NÖROLOJİ REHBERİ

Epilepsi Engelli Raporu 2026: Oran, Süreç, Haklar

Epilepsi, beyindeki nöronların anormal ve aşırı elektriksel deşarjları sonucu tekrarlayıcı nöbetlerle karakterize kronik bir nörolojik hastalıktır. Sağlık kurulu, epilepsi hastası için düzenlediği engelli raporunda; nöbet tipini (jeneralize, fokal, absans, miyoklonik, atonik), nöbet sıklığını, nöbet süresini, antiepileptik ilaç tedavisine yanıt...

ÖZET · 30 SANİYE
  • Epilepsi, beyindeki nöronların anormal ve aşırı elektriksel deşarjları sonucu tekrarlayıcı nöbetlerle karakterize kronik bir nörolojik hastalıktır.
  • Sağlık kurulu, epilepsi hastası için düzenlediği engelli raporunda; nöbet tipini (jeneralize, fokal, absans, miyoklonik, atonik), nöbet sıklığını, nöbet süresini, antiepileptik ilaç tedavisine yanıt...
HIZLI KART
Kategori
Nöroloji
Güncellik
2026 Mevzuat
İçerik
Oran · Süreç · Haklar
Kaynak
Resmi Yönetmelik

Epilepsi, beyindeki nöronların anormal ve aşırı elektriksel deşarjları sonucu tekrarlayıcı nöbetlerle karakterize kronik bir nörolojik hastalıktır. Sağlık kurulu, epilepsi hastası için düzenlediği engelli raporunda; nöbet tipini (jeneralize, fokal, absans, miyoklonik, atonik), nöbet sıklığını, nöbet süresini, antiepileptik ilaç tedavisine yanıtı, EEG ve kraniyal MR bulgularını, eşlik eden komplikasyonları (status epileptikus öyküsü, postiktal parezi, kognitif bozukluk) ve psikiyatrik komorbiditeleri birlikte değerlendirmektedir.

Bu rehber; epilepsi hastasının engelli raporu alıp alamayacağını, epilepsi tipine göre rapor oranlarını, sağlanan hakları ve 2026 yılı güncel mevzuatına göre başvuru sürecini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.

Epilepsi Nedir?

Epilepsi, beyin korteksindeki nöronların kontrolsüz ve senkron elektriksel aktivitesi sonucu ortaya çıkan tekrarlayıcı nöbetlerle seyreden kronik bir merkezi sinir sistemi hastalığıdır. Uluslararası Epilepsi ile Savaş Ligi (ILAE) tanımına göre en az 24 saat arayla iki uyarısız nöbet geçiren veya bir nöbet sonrası tekrar riski yüksek olan hastaya epilepsi tanısı konulmaktadır.

Epilepsi başlıca şu tiplere ayrılmaktadır:

  • Fokal (parsiyel) epilepsi – beynin belirli bir bölgesinden başlayan epilepsi

  • Basit parsiyel nöbet – bilinç kaybı olmadan gelişen fokal nöbet

  • Kompleks parsiyel nöbet – bilinç değişikliği ile seyreden fokal nöbet

  • Jeneralize epilepsi – her iki hemisferi eşzamanlı tutan epilepsi

  • Jeneralize tonik-klonik nöbet (grand mal) – klasik büyük nöbet

  • Absans nöbet (petit mal) – kısa süreli dalgın bakış nöbeti

  • Miyoklonik nöbet – ani, kısa süreli kas seyirmeleri

  • Atonik nöbet (düşme nöbeti) – kas tonusu kaybı ile düşme

  • Tonik nöbet – kas kasılması ile seyreden nöbet

  • Klonik nöbet – ritmik kas kasılmaları ile seyreden nöbet

  • Juvenil miyoklonik epilepsi (JME) – ergenlik döneminde başlayan idiyopatik epilepsi

  • Temporal lob epilepsisi – en sık fokal epilepsi tipi

  • Frontal lob epilepsisi – gece nöbetleri ve motor bulgularla seyreden fokal epilepsi

  • Lennox-Gastaut sendromu – çocuklukta başlayan ilaca dirençli ağır epilepsi

  • West sendromu (infantil spazm) – bebeklikte başlayan katastrofik epilepsi

  • Dravet sendromu – genetik kaynaklı ağır çocukluk epilepsisi

  • Rasmussen ensefaliti – tek hemisferi tutan ilerleyici epilepsi

  • Status epileptikus – 5 dakikadan uzun süren veya arası açılmayan nöbet

  • İlaca dirençli (refrakter) epilepsi – iki uygun antiepileptiğe rağmen kontrolsüz nöbet

Sağlık kurulu, epilepsi tanısını şu klinik ve yardımcı incelemelere göre doğrulamaktadır:

  • Elektroensefalografi (EEG) – interiktal ve iktal epileptiform aktivite

  • Uzun süreli video-EEG monitörizasyonu – nöbet tipinin sınıflandırılması için

  • Kraniyal MR – yapısal lezyon araştırması (mezial temporal skleroz, kortikal displazi, tümör)

  • PET ve SPECT – dirençli epilepside epileptojenik odak tespiti

  • Nöropsikolojik değerlendirme – kognitif fonksiyonların ölçülmesi

  • Genetik testler – Dravet sendromu, tüberoz skleroz gibi genetik epilepsilerde

  • Metabolik tetkikler – ayırıcı tanı için kan şekeri, elektrolitler, amonyak

Epilepsi Hastası Engelli Raporu Alabilir mi?

Epilepsi hastası, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli raporu alma hakkına sahiptir. Sağlık kurulu, epilepsi hastasına verilecek oranı; nöbet tipine, nöbet sıklığına, antiepileptik tedaviye yanıta, eşlik eden nörolojik ve psikiyatrik bulgulara ve fonksiyonel kısıtlılığa göre belirlemektedir.

Sağlık kurulunun rapor değerlendirmesinde dikkate aldığı temel faktörler şunlardır:

  • Epilepsi tipi (fokal, jeneralize, kombine, sınıflandırılamayan)

  • Nöbet sıklığı (yılda, ayda, haftada, günde kaç kez)

  • Nöbet süresi ve postiktal dönem uzunluğu

  • Nöbet şiddeti ve düşme/yaralanma riski

  • İlaca dirençli epilepsi varlığı

  • Kullanılan antiepileptik ilaç sayısı ve dozları

  • Tedaviye yanıt (nöbetsiz, kısmi yanıt, dirençli)

  • Status epileptikus öyküsü ve sayısı

  • EEG bulguları ve epileptiform aktivite yaygınlığı

  • Kraniyal MR bulguları (mezial temporal skleroz, kortikal displazi, tümör)

  • Nöbet tetikleyicileri (fotosensitivite, uykusuzluk, stres)

  • Postiktal parezi (Todd paralizisi) varlığı

  • Kognitif bozukluk ve bellek kaybı

  • Nöbet farkındalık kaybı ve otonomik bulgular

  • Eşlik eden psikiyatrik hastalıklar (depresyon, anksiyete, psikoz)

  • Epilepsi cerrahisi öyküsü ve sonuçları

  • Vagal sinir stimülasyonu (VNS) öyküsü

  • Ketojenik diyet tedavisi öyküsü

  • Genel performans durumu ve mesleki fonksiyonellik

Epilepsi Engelli Rapor Oranları 2026

Genel Epilepsi Rapor Oranları

Epilepsi Durumu

Oran

Tek nöbet öyküsü (epilepsi tanısı konulmamış)

Rapor verilmez

İlaç ile tam kontrollü epilepsi (2 yıldır nöbetsiz)

%10 – %20

İlaç ile kısmi kontrollü epilepsi (yılda 1-2 nöbet)

%20 – %30

Ayda 1-3 nöbet geçiren epilepsi

%30 – %50

Haftada 1 veya daha sık nöbet geçiren epilepsi

%50 – %70

Günlük nöbet geçiren epilepsi

%70 – %90

İlaca dirençli (refrakter) epilepsi

%50 – %80

Juvenil miyoklonik epilepsi (kontrollü)

%20 – %30

Temporal lob epilepsisi (kontrolsüz)

%40 – %60

Frontal lob epilepsisi (gece nöbetli)

%40 – %60

Status epileptikus öyküsü (tekrarlayan)

%60 – %80

Lennox-Gastaut sendromu

%70 – %90

West sendromu (infantil spazm)

%70 – %100

Dravet sendromu

%80 – %100

Rasmussen ensefaliti

%80 – %100

Epilepsi + ağır kognitif bozukluk

%70 – %90

Epilepsi + zihinsel gerilik

%70 – %100

Epilepsi cerrahisi sonrası nöbetsiz (Engel Sınıf I)

%20 – %30

Epilepsi cerrahisi sonrası dirençli nöbet

%60 – %80

Vagal sinir stimülasyonu (VNS) takılı hasta

%50 – %70

Sağlık kurulu, epilepsiye eşlik eden komplikasyonları ayrı ayrı değerlendirmekte ve ilgili oranları Balthazard formülü ile ana epilepsi oranına eklemektedir. Örneğin dirençli epilepsi ve ağır depresyon birlikte bulunan hasta, her iki hastalık için ayrı oran almakta ve toplam oran Balthazard formülü ile hesaplanmaktadır.

Epilepsi Türüne Göre Rapor Oranları

Fokal (Parsiyel) Epilepsi Rapor Oranı

Fokal epilepsi, beynin belirli bir bölgesinden başlayan nöbetlerle karakterize erişkinlerdeki en sık epilepsi tipidir. Temporal lob epilepsisi fokal epilepsilerin en yaygın alt tipidir. Fokal epilepside rapor oranları:

  • İyi kontrollü fokal epilepsi (nöbetsiz): %10 – %20

  • Yılda 1-2 nöbet geçiren fokal epilepsi: %20 – %30

  • Ayda 1-3 nöbet geçiren fokal epilepsi: %30 – %50

  • Sık nöbetli temporal lob epilepsisi: %40 – %60

  • İlaca dirençli fokal epilepsi: %50 – %70

  • Fokal epilepsi + postiktal parezi (Todd paralizisi): %40 – %60

Jeneralize Epilepsi Rapor Oranı

Jeneralize epilepsi, her iki beyin hemisferini eşzamanlı tutan ve genellikle bilinç kaybıyla seyreden epilepsi tipidir. Jeneralize epilepside rapor oranları:

  • Jeneralize tonik-klonik epilepsi (kontrollü): %20 – %30

  • Jeneralize tonik-klonik epilepsi (yılda 3-6 nöbet): %40 – %60

  • Jeneralize tonik-klonik epilepsi (aylık nöbet): %50 – %70

  • Absans epilepsi (kontrollü): %10 – %20

  • Absans epilepsi (sık nöbetli): %30 – %50

  • Miyoklonik epilepsi (kontrollü): %20 – %30

  • Atonik nöbet ile düşme yaşayan hasta: %50 – %70

İlaca Dirençli (Refrakter) Epilepsi Rapor Oranı

İlaca dirençli epilepsi, en az iki uygun antiepileptik ilacın yeterli dozda ve sürede kullanılmasına rağmen nöbet kontrolünün sağlanamadığı ağır epilepsi durumudur ve tüm epilepsi hastalarının yaklaşık %30'unu oluşturmaktadır:

  • İlaca dirençli epilepsi (aylık nöbetli): %50 – %70

  • İlaca dirençli epilepsi (haftalık nöbetli): %60 – %80

  • İlaca dirençli epilepsi (günlük nöbetli): %70 – %90

  • İlaca dirençli epilepsi + kognitif bozukluk: %70 – %90

  • İlaca dirençli epilepsi + sık status epileptikus: %80 – %100

Çocukluk Çağı Ağır Epilepsi Sendromları Rapor Oranı

Çocukluk çağı ağır epilepsi sendromları genellikle katastrofik seyirli, ilaca dirençli ve zihinsel gerilikle birlikte giden özel epilepsi tipleridir:

  • West sendromu (infantil spazm): %70 – %100

  • Lennox-Gastaut sendromu: %70 – %90

  • Dravet sendromu (SCN1A mutasyonu): %80 – %100

  • Landau-Kleffner sendromu: %60 – %80

  • Rasmussen ensefaliti: %80 – %100

  • Ohtahara sendromu: %80 – %100

Epilepsi Cerrahisi Sonrası Rapor Oranı

Epilepsi cerrahisi, ilaca dirençli epilepside uygulanan ve temporal lobektomi, lezyonektomi, kallozotomi veya hemisferektomi gibi tekniklerle yapılan tedavidir. Cerrahi sonrası rapor oranı Engel sınıflaması ile değerlendirilmektedir:

  • Engel Sınıf I (nöbetsiz): %20 – %30

  • Engel Sınıf II (nadir nöbet): %30 – %50

  • Engel Sınıf III (nöbet sıklığında azalma): %50 – %70

  • Engel Sınıf IV (yanıtsız): %70 – %90

  • Hemisferektomi sonrası hemiparezili hasta: %70 – %90

  • Vagal sinir stimülasyonu (VNS) takılı hasta: %50 – %70

  • Derin beyin stimülasyonu (DBS) takılı hasta: %60 – %80

Epilepsiye Eşlik Eden Komplikasyonlar ve Rapor Etkisi

Sağlık kurulu, epilepsiye bağlı gelişen komplikasyonları ayrı bir engel oranı olarak değerlendirmekte ve Balthazard formülü ile ana epilepsi oranına eklemektedir.

Epilepsi Komplikasyonu

Klinik Bulgu

Ek Oran

Status epileptikus (tekrarlayan)

5 dk üzeri süren nöbet, hastane yatışı

%30 – %60

Postiktal parezi (Todd paralizisi)

Nöbet sonrası geçici hemiparezi

%20 – %40

Kognitif bozukluk (epileptik demans)

Bellek kaybı, konsantrasyon güçlüğü

%20 – %50

Zihinsel gerilik

IQ düşüklüğü, gelişme geriliği

%40 – %80

Ağır depresyon

Tedaviye dirençli depresyon

%20 – %50

Anksiyete bozukluğu

Yaygın anksiyete, panik ataklar

%10 – %30

Epileptik psikoz

Postiktal veya interiktal psikoz

%30 – %60

Nöbetle ilişkili kırık

Vertebra kompresyonu, omuz çıkığı

%20 – %40

Kafa travması (nöbet düşmesi)

Subdural hematom, kontüzyon

%20 – %50

Yanık (nöbet sırasında)

Ciddi termal yanık, skar

%20 – %40

SUDEP riski (ani beklenmedik ölüm)

Sık nöbetli, gece nöbetli hasta

Yüksek risk

Antiepileptik yan etkileri (hepatotoksisite, agranülositoz)

Kan tablosu, karaciğer testleri

%10 – %30

Osteopeni/osteoporoz (uzun süreli AEİ)

DEXA düşüklüğü, kırık öyküsü

%10 – %30

Gebelikte fetal antiepileptik sendromu

Konjenital malformasyon

%20 – %50

Status epileptikus, 5 dakikadan uzun süren veya arası açılmadan tekrarlayan nöbetlerle karakterize hayatı tehdit eden bir nörolojik acil durumdur. Status epileptikus mortalitesi yüksek olup yoğun bakım yatışı gerektirmektedir.

SUDEP (Sudden Unexpected Death in Epilepsy), epilepsi hastalarında görülen ani ve beklenmedik ölüm sendromudur. Özellikle gece nöbetli, ilaca dirençli ve jeneralize tonik-klonik nöbetli hastalarda risk artmaktadır.

Epilepsiye Eşlik Eden Nörolojik ve Psikiyatrik Hastalıklar

Epilepsi hastasında sıklıkla nörolojik ve psikiyatrik komorbiditeler bulunmaktadır. Sağlık kurulu bu hastalıkları da ayrıca değerlendirmektedir:

  • Zihinsel gerilik (mental retardasyon): %40 – %90

  • Serebral palsi: %40 – %90

  • Otizm spektrum bozukluğu: %40 – %80

  • Tüberoz skleroz kompleksi: %60 – %90

  • Sturge-Weber sendromu: %50 – %80

  • Beyin tümörü kaynaklı epilepsi: %60 – %90

  • İnme sonrası epilepsi: %40 – %80

  • Kafa travması sonrası epilepsi: %40 – %70

  • Ağır depresyon: %20 – %50

  • Bipolar bozukluk: %30 – %70

  • Psikoz: %40 – %70

  • Migren: %10 – %30

  • Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB): %20 – %40

Epilepsi Engelli Raporu için Gerekli Belgeler

Sağlık kuruluna sunulması gereken belgeler şu şekildedir:

  • T.C. kimlik belgesi (nüfus cüzdanı veya kimlik kartı)

  • Son 6 – 12 aylık nöbet günlüğü (tarih, saat, süre, tip)

  • EEG raporu (interiktal ve/veya iktal)

  • Uzun süreli video-EEG monitörizasyonu raporu (yapıldıysa)

  • Kraniyal MR raporu (epilepsi protokolü ile)

  • BT, PET veya SPECT raporları (yapıldıysa)

  • Nöropsikolojik test sonuçları (WAIS, WMS, MMSE)

  • Kullanılan antiepileptik ilaçların listesi ve dozları

  • İlaç kan düzeyi ölçümleri (fenitoin, karbamazepin, valproat)

  • Status epileptikus yatış epikrizleri

  • Epilepsi cerrahisi öyküsü ve operasyon raporu

  • Vagal sinir stimülasyonu (VNS) cihaz raporu

  • Ketojenik diyet tedavi öyküsü

  • Nöbetle ilişkili travma ve kırık raporları

  • Nöroloji uzmanı muayene raporu

  • Çocuk nöroloji uzmanı raporu (pediatrik olgularda)

  • Psikiyatri uzmanı muayene raporu (komorbidite varsa)

  • Nöroşirurji uzmanı muayene raporu (cerrahi adayı ise)

  • Genetik test sonuçları (Dravet, tüberoz skleroz vb.)

  • Kan tetkikleri (tam kan, karaciğer/böbrek fonksiyonları)

  • DEXA (kemik dansitometrisi) raporu (uzun süreli AEİ kullanımında)

  • Refakatçi/tanık nöbet beyanı

  • e-Nabız sağlık geçmişi çıktısı

Epilepsi Engelli Raporu Alma Süreci 2026

Epilepsi hastasının rapor başvurusunda izlemesi gereken adımlar şu şekildedir:

1. Adım – MHRS Randevusu: Epilepsi hastası, MHRS uygulaması, web sitesi veya Alo 182 üzerinden Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) tipinde randevu almaktadır. Öncelik nöroloji takibi yapılan hastane veya en yakın yetkili hastane olmalıdır.

2. Adım – Yetkili Hastane Seçimi: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet, üniversite veya eğitim araştırma hastanesi tercih edilmelidir. Özel hastanelerin büyük çoğunluğu engelli sağlık kurulu raporu düzenleme yetkisine sahip değildir.

3. Adım – Belgelerin Hazırlanması: Nöbet günlüğü, EEG raporları, kraniyal MR, kullanılan antiepileptik ilaçlar ve komplikasyon raporları tam olarak hazırlanmalıdır.

4. Adım – Sağlık Kurulu Başvuru Formunun Doldurulması: Hastane engelli sağlık kurulu birimine başvurulmakta ve başvuru formu doldurulmaktadır. ÖTV indirimli araç talebi bu aşamada belirtilmelidir (ancak nöbetli hastanın sürücü belgesi durumu ayrıca değerlendirilmektedir).

5. Adım – Branş Muayeneleri: Hasta öncelikli olarak nöroloji hekimine yönlendirilmektedir. Ardından psikiyatri (depresyon, psikoz için), nöroşirurji (cerrahi adayı ise), çocuk nörolojisi (pediatrik olgularda), fizik tedavi (postiktal parezi için) ve gerektiğinde göz hastalıkları (görme alanı için) branşlarına sevk yapılmaktadır.

6. Adım – Ek Tetkiklerin Yapılması: Hekimler gerekli gördüğü EEG, uzun süreli video-EEG, kraniyal MR, nöropsikolojik test ve kan tetkiklerini istemektedir.

7. Adım – Her Branşın Oran Girişi: Her hekim kendi branşına ait engel oranını e-Rapor sistemine girmektedir.

8. Adım – Sağlık Kurulu Değerlendirmesi: Yedi üyeden oluşan sağlık kurulu, tüm oranları Balthazard formülü ile birleştirerek nihai oranı belirlemektedir.

9. Adım – Raporun Teslimi: 15 iş günü içinde değerlendirme tamamlanmakta, sonuç e-Devlet üzerinden görülebilmekte ve fiziksel rapor hastaya teslim edilmektedir.

Epilepsi Hastasının Yararlanabileceği Haklar

Epilepsi hastası, %40 ve üzeri engelli raporu ile geniş haklardan yararlanabilmektedir.

Rapor Oranına Göre Sağlanan Haklar

Oran Aralığı

Sağlanan Haklar

%40 – %49

Gelir vergisi indirimi (3. derece), EKPSS ile memurluk hakkı

%50 – %59

Gelir vergisi indirimi (2. derece), erken emeklilik olanakları

%60 – %69

Gelir vergisi indirimi (1. derece), genişletilmiş sosyal haklar

%70 – %89

Evde bakım yardımı, engelli aylığı, ücretsiz toplu taşıma

%90 ve üzeri

ÖTV muafiyetli araç, bakım maaşı, tam bağımlı statüsü

Epilepsi Hastasına Özel Sağlanan Haklar

Ücretsiz Antiepileptik Tedavi: SGK, epilepsi hastasının yaşam boyu kullandığı antiepileptik ilaçları (karbamazepin, valproat, levetirasetam, lamotrijin, topiramat, okskarbazepin, fenitoin, fenobarbital, klobazam) tam olarak karşılamaktadır. İlaca ilişkin ilave ücret ve fark ödemesi alınmamaktadır.

Yeni Nesil Antiepileptiklerin Karşılanması: Dirençli epilepside kullanılan lakosamid, perampanel, brivarasetam, eslikarbazepin, zonisamid gibi yeni nesil antiepileptikler endikasyon koşulları sağlandığında SGK kapsamındadır.

Ücretsiz EEG ve MR Takibi: Epilepsi hastasının yıllık EEG ve kraniyal MR takip tetkikleri SGK tarafından karşılanmaktadır. Dirençli epilepside uzun süreli video-EEG monitörizasyonu da SGK kapsamındadır.

Epilepsi Cerrahisi SGK Kapsamı: İlaca dirençli epilepsi hastasının temporal lobektomi, lezyonektomi, kallozotomi ve hemisferektomi gibi cerrahi işlemleri SGK tarafından karşılanmaktadır.

Vagal Sinir Stimülasyonu (VNS) ve DBS: İlaca dirençli epilepside uygulanan vagal sinir stimülasyonu ve derin beyin stimülasyonu cihazları endikasyon koşullarında SGK geri ödeme kapsamındadır.

Ketojenik Diyet Desteği: Özellikle Dravet ve Lennox-Gastaut sendromlu çocuklarda uygulanan ketojenik diyet için gerekli özel ürünler SGK kapsamında değerlendirilmektedir.

Malulen Emeklilik: SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ı kaybedilmiş, 10 yıl sigortalılık süresini ve 1800 gün prim ödemesini tamamlamış epilepsi hastası malulen emekli olabilmektedir. Sık ve dirençli nöbetli epilepsi hastası malulen emeklilik değerlendirmesinde öncelikli olarak ele alınmaktadır.

Gelir Vergisi İndirimi: Çalışan epilepsi hastasının maaşından kesilen gelir vergisinden %40 ve üzeri raporla indirim yapılmaktadır. İndirim dereceleri: %40 – %59 için 3. derece, %60 – %79 için 2. derece, %80 – %100 için 1. derece.

ÖTV Muafiyetli Araç: %90 ve üzeri raporlu epilepsi hastası ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. Ancak epilepsi hastasının sürücü belgesi alabilmesi için son 1 yıldır nöbetsiz olması ve nöroloji uzmanının onay raporu gerekmektedir. %40 – %89 arası raporlu hasta 'özel tertibatlı araç kullanabilir' ibaresi varsa ÖTV indiriminden yararlanabilmektedir.

Ücretsiz Toplu Taşıma: %40 ve üzeri raporlu epilepsi hastası ve refakatçisi belediye otobüsleri, metro, tramvay, TCDD ve THY'de ücretsiz veya indirimli seyahat hakkından yararlanmaktadır.

Evde Bakım Yardımı: Ağır seyirli epilepsi hastası (Dravet, Lennox-Gastaut, Rasmussen, ağır zihinsel gerilikli, günlük nöbetli) yakınlarına aylık evde bakım yardımı ödenmektedir.

Engelli Aylığı (2022 Sayılı Kanun): Geliri belirli sınırın altında kalan %40 ve üzeri raporlu epilepsi hastasına aylık bağlanmaktadır.

EKPSS ile Memurluk: Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı ile devlet memurluğu hakkı sağlanmaktadır.

Ağır İş, Yükseklik ve Gece Vardiyasından Muafiyet: Epilepsi hastası çalışan; yükseklikte çalışma, ağır makine kullanımı, gece vardiyası, düzensiz mesai, sürücülük ve nöbet tetikleyicisi ortamlarda (parlayan ışık, aşırı sıcak) çalışmadan muaf tutulabilmektedir. Bu muafiyet özellikle fotosensitif epilepsi ve kontrolsüz nöbetli hasta için hayati önem taşımaktadır.

Sürücü Belgesi Kısıtlaması: Epilepsi hastasının Karayolları Trafik Yönetmeliği gereği son 1 yıldır nöbetsiz olması ve nöroloji uzmanının olumlu raporu ile sürücü belgesi alması mümkündür. Ticari araç sürücülüğü için ise en az 5 yıl nöbetsiz olma şartı aranmaktadır.

Yer Değiştirme (Tayin) Hakkı: Memur olan epilepsi hastası, tedavi ve takip olduğu şehre veya epilepsi merkezi bulunan bölgeye tayin talep edebilmektedir.

Öğrenci Hakları: Epilepsi tanılı öğrenciye okullarda rehberlik servisi desteği, sınav ek süresi, ayrı sınav salonu ve nöbet sırasında güvenli müdahale planı hakkı tanınmaktadır. Üniversite giriş sınavlarında (YKS) da benzer düzenlemeler yapılmaktadır.

Askerlik Muafiyeti: Erkek epilepsi hastası, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında EEG'de epileptiform aktivite tespit edilmiş veya belgelendirilmiş nöbet öyküsü bulunuyorsa askerlik hizmetinden muaf tutulmaktadır.

MHRS Öncelikli Randevu: Ağır seyirli epilepsi hastası, Sağlık Bakanlığı MHRS sistemi üzerinden öncelikli randevu alabilmektedir.

Sosyal Yardımlaşma Vakfı Destekleri: İl ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarından ilaç ve maddi destek alınabilmektedir.

Epilepsi Engelli Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?

Sağlık kurulu, epilepsi hastasına durumuna göre süreli veya süresiz rapor düzenlemektedir. Rapor süreleri şu şekildedir:

  • İlaç ile kontrollü epilepsi: 2 – 5 yıllık süreli rapor

  • Kısmi kontrollü epilepsi (yılda 1-2 nöbet): 2 – 3 yıllık süreli rapor

  • İlaca dirençli epilepsi: 5 yıllık veya süresiz rapor

  • Sık status epileptikus geçiren hasta: Süresiz rapor

  • Lennox-Gastaut sendromu: Süresiz rapor

  • West sendromu: Süresiz rapor

  • Dravet sendromu: Süresiz rapor

  • Rasmussen ensefaliti: Süresiz rapor

  • Epilepsi + ağır zihinsel gerilik: Süresiz rapor

  • Epilepsi + kalıcı hemiparezi (hemisferektomi sonrası): Süresiz rapor

  • Vagal sinir stimülasyonu (VNS) takılı hasta: 5 yıllık veya süresiz rapor

  • Epilepsi cerrahisi sonrası nöbetsiz (Engel Sınıf I): 2 – 3 yıllık süreli rapor (yeniden değerlendirme)

Süreli raporun bitiş tarihinden 6 ay önce yenileme başvurusu yapılabilmektedir. Epilepsi cerrahisi sonrası nöbetsiz kalan hastanın raporu yeniden değerlendirilebilmekte ve oranı düşürülebilmektedir. Buna karşın status epileptikus gelişmesi, ilaç direnci gelişmesi veya yeni nörolojik komplikasyon çıkması durumunda rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir.

Epilepsi Engelli Raporu Muayenesinde Nelere Bakılır?

Sağlık kurulu muayenesinde nöroloji ve diğer branş hekimleri şu değerlendirmeleri yapmaktadır:

  • Epilepsi tipinin ILAE sınıflamasına göre doğrulanması

  • Ayrıntılı nöbet öyküsü (başlangıç yaşı, sıklık, süre, tetikleyici)

  • Nöbet günlüğünün son 6-12 aylık değerlendirilmesi

  • EEG bulgularının incelenmesi (epileptiform aktivite lokalizasyonu)

  • Kraniyal MR ile yapısal lezyon değerlendirmesi (mezial temporal skleroz, kortikal displazi)

  • Kullanılan antiepileptik ilaçların etkinlik ve yan etki profili

  • İlaç kan düzeyi ölçümleri ile tedavi uyumu

  • İlaca direnç kriterlerinin doğrulanması

  • Status epileptikus öyküsünün araştırılması

  • Postiktal parezi (Todd) ve nörolojik defisit muayenesi

  • Nöropsikolojik testlerle kognitif fonksiyon değerlendirmesi

  • Bellek, dikkat ve yürütücü işlev muayenesi

  • Psikiyatrik değerlendirme (depresyon, anksiyete, psikoz)

  • Otizm ve DEHB komorbiditesi araştırılması (pediatrik olgularda)

  • Nöbetle ilişkili kırık, yanık ve travma öyküsü

  • Sürücü belgesi uygunluğu değerlendirmesi

  • Uzun süreli AEİ kullanımına bağlı kemik yoğunluğu (DEXA) kontrolü

  • Karaciğer ve kemik iliği toksisitesi araştırması

  • Epilepsi cerrahisi ve VNS uygunluğunun değerlendirilmesi

  • Genel performans durumu ve mesleki fonksiyonellik skorlaması