilmektedir. Yeni aritmi atağı, ICD şoklaması veya inme gelişmesi durumunda rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir.
Kalp Ritim Bozukluğu Engelli Raporu Muayenesinde Nelere Bakılır?
Sağlık kurulu muayenesinde kardiyoloji ve aritmi elektrofizyolog hekimleri şu değerlendirmeleri yapmaktadır:
-
Aritmi tipinin EKG ve Holter kaydı ile doğrulanması
-
Aritmi süresi ve sıklığının belirlenmesi (paroksismal, persistan, kalıcı)
-
Ejeksiyon fraksiyonu (EF) değerinin ekokardiyografi ile ölçümü
-
Pacemaker / ICD / CRT cihazı fonksiyonlarının kontrolü
-
Cihaz şoklama (defibrilasyon) sayısının incelenmesi
-
Uygulanan ablasyon işleminin başarı durumunun değerlendirilmesi
-
CHA₂DS₂-VASc ve HAS-BLED skorlarının hesaplanması
-
Antikoagülan tedavi uyumu ve INR takibinin kontrolü
-
Senkop atakları ve baş dönmesi öyküsünün alınması
-
İnme (stroke) sekelinin nöroloji ile ortak değerlendirilmesi
-
Kalıtsal aritmi sendromu bulunan hastada aile öyküsünün araştırılması
-
Egzersiz kapasitesinin efor testi ile ölçümü
-
Genel performans durumu skorlaması