İşitme Kaybı Engelli Raporu 2026: Oran, Süreç, Haklar
İşitme kaybı, dış kulak, orta kulak, iç kulak, işitme siniri veya işitmeyle ilgili beyin merkezlerinde meydana gelen hasar sonucu; sesin normal seviyede algılanamaması veya konuşmayı anlamada güçlük yaşanması ile karakterize kronik bir duyu bozukluğudur. Sağlık kurulu, işitme kaybı olan birey için düzenlediği engelli raporunda; işitme kaybının tipini (iletim tip...
- İşitme kaybı, dış kulak, orta kulak, iç kulak, işitme siniri veya işitmeyle ilgili beyin merkezlerinde meydana gelen hasar sonucu; sesin normal seviyede algılanamaması veya konuşmayı anlamada güçlük yaşanması ile karakterize kronik bir duyu bozukluğudur.
- Sağlık kurulu, işitme kaybı olan birey için düzenlediği engelli raporunda; işitme kaybının tipini (iletim tip...
İşitme kaybı, dış kulak, orta kulak, iç kulak, işitme siniri veya işitmeyle ilgili beyin merkezlerinde meydana gelen hasar sonucu; sesin normal seviyede algılanamaması veya konuşmayı anlamada güçlük yaşanması ile karakterize kronik bir duyu bozukluğudur. Sağlık kurulu, işitme kaybı olan birey için düzenlediği engelli raporunda; işitme kaybının tipini (iletim tipi, sensörinöral, mikst, santral), derecesini (hafif, orta, ileri, çok ileri, total), etkilenen kulak sayısını (tek taraflı, çift taraflı), konjenital veya sonradan edinilme durumunu, konuşmayı ayırt etme skorunu, işitme cihazı veya koklear implant kullanımını, denge sistemi bozukluğunu ve eşlik eden hastalıkları birlikte değerlendirmektedir.
Bu rehber; işitme kaybı olan bireyin engelli raporu alıp alamayacağını, işitme kaybı derecesi ve tipine göre rapor oranlarını, sağlanan hakları ve 2026 yılı güncel mevzuatına göre başvuru sürecini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.
İşitme Kaybı Nedir?
İşitme kaybı (Hipoakuzi), ses dalgalarının dış kulak yolundan başlayarak orta kulak, iç kulak (koklea), işitme siniri ve beyin sapı üzerinden temporal lobda bulunan işitme korteksine ulaşana kadar geçtiği yolun herhangi bir noktasında meydana gelen bozulma sonucu ortaya çıkan duyu kaybıdır. İşitme kaybı başlıca şu tiplere ayrılmaktadır:
-
İletim tipi işitme kaybı – dış ve orta kulaktaki patolojilerden kaynaklanan (buşon, timpanik membran perforasyonu, otoskleroz, otitis media, kolesteatom)
-
Sensörinöral (sinirsel) işitme kaybı – iç kulaktaki koklea veya işitme sinirindeki hasardan kaynaklanan (yaşa bağlı, gürültüye bağlı, konjenital, Menière hastalığı, akustik nörinom)
-
Mikst tip işitme kaybı – iletim ve sensörinöral kaybın birlikte görüldüğü tip
-
Santral (merkezi) işitme kaybı – beyin sapı ve işitme korteksindeki patolojilere bağlı kayıp
-
Fonksiyonel işitme kaybı – psikojenik veya nedeni açıklanamayan kayıp
-
Konjenital işitme kaybı – doğuştan gelen genetik veya intrauterin nedenli kayıp
-
Ani işitme kaybı (idiopatik ani sensörinöral işitme kaybı) – 72 saat içinde gelişen açıklanamayan sensörinöral kayıp
-
Presbiakuzi (yaşa bağlı işitme kaybı) – yaşlanma sürecinde gelişen bilateral progresif kayıp
-
Gürültüye bağlı işitme kaybı (NIHL) – uzun süreli yüksek şiddetli gürültü maruziyetine bağlı kayıp
-
Ototoksik işitme kaybı – aminoglikozid antibiyotik, sisplatin, salisilat gibi ilaçlara bağlı kayıp
İşitme kaybı dereceleri WHO ve saf ses odyometri (PTA) ölçümlerine göre şu şekilde sınıflandırılmaktadır:
-
Normal işitme – 0-25 dB
-
Hafif işitme kaybı – 26-40 dB
-
Orta işitme kaybı – 41-55 dB
-
Orta-ileri işitme kaybı – 56-70 dB
-
İleri işitme kaybı – 71-90 dB
-
Çok ileri işitme kaybı – 91+ dB
-
Total işitme kaybı (anakuzi) – hiçbir ses uyaranına yanıt alınamaması
Sağlık kurulu, işitme kaybı değerlendirmesinde şu tanı testlerini ve klinik bulguları temel almaktadır:
-
Saf ses odyometri (PTA) – hava ve kemik yolu eşiklerinin ölçümü
-
Konuşma odyometrisi (SRT ve SDS) – konuşmayı ayırt etme skorları
-
Timpanometri – orta kulak basınç ve fonksiyon ölçümü
-
Akustik refleks testleri
-
Otoakustik emisyonlar (OAE) – koklear fonksiyon değerlendirmesi
-
Beyin sapı işitsel uyarılmış potansiyeller (ABR/BERA)
-
Elektrokokleografi (EcoG)
-
Videonistagmografi (VNG) – denge sistemi değerlendirmesi
-
Temporal kemik yüksek çözünürlüklü BT
-
Serebellopontin köşe MR (akustik nörinom için)
-
Genetik testler (konjenital işitme kaybı için)
İşitme Kaybı Olan Birey Engelli Raporu Alabilir mi?
İşitme kaybı olan birey, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli raporu alma hakkına sahiptir. Sağlık kurulu, işitme kaybı olan bireye verilecek oranı; işitme kaybının derecesine, tipine, etkilenen kulak sayısına, konuşmayı ayırt etme skoruna, işitme cihazı veya koklear implant kullanımına, denge sistemi bozukluğuna ve eşlik eden hastalıklara göre belirlemektedir.
Sağlık kurulunun işitme kaybı rapor değerlendirmesinde dikkate aldığı temel faktörler şunlardır:
-
İşitme kaybı tipi (iletim, sensörinöral, mikst, santral)
-
İşitme kaybı derecesi (dB cinsinden PTA değeri)
-
Etkilenen kulak sayısı (tek taraflı, çift taraflı)
-
İki kulak arasındaki asimetri
-
Konjenital veya sonradan edinilme durumu
-
Kayıp başlangıç yaşı (özellikle dil gelişimi öncesi kayıp)
-
Konuşmayı ayırt etme skoru (SDS)
-
Konuşmayı alma eşiği (SRT)
-
İşitme cihazı ile kazanılan işitme düzeyi
-
Koklear implant kullanımı ve yanıt
-
Kemik iletim cihazı (BAHA) kullanımı
-
Dil ve konuşma gelişimi durumu
-
İşaret dili kullanımı
-
Denge sistemi bozukluğunun eşlik etmesi
-
Tinnitus (kulak çınlaması) varlığı ve şiddeti
-
Eşlik eden görme sorunları (Usher sendromu)
-
Eşlik eden nörolojik hastalıklar
-
Sosyal ve mesleki işlevsellik kaybı
İşitme Kaybı Engelli Rapor Oranları 2026
Genel İşitme Kaybı Rapor Oranları
|
İşitme Kaybı Durumu |
Oran |
|---|---|
|
Tek taraflı hafif işitme kaybı (26-40 dB) |
%10 – %20 |
|
Tek taraflı orta işitme kaybı (41-55 dB) |
%15 – %25 |
|
Tek taraflı ileri işitme kaybı (71-90 dB) |
%20 – %30 |
|
Tek taraflı total işitme kaybı (anakuzi) |
%25 – %35 |
|
Çift taraflı hafif işitme kaybı (26-40 dB) |
%20 – %30 |
|
Çift taraflı orta işitme kaybı (41-55 dB) |
%30 – %40 |
|
Çift taraflı orta-ileri işitme kaybı (56-70 dB) |
%40 – %60 |
|
Çift taraflı ileri işitme kaybı (71-90 dB) |
%60 – %80 |
|
Çift taraflı çok ileri işitme kaybı (91+ dB) |
%70 – %90 |
|
Çift taraflı total işitme kaybı (anakuzi) |
%80 – %95 |
|
Konjenital işitme kaybı + dil gelişim bozukluğu |
%70 – %90 |
|
İşitme cihazı ile fonksiyonel işitme sağlanan hasta |
Belirli oranlarla düşürülür |
|
Koklear implantlı hasta (başarılı adaptasyon) |
%40 – %70 |
|
Koklear implantlı hasta (zayıf adaptasyon) |
%70 – %90 |
|
İşitme kaybı + Menière hastalığı (denge kaybı) |
%60 – %80 |
|
İşitme kaybı + Usher sendromu (görme kaybı) |
%80 – %100 |
Sağlık kurulu, işitme kaybına eşlik eden bedensel hastalıkları ayrı ayrı değerlendirmekte ve ilgili oranları Balthazard formülü ile ana işitme oranına eklemektedir.
İşitme Kaybı Tipine Göre Rapor Oranları
İletim Tipi İşitme Kaybı Rapor Oranı
İletim tipi işitme kaybı, ses dalgalarının dış kulak yolundan iç kulağa iletiminde meydana gelen bozukluk sonucu ortaya çıkan işitme kaybıdır. İletim tipi kayıp genellikle cerrahi tedavi veya işitme cihazı ile düzeltilebilir niteliktedir. İletim tipi kayıpta rapor oranları:
-
Otoskleroz (tek taraflı, opere edilmemiş): %20 – %30
-
Otoskleroz (çift taraflı, ilerlemiş): %30 – %50
-
Kronik otitis media + timpanik membran perforasyonu (tek taraflı): %10 – %20
-
Kronik otitis media (çift taraflı): %20 – %40
-
Kolesteatom sonrası kalıcı işitme kaybı: %30 – %50
-
Dış kulak yolu atrezisi (konjenital): %30 – %60
-
Konjenital orta kulak anomalisi: %30 – %60
Sensörinöral İşitme Kaybı Rapor Oranı
Sensörinöral (sinirsel) işitme kaybı, iç kulaktaki koklear tüylü hücrelerin veya işitme sinirinin hasarı sonucu ortaya çıkan; genellikle kalıcı ve tedaviye dirençli olan kayıp tipidir. Sensörinöral kayıpta rapor oranları:
-
Tek taraflı hafif sensörinöral kayıp: %10 – %20
-
Tek taraflı ileri-total sensörinöral kayıp: %25 – %35
-
Çift taraflı hafif sensörinöral kayıp: %20 – %30
-
Çift taraflı orta sensörinöral kayıp: %30 – %50
-
Çift taraflı ileri sensörinöral kayıp: %60 – %80
-
Çift taraflı çok ileri-total sensörinöral kayıp: %80 – %95
-
Ani işitme kaybı (tek taraflı, kalıcı): %25 – %35
-
Gürültüye bağlı işitme kaybı (NIHL, çift taraflı): %20 – %60 (dereceye göre)
-
Ototoksik işitme kaybı (aminoglikozid, sisplatin bağlı): %40 – %90
-
Presbiakuzi (yaşa bağlı, ileri derecede): %30 – %60
Mikst Tip ve Santral İşitme Kaybı Rapor Oranı
Mikst tip işitme kaybı iletim ve sensörinöral kaybın birlikte görüldüğü; santral işitme kaybı ise beyin sapı ve işitme korteksi lezyonlarına bağlı gelişen kayıp tipleridir:
-
Mikst tip çift taraflı işitme kaybı (orta derecede): %40 – %60
-
Mikst tip çift taraflı işitme kaybı (ileri derecede): %60 – %80
-
Santral işitme kaybı (inme, tümör sonrası): %40 – %70
-
Santral işitsel işlemleme bozukluğu (CAPD): %20 – %40
Konjenital İşitme Kaybı Rapor Oranı
Konjenital işitme kaybı, doğum öncesi veya doğum sırasında gelişen; dil ve konuşma gelişimini ciddi biçimde etkileyen kayıp tipidir. Prelingual (dil öncesi) dönemdeki kayıp postlingual (dil sonrası) kayıptan çok daha ağır sonuçlar doğurmaktadır. Konjenital kayıpta rapor oranları:
-
Konjenital hafif işitme kaybı (uygun rehabilitasyonla): %30 – %50
-
Konjenital orta işitme kaybı: %50 – %70
-
Konjenital ileri işitme kaybı + dil gelişim bozukluğu: %70 – %90
-
Konjenital total işitme kaybı + dil kaybı: %85 – %95
-
Usher sendromu (işitme + görme kaybı): %80 – %100
-
Waardenburg sendromu (işitme kaybı + pigment anomalisi): %60 – %90
İşitme Cihazı ve Koklear İmplant Kullanımının Rapor Etkisi
İşitme Cihazı Kullanan Hasta
İşitme cihazı, ses dalgalarını yükselterek işitme kaybı olan bireyin ses algısını iyileştiren elektronik cihazdır. İşitme cihazı iletim tipi ve orta derecede sensörinöral kayıplarda etkili olmaktadır. Sağlık kurulu değerlendirmesinde:
-
İşitme cihazı ile yeterli fonksiyonel işitme sağlanan hastanın oranı, cihazlı ölçüm dikkate alınarak düşürülebilmektedir
-
Ancak temel değerlendirme cihazsız (çıplak) işitme eşikleri üzerinden yapılmaktadır
-
Cihaz uyumu, kullanım süresi ve konuşmayı ayırt etme skoru dikkate alınmaktadır
Koklear İmplant Kullanan Hasta
Koklear implant, iç kulaktaki hasarlı tüylü hücreleri baypas ederek işitme sinirini doğrudan elektriksel olarak uyaran cerrahi olarak yerleştirilen protezdir. Koklear implant, çift taraflı ileri-total sensörinöral kayıplarda uygulanmaktadır. Koklear implantlı hastada rapor oranları:
-
Koklear implantlı hasta (uzun süreli başarılı adaptasyon, açık set konuşma anlama): %40 – %60
-
Koklear implantlı hasta (kısmi adaptasyon): %60 – %80
-
Koklear implantlı hasta (zayıf yanıt): %80 – %90
-
Bilateral koklear implantlı hasta: Adaptasyon durumuna göre değerlendirilmektedir
-
İmplant cihazının bozulması veya çıkarılması durumunda: Cihazsız işitme değerlendirilmektedir
Kemik İletim İşitme Cihazı (BAHA)
Kemik iletim işitme cihazı (BAHA), kemik iletimi yoluyla ses uyarısı sağlayan cerrahi olarak yerleştirilen cihazdır. BAHA konjenital dış kulak yolu atrezisi ve tek taraflı total kayıp durumlarında uygulanmaktadır.
İşitme Kaybının Eşlik Eden Bozuklukları ve Rapor Etkisi
Sağlık kurulu, işitme kaybına eşlik eden ruhsal ve bedensel hastalıkları ayrı bir engel oranı olarak değerlendirmekte ve Balthazard formülü ile ana işitme oranına eklemektedir.
İşitme Kaybı + Denge Sistemi Bozukluğu
İşitme kaybı hastasında iç kulakta bulunan vestibüler sistemin de etkilenmesi sık görülmektedir:
-
İşitme kaybı + Menière hastalığı (baş dönmesi atakları): Ek %20 – %40
-
İşitme kaybı + bilateral vestibüler hipofonksiyon: Ek %30 – %50
-
İşitme kaybı + kronik dengesizlik: Ek %10 – %30
İşitme Kaybı + Tinnitus
Tinnitus (kulak çınlaması), işitme kaybına sıklıkla eşlik eden ve yaşam kalitesini önemli ölçüde bozabilen semptomdur:
-
İşitme kaybı + hafif kronik tinnitus: Ek %5 – %10
-
İşitme kaybı + inatçı şiddetli tinnitus: Ek %10 – %20
İşitme Kaybı + Görme Sorunu
Usher sendromu ve benzeri durumlar işitme ve görme kaybının bir arada bulunduğu ağır tablolardır:
-
Usher sendromu tip 1 (doğuştan sağırlık + retinitis pigmentosa): %90 – %100
-
Usher sendromu tip 2: %70 – %90
-
Kombine işitme-görme kaybı (nedeni ne olursa olsun): %80 – %100
İşitme Kaybı Engelli Raporu için Gerekli Belgeler
Sağlık kuruluna sunulması gereken belgeler şu şekildedir:
-
T.C. kimlik belgesi (nüfus cüzdanı veya kimlik kartı)
-
Detaylı kulak burun boğaz (KBB) uzmanı muayene raporu
-
Odyoloji uzmanı değerlendirme raporu
-
Saf ses odyometri (PTA) sonucu (hava ve kemik yolu eşikleri, hem sağ hem sol kulak)
-
Konuşma odyometrisi sonucu (SRT ve SDS skorları)
-
Timpanometri ve akustik refleks testleri
-
Otoakustik emisyonlar (OAE) testi (gerekli durumlarda)
-
Beyin sapı işitsel uyarılmış potansiyeller (ABR/BERA) raporu
-
Son 6 ay içinde yapılmış odyometri testi (tekrarlanmış olması tercih edilir)
-
Temporal kemik yüksek çözünürlüklü BT raporu (gerekli durumlarda)
-
Serebellopontin köşe MR raporu (akustik nörinom şüphesi varsa)
-
İşitme cihazı reçetesi ve uyum raporu (varsa)
-
Koklear implant ameliyat ve programlama raporu (varsa)
-
Koklear implant sonrası konuşma anlama test skorları
-
BAHA (kemik iletim cihazı) raporu (varsa)
-
Genetik test sonuçları (konjenital kayıp için)
-
Konuşma ve dil terapisi rehabilitasyon raporu (varsa)
-
İşaret dili kullanımına ait bilgi
-
Videonistagmografi (VNG) raporu (denge şikayeti olan hasta için)
-
Denge testleri raporu (Menière şüphesi varsa)
-
Göz muayenesi raporu (Usher sendromu şüphesi varsa)
-
Gürültülü işyeri kaydı (mesleki NIHL için)
-
Kullanılan ototoksik ilaç öyküsü (aminoglikozid, sisplatin)
-
Eşlik eden hastalık raporları
-
e-Nabız sağlık geçmişi çıktısı
İşitme Kaybı Engelli Raporu Alma Süreci 2026
İşitme kaybı olan bireyin rapor başvurusunda izlemesi gereken adımlar şu şekildedir:
1. Adım – MHRS Randevusu: İşitme kaybı olan birey; MHRS uygulaması, web sitesi veya Alo 182 üzerinden Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) tipinde randevu almaktadır. Öncelik tedavi görülen hastane veya en yakın yetkili hastane olmalıdır.
2. Adım – Yetkili Hastane Seçimi: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet, üniversite veya eğitim araştırma hastanesi tercih edilmelidir. Odyoloji birimi ve KBB uzmanı bulunmayan hastaneler işitme kaybı için engelli sağlık kurulu raporu düzenleyememektedir.
3. Adım – Belgelerin Hazırlanması: KBB muayene raporları, odyometri sonuçları, timpanometri, ABR raporu, işitme cihazı veya koklear implant kayıtları, temporal kemik görüntüleme sonuçları ve eşlik eden bulgular tam olarak hazırlanmalıdır. Odyometri testinin son 6 ay içinde yapılmış olması önerilmektedir.
4. Adım – Sağlık Kurulu Başvuru Formunun Doldurulması: Hastane engelli sağlık kurulu birimine başvurulmakta ve başvuru formu doldurulmaktadır. İşitme cihazı reçetesi, koklear implant talebi ve eşlik eden hastalık değerlendirmesi bu aşamada belirtilmelidir.
5. Adım – Branş Muayeneleri: Hasta öncelikli olarak kulak burun boğaz (KBB) hekimine yönlendirilmektedir. Denge şikayeti varsa nöroloji, görme problemi varsa göz hastalıkları, konjenital ve genetik nedenli kayıp varsa tıbbi genetik branşlarına sevk yapılmaktadır.
6. Adım – Ek Tetkiklerin Yapılması: Hekimler gerekli gördüğü odyometri, timpanometri, OAE, ABR, temporal kemik BT, kraniyal MR, VNG ve genetik testleri istemektedir. Odyometri testi sessiz kabinde standart koşullarda tekrarlanabilmektedir.
7. Adım – Her Branşın Oran Girişi: Her hekim kendi branşına ait engel oranını e-Rapor sistemine girmektedir.
8. Adım – Sağlık Kurulu Değerlendirmesi: Yedi üyeden oluşan sağlık kurulu, tüm oranları Balthazard formülü ile birleştirerek nihai oranı belirlemektedir.
9. Adım – Raporun Teslimi: 15 iş günü içinde değerlendirme tamamlanmakta, sonuç e-Devlet üzerinden görülebilmekte ve fiziksel rapor hastaya teslim edilmektedir.
İşitme Kaybı Olan Bireyin Yararlanabileceği Haklar
İşitme kaybı olan birey, %40 ve üzeri engelli raporu ile geniş haklardan yararlanabilmektedir.
Rapor Oranına Göre Sağlanan Haklar
|
Oran Aralığı |
Sağlanan Haklar |
|---|---|
|
%40 – %49 |
Gelir vergisi indirimi (3. derece), EKPSS ile memurluk hakkı |
|
%50 – %59 |
Gelir vergisi indirimi (2. derece), erken emeklilik olanakları |
|
%60 – %69 |
Gelir vergisi indirimi (1. derece), genişletilmiş sosyal haklar |
|
%70 – %89 |
Evde bakım yardımı, engelli aylığı, ücretsiz toplu taşıma |
|
%90 ve üzeri |
ÖTV muafiyetli araç, bakım maaşı, tam bağımlı statüsü |
İşitme Kaybı Olan Bireye Özel Sağlanan Haklar
Ücretsiz İşitme Cihazı Karşılanması: SGK, işitme kaybı olan bireyin işitme cihazı ihtiyacını karşılamaktadır. Analog ve dijital işitme cihazları belirli limitler dahilinde SGK tarafından ödenmekte, cihaz her 5 yılda bir yenilenebilmektedir. Çocuk hastaların cihaz yenileme süresi daha kısa tutulmaktadır.
Koklear İmplant Ameliyatı Karşılanması: Çift taraflı ileri-çok ileri sensörinöral işitme kaybı olan hastaya uygulanan koklear implant ameliyatı SGK kapsamında ücretsiz karşılanmaktadır. İmplant cihazı, cerrahi işlem, hastane yatışı ve sonraki programlama seansları SGK tarafından ödenmektedir. Bilateral koklear implant belirli endikasyonlarla karşılanmaktadır.
Koklear İmplant Aksesuarları ve Yedek Parça: Koklear implantın dış parçaları (konuşma işlemcisi, mikrofon, bataryalar, kablolar, magnet) SGK tarafından belirli periyotlarla karşılanmaktadır.
Konuşma ve Dil Terapisi: Konjenital işitme kaybı, koklear implant sonrası ve edinilmiş kayıp sonrası dil-konuşma rehabilitasyonu SGK kapsamında ücretsiz karşılanmaktadır.
İşaret Dili Tercümanlık Hizmeti: İşitme engelli birey resmi kurumlarda (hastane, mahkeme, noterlik, kamu daireleri) ücretsiz işaret dili tercümanı hizmetinden yararlanabilmektedir. Türkiye İşitme Engelliler Federasyonu ve belediyeler tercüman hizmeti sağlamaktadır.
Malulen Emeklilik: SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ı kaybedilmiş, 10 yıl sigortalılık süresini ve 1800 gün prim ödemesini tamamlamış işitme engelli birey malulen emekli olabilmektedir. Çift taraflı ileri sensörinöral kayıp, koklear implantlı olup zayıf adaptasyon gösteren hasta ve Usher sendromu hastası bu haktan yararlanabilmektedir.
Gelir Vergisi İndirimi: Çalışan işitme engelli bireyin maaşından kesilen gelir vergisinden %40 ve üzeri raporla indirim yapılmaktadır. İndirim dereceleri: %40 – %59 için 3. derece, %60 – %79 için 2. derece, %80 – %100 için 1. derece.
ÖTV Muafiyetli Araç: %90 ve üzeri raporlu işitme engelli birey ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. H sınıfı sürücü belgesi ile işitme engelli birey özel tertibatlı araç kullanabilmektedir. %40 – %89 arası raporlu hastada "özel tertibatlı araç kullanabilir" ibaresi varsa ÖTV indiriminden yararlanabilmektedir.
Ücretsiz Toplu Taşıma: %40 ve üzeri raporlu işitme engelli birey ve refakatçisi belediye otobüsleri, metro, tramvay, TCDD ve THY'de ücretsiz veya indirimli seyahat hakkından yararlanmaktadır.
Evde Bakım Yardımı: Ağır seyirli işitme kaybı olan (çift taraflı total kayıp, Usher sendromu, konjenital ağır kayıp) ve öz bakım desteği gereken birey için yakınlarına aylık evde bakım yardımı ödenmektedir.
Engelli Aylığı (2022 Sayılı Kanun): Geliri belirli sınırın altında kalan %40 ve üzeri raporlu işitme engelli bireye aylık bağlanmaktadır.
Askerlik Muafiyeti: Çift taraflı ileri işitme kaybı, koklear implantlı olma durumu ve konjenital sağırlık Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında "askerliğe elverişli değildir" raporu gerekçesidir.
H Sınıfı Sürücü Belgesi Hakkı: İşitme engelli birey H sınıfı sürücü belgesi alarak özel tertibatlı araç kullanabilmektedir. Sürücü belgesinde işitme kaybına ilişkin şerh düşülmektedir.
Yer Değiştirme (Tayin) Hakkı: Memur olan işitme engelli birey, tedavi ve rehabilitasyonun sürdüğü şehre veya uygun bölgeye tayin talep edebilmektedir.
Gürültülü İşyeri Muafiyeti: İşitme engelli çalışan; gürültülü işyerlerinde çalışmaktan muaf tutulmaktadır. Bu muafiyet mevcut işitme kaybının ilerlemesini önlemek için yasal zorunluluktur.
Eğitim Hakları: İşitme engelli öğrenci; okullarda işaret dili tercümanı, FM sistemleri, altyazılı eğitim materyali ve destek eğitim odalarından yararlanabilmektedir. Üniversite sınavlarında ek süre ve okuyucu-işaretleyici desteği verilebilmektedir.
Acil Durum Erişimi: İşitme engelli birey 112 Acil, 155 Polis ve 110 İtfaiye hattına SMS ile ulaşabilmekte, ayrıca KADES uygulaması üzerinden acil çağrı gönderebilmektedir.
MHRS Öncelikli Randevu: İşitme engelli birey, Sağlık Bakanlığı MHRS sistemi üzerinden öncelikli randevu alabilmektedir.
İşitme Kaybı Engelli Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?
Sağlık kurulu, işitme kaybı olan bireye durumuna göre süreli veya süresiz rapor düzenlemektedir. Rapor süreleri şu şekildedir:
-
Tedavi edilebilir iletim tipi işitme kaybı (opere edilecek otoskleroz): 1 – 2 yıllık süreli rapor
-
Kontrollü çift taraflı orta işitme kaybı: 2 – 5 yıllık süreli rapor
-
İşitme cihazı kullanan hafif-orta kayıp: 2 – 5 yıllık süreli rapor
-
Progresif işitme kaybı (izlemi gereken): 2 – 3 yıllık süreli rapor
-
Çift taraflı ileri sensörinöral işitme kaybı: Süresiz rapor
-
Çift taraflı total işitme kaybı (anakuzi): Süresiz rapor
-
Konjenital ağır işitme kaybı: Süresiz rapor
-
Koklear implantlı hasta (adaptasyona göre): Süresiz veya uzun süreli rapor
-
Usher sendromu hastası: Süresiz rapor
-
Bilateral koklear implantlı hasta: Süresiz rapor
-
İşitme kaybı + kalıcı denge bozukluğu: Süresiz rapor
-
Ototoksik ilaç bağlı ileri kayıp: Süresiz rapor
Süreli raporun bitiş tarihinden 6 ay önce yenileme başvurusu yapılabilmektedir. İşitme kaybının progresyonu, denge bozukluğunun gelişmesi, ek göz sorunu ortaya çıkması veya koklear implant çıkarılması durumunda rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir.
İşitme Kaybı Engelli Raporu Muayenesinde Nelere Bakılır?
Sağlık kurulu muayenesinde KBB, odyoloji ve diğer branş hekimleri şu değerlendirmeleri yapmaktadır:
-
İşitme kaybı tanısının doğrulanması ve tipinin belirlenmesi (iletim, sensörinöral, mikst, santral)
-
Saf ses odyometri (PTA) ile hava ve kemik yolu eşiklerinin ölçümü
-
Konuşmayı ayırt etme skoru (SDS) değerlendirmesi
-
Konuşmayı alma eşiği (SRT) ölçümü
-
Timpanometri ile orta kulak fonksiyonlarının değerlendirilmesi
-
Akustik refleks testleri
-
Otoakustik emisyonlar (OAE) ile koklear fonksiyon değerlendirmesi
-
ABR/BERA ile işitme siniri ve beyin sapı yolunun incelenmesi
-
Otoskopik muayene (kulak zarı, dış kulak yolu)
-
Dış kulak, orta kulak ve iç kulak anomalilerinin incelenmesi
-
Kayıp başlangıç yaşının ve süresinin sorgulanması
-
Konjenital veya sonradan edinilme durumunun belirlenmesi
-
İşitme cihazı uyumunun ve etkinliğinin değerlendirilmesi
-
Koklear implant durumunda cihazın çalışma kontrolü ve konuşma anlama testleri
-
Dil ve konuşma gelişiminin değerlendirilmesi (özellikle konjenital kayıpta)
-
İşaret dili kullanım durumu
-
Denge sistemi muayenesi (Romberg, Fukuda, Dix-Hallpike)
-
VNG ile vestibüler fonksiyonların değerlendirilmesi
-
Tinnitus varlığı, tipi ve şiddetinin sorgulanması
-
Ailede işitme kaybı öyküsünün araştırılması
-
Gürültü maruziyeti ve ototoksik ilaç öyküsünün sorgulanması
-
Eşlik eden görme sorunlarının değerlendirilmesi (Usher sendromu için)
-
Eşlik eden nörolojik ve gelişimsel bozuklukların değerlendirilmesi
-
Temporal kemik BT ile yapısal patolojilerin incelenmesi
-
Serebellopontin köşe MR ile akustik nörinom ekarte edilmesi (asimetrik kayıp için)
-
Sosyal ve mesleki işlevsellik kaybının incelenmesi