Depresyon Engelli Raporu 2026: Oran, Süreç, Haklar

Depresyon (majör depresif bozukluk), bireyin duygudurumunu, düşünce yapısını, davranışlarını ve bedensel işlevlerini olumsuz etkileyen; en az iki hafta süren derin çökkünlük, ilgi kaybı ve isteksizlik ile karakterize kronik seyirli ruhsal bir hastalıktır. Sağlık kurulu, depresyon hastası için düzenlediği engelli raporunda; depresyonun tipini (majör depresyon, distimi, psikotik depresyon, mevsimsel depresyon), hastalık süresini, atak sıklığını, tedaviye yanıtı, hastane yatış öyküsünü, intihar girişimi öyküsünü, sosyal-mesleki işlevsellik kaybını ve eşlik eden ruhsal-bedensel hastalıkları birlikte değerlendirmektedir.

Bu rehber; depresyon hastasının engelli raporu alıp alamayacağını, depresyon tipi ve şiddetine göre rapor oranlarını, sağlanan hakları ve 2026 yılı güncel mevzuatına göre başvuru sürecini kapsamlı biçimde açıklamaktadır.

Depresyon Nedir?

Depresyon (Majör Depresif Bozukluk – MDB), beyindeki serotonin, noradrenalin ve dopamin gibi nörotransmitter sistemlerinde dengesizlik sonucu ortaya çıkan; duygusal, bilişsel ve bedensel belirtilerle seyreden kronik bir ruhsal hastalıktır. Depresyon, geçici bir üzüntü hali olmayıp yaşam kalitesini belirgin biçimde bozan ve tıbbi tedavi gerektiren ciddi bir sağlık sorunudur. Depresyon başlıca şu tiplere ayrılmaktadır:

• Majör depresif bozukluk – en az 2 hafta süren derin çökkünlük ve ilgi kaybı ile seyreden klasik depresyon tipi

• Persistan depresif bozukluk (distimi) – en az 2 yıl süren kronik hafif-orta şiddette depresyon

• Psikotik depresyon – hezeyan ve halüsinasyonların eşlik ettiği ağır depresyon

• Melankolik depresyon – ağır anhedoni ve sabah ağırlaşan çökkünlük ile seyreden depresyon

• Atipik depresyon – aşırı uyku, aşırı yeme ve reaktif duygudurum ile seyreden depresyon

• Mevsimsel depresyon (SAD) – kış aylarında ortaya çıkan mevsimsel duygudurum bozukluğu

• Postpartum depresyon – doğum sonrası dönemde ortaya çıkan depresyon

• Premenstrüel disforik bozukluk (PMDB) – menstrüel döngü ile ilişkili şiddetli depresif belirtiler

• Tedaviye dirençli depresyon (TRD) – en az iki farklı antidepresan grubuna yeterli yanıt vermeyen depresyon

• Bipolar depresyon – bipolar bozukluğun depresif atak dönemi

• İkincil depresyon – kanser, hipotiroidi, Parkinson gibi bedensel hastalıklara bağlı depresyon

Sağlık kurulu, depresyon değerlendirmesinde şu ölçüm ve klinik bulguları temel almaktadır:

• Yapılandırılmış psikiyatrik görüşme

• DSM-5 ve ICD-11 tanı kriterleri

• Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D)

• Beck Depresyon Envanteri (BDI)

• Montgomery-Asberg Depresyon Derecelendirme Ölçeği (MADRS)

• PHQ-9 (Hasta Sağlık Anketi) skoru

• Global İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (GAF) skoru

• İntihar riski değerlendirmesi (Columbia İntihar Şiddeti Değerlendirme Ölçeği)

• Nöropsikolojik test bataryası (dikkat, bellek, yürütücü işlev)

• Tiroid fonksiyon testleri (organik nedenlerin dışlanması için)

• B12, folat ve D vitamini düzeyleri

• Kraniyal MR ve EEG (gerekli durumlarda)

Depresyon Hastası Engelli Raporu Alabilir mi?

Depresyon hastası, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında engelli raporu alma hakkına sahiptir. Sağlık kurulu, depresyon hastasına verilecek oranı; depresyonun tipine, şiddetine, hastalık süresine, atak sıklığına, tedaviye yanıta, hastane yatış öyküsüne, intihar girişimi öyküsüne ve işlevsellik kaybının derecesine göre belirlemektedir.

Sağlık kurulunun depresyon rapor değerlendirmesinde dikkate aldığı temel faktörler şunlardır:

• Depresyon tipi (majör depresyon, distimi, psikotik depresyon, TRD)

• Hastalık süresi (yıl olarak)

• Depresyon şiddeti (Hamilton, Beck, MADRS skorları)

• Atak sıklığı ve süresi

• Tedaviye yanıt ve tedaviye dirençli depresyon durumu

• Hastane yatış sayısı ve süresi

• İntihar girişimi öyküsü ve sayısı

• İntihar düşüncesi ve planı varlığı

• Anhedoni (haz alamama) derecesi

• Öz bakım becerileri kaybı

• Sosyal işlevsellik kaybı (aile, arkadaş, toplumsal ilişkiler)

• Mesleki işlevsellik kaybı (çalışma kapasitesi)

• Kognitif işlevlerde bozulma (dikkat, bellek, karar verme)

• Psikomotor retardasyon veya ajitasyon varlığı

• Psikotik belirtilerin (hezeyan, halüsinasyon) varlığı

• Eşlik eden anksiyete bozuklukları

• Eşlik eden madde kullanım bozukluğu

• Eşlik eden kronik bedensel hastalıklar

Depresyon Engelli Rapor Oranları 2026

Genel Depresyon Rapor Oranları

Sağlık kurulu, depresyona eşlik eden bedensel ve ruhsal hastalıkları ayrı ayrı değerlendirmekte ve ilgili oranları Balthazard formülü ile ana depresyon oranına eklemektedir.

Depresyon Tipine Göre Rapor Oranları

Majör Depresif Bozukluk Rapor Oranı

Majör depresif bozukluk, en az iki hafta süren derin çökkünlük, ilgi ve isteksizlik, enerji kaybı, uyku ve iştah değişiklikleri, değersizlik hisleri ve intihar düşünceleri ile karakterize klasik depresyon tipidir. Majör depresyonda rapor oranları:

• Tek atak, hafif majör depresyon: %20 – %30

• Tek atak, orta şiddette majör depresyon: %30 – %40

• Tek atak, ağır majör depresyon: %40 – %50

• Tekrarlayıcı majör depresyon (yılda 1-2 atak): %40 – %60

• Sık tekrarlayan majör depresyon (yılda 3+ atak): %50 – %70

• Kronik majör depresyon (2 yıldan uzun): %50 – %70

• Tedaviye dirençli depresyon (2+ ilaç grubu denenmiş): %60 – %80

• Ağır melankolik özellikli depresyon: %60 – %70

• Psikotik özellikli majör depresyon: %70 – %80

• Katatonik özellikli depresyon: %80 – %100

Persistan Depresif Bozukluk (Distimi) Rapor Oranı

Persistan depresif bozukluk (distimi), en az iki yıl süren, hafif-orta şiddette ancak sürekli seyreden kronik depresyon tipidir. Distimi hastası uzun yıllar boyunca çökkün duygudurumla yaşamakta ve iş-sosyal işlevselliği belirgin biçimde etkilenmektedir. Distimide rapor oranları:

• Hafif distimi (iş kaybına yol açmayan): %20 – %30

• Orta şiddette distimi: %30 – %40

• Double depression (distimi + majör depresyon üstüne binmiş): %50 – %70

Tedaviye Dirençli Depresyon (TRD) Rapor Oranı

Tedaviye dirençli depresyon (TRD), yeterli doz ve sürede uygulanan en az iki farklı antidepresan grubuna yeterli klinik yanıt vermeyen depresyon tipidir. TRD hastası genellikle elektrokonvülsif tedavi (EKT), transkraniyal manyetik uyarım (TMS) veya ketamin/esketamin gibi ileri tedavi yöntemlerine ihtiyaç duymaktadır. TRD'de rapor oranları:

• 2 ilaç grubuna yanıtsız TRD: %50 – %60

• 3-4 ilaç grubuna yanıtsız TRD: %60 – %70

• EKT gerektiren TRD: %70 – %80

• TMS veya ketamin tedavisi alan TRD hastası: %70 – %80

• Multipl tedavi başarısızlığı + intihar girişimi: %80 – %100

Psikotik Depresyon Rapor Oranı

Psikotik depresyon, majör depresyona hezeyan (sanrı) ve halüsinasyonların (varsanı) eşlik ettiği ağır depresyon tipidir. Psikotik depresyon hastası genellikle antipsikotik ve antidepresan kombinasyonu ile tedavi edilmekte, sık olarak da EKT uygulanmaktadır. Psikotik depresyonda rapor oranları:

• Psikotik özellikli majör depresyon (tek atak): %60 – %70

• Tekrarlayıcı psikotik depresyon: %70 – %80

• Psikotik depresyon + intihar girişimi: %80 – %90

• Katatonik psikotik depresyon: %80 – %100

Postpartum Depresyon ve Bipolar Depresyon Rapor Oranı

Postpartum depresyon (doğum sonrası depresyon) ve bipolar depresyon (bipolar bozukluğun depresif atağı) özel değerlendirilen depresyon alt tipleridir:

• Postpartum depresyon (hafif-orta): %20 – %40

• Ağır postpartum depresyon (psikotik özellikli): %50 – %70

• Bipolar I depresif atak: %50 – %70

• Bipolar II depresif atak: %40 – %60

• Mevsimsel duygudurum bozukluğu (SAD): %20 – %30

Depresyonun Eşlik Eden Bozuklukları ve Rapor Etkisi

Sağlık kurulu, depresyona eşlik eden ruhsal ve bedensel hastalıkları ayrı bir engel oranı olarak değerlendirmekte ve Balthazard formülü ile ana depresyon oranına eklemektedir.

Depresyon + Anksiyete Bozukluğu Rapor Oranı

Depresyon ve anksiyete bozukluğu en sık birlikte görülen ruhsal bozukluk kombinasyonudur:

• Depresyon + yaygın anksiyete bozukluğu: Ek %20 – %30

• Depresyon + panik bozukluk: Ek %20 – %30

• Depresyon + sosyal fobi: Ek %20 – %30

• Depresyon + OKB komorbiditesi: Ek %30 – %40

• Depresyon + TSSB komorbiditesi: Ek %30 – %50

Depresyon + Madde Kullanım Bozukluğu Rapor Oranı

Depresyon ve madde kullanım bozukluğu (alkol, opioid, uyarıcı) birlikteliği hastalık seyrini ağırlaştırmaktadır:

• Depresyon + alkol kullanım bozukluğu: Ek %20 – %40

• Depresyon + opioid kullanım bozukluğu: Ek %30 – %50

Depresyon + Bedensel Hastalık Rapor Oranı

Depresyon, kronik bedensel hastalıklara sıklıkla eşlik etmekte ve tedavi uyumunu bozmaktadır:

• Depresyon + kanser hastalığı: Ana kanser oranına ek %20 – %30

• Depresyon + kronik ağrı sendromu (fibromiyalji, migren): Ek %20 – %30

• Depresyon + Parkinson hastalığı: Ek %20 – %30

• Depresyon + inme sonrası: Ek %20 – %30

• Depresyon + kronik böbrek yetmezliği (diyaliz): Ek %20 – %30

Depresyon Engelli Raporu için Gerekli Belgeler

Sağlık kuruluna sunulması gereken belgeler şu şekildedir:

• T.C. kimlik belgesi (nüfus cüzdanı veya kimlik kartı)

• Detaylı psikiyatri uzmanı muayene raporu

• Depresyon başlangıcı ve seyrini gösteren epikrizler

• Hastane yatış ve taburculuk raporları (varsa)

• Kullanılan antidepresan ilaçların listesi, dozları ve süreleri (SSRI, SNRI, trisiklik, MAOİ, atipik antidepresanlar)

• Kullanılan augmentasyon tedavileri (lityum, atipik antipsikotik, tiroid hormonu)

• Elektrokonvülsif tedavi (EKT) uygulama raporu (varsa)

• Transkraniyal manyetik uyarım (TMS) tedavi raporu (varsa)

• Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D) skoru

• Beck Depresyon Envanteri (BDI) skoru

• PHQ-9 ve MADRS ölçek sonuçları

• Global İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (GAF) skoru

• İntihar girişimi kayıtları ve Columbia İntihar Şiddeti Ölçeği değerlendirmesi

• Nöropsikolojik test raporu (dikkat, bellek, yürütücü işlev)

• Kraniyal MR ve EEG raporu (organik nedenlerin dışlanması için)

• Tiroid fonksiyon testleri (TSH, T3, T4)

• B12, folat ve D vitamini düzeyleri

• Sosyal inceleme raporu (mesleki ve sosyal işlevsellik değerlendirmesi)

• Aile ve yakın çevre gözlem raporu

• Psikoterapi (BDT, IPT) alım kayıtları

• Eşlik eden bedensel hastalık raporları

• e-Nabız sağlık geçmişi çıktısı

Depresyon Engelli Raporu Alma Süreci 2026

Depresyon hastasının rapor başvurusunda izlemesi gereken adımlar şu şekildedir:

1. Adım – MHRS Randevusu: Depresyon hastası; MHRS uygulaması, web sitesi veya Alo 182 üzerinden Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) tipinde randevu almaktadır. Öncelik tedavi görülen hastane veya en yakın yetkili hastane olmalıdır.

2. Adım – Yetkili Hastane Seçimi: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet, üniversite veya eğitim araştırma hastanesi tercih edilmelidir. Ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı bulunmayan hastaneler engelli sağlık kurulu raporu düzenleme yetkisine sahip değildir.

3. Adım – Belgelerin Hazırlanması: Psikiyatri muayene raporları, hastane yatış epikrizleri, kullanılan antidepresan listeleri, ölçek sonuçları (Hamilton, Beck, MADRS), EKT/TMS raporları ve nöropsikolojik test raporları tam olarak hazırlanmalıdır.

4. Adım – Sağlık Kurulu Başvuru Formunun Doldurulması: Hastane engelli sağlık kurulu birimine başvurulmakta ve başvuru formu doldurulmaktadır. Eşlik eden bedensel hastalık değerlendirmesi bu aşamada belirtilmelidir.

5. Adım – Branş Muayeneleri: Hasta öncelikli olarak ruh sağlığı ve hastalıkları (psikiyatri) hekimine yönlendirilmektedir. Eşlik eden bedensel hastalık varlığında nöroloji, endokrinoloji (tiroid patolojisi için), iç hastalıkları ve onkoloji gibi ilgili branşlara sevk yapılmaktadır.

6. Adım – Ek Tetkiklerin Yapılması: Hekimler gerekli gördüğü kraniyal MR, EEG, tiroid fonksiyon testleri, vitamin düzeyleri, nöropsikolojik test ve ölçek uygulamalarını istemektedir.

7. Adım – Her Branşın Oran Girişi: Her hekim kendi branşına ait engel oranını e-Rapor sistemine girmektedir.

8. Adım – Sağlık Kurulu Değerlendirmesi: Yedi üyeden oluşan sağlık kurulu, tüm oranları Balthazard formülü ile birleştirerek nihai oranı belirlemektedir.

9. Adım – Raporun Teslimi: 15 iş günü içinde değerlendirme tamamlanmakta, sonuç e-Devlet üzerinden görülebilmekte ve fiziksel rapor hastaya teslim edilmektedir.

Depresyon Hastasının Yararlanabileceği Haklar

Depresyon hastası, %40 ve üzeri engelli raporu ile geniş haklardan yararlanabilmektedir.

Rapor Oranına Göre Sağlanan Haklar

Depresyon Hastasına Özel Sağlanan Haklar

Ücretsiz Antidepresan İlaç Karşılanması: SGK, depresyon hastasının SSRI grubu (sertralin, essitalopram, fluoksetin, paroksetin, sitalopram), SNRI grubu (venlafaksin, duloksetin), trisiklik antidepresanlar (amitriptilin, klomipramin), atipik antidepresanlar (mirtazapin, bupropion, agomelatin, vortioksetin, trazodon) ve augmentasyon ilaçlarını (lityum, ketiapin, olanzapin, aripiprazol) karşılamaktadır. Depresyon hastasından ilaca ilişkin ilave ücret ve fark ödemesi alınmamaktadır.

Elektrokonvülsif Tedavi (EKT) Karşılanması: Tedaviye dirençli depresyon, psikotik depresyon ve katatonik depresyon hastasına uygulanan EKT tedavisi SGK kapsamında ücretsiz sağlanmaktadır. EKT genellikle 6-12 seans halinde uygulanmakta ve genel anestezi altında gerçekleştirilmektedir.

Transkraniyal Manyetik Uyarım (TMS) Hakkı: Tedaviye dirençli depresyon hastasına belirli endikasyonlarla TMS tedavisi SGK tarafından karşılanabilmektedir.

Psikoterapi Hakkı: Depresyon hastası; bilişsel davranışçı terapi (BDT), kişilerarası terapi (IPT) ve kabul kararlılık terapisi (ACT) gibi kanıta dayalı psikoterapi hizmetlerinden devlet hastaneleri ve üniversite hastanelerinde ücretsiz yararlanabilmektedir.

Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri (TRSM) Hakkı: Kronik ve tedaviye dirençli depresyon hastası, ikamet ettiği bölgedeki Toplum Ruh Sağlığı Merkezinden (TRSM) ücretsiz olarak rehabilitasyon, sosyal beceri eğitimi ve iş uğraşı hizmeti alabilmektedir.

Malulen Emeklilik: SGK Sağlık Kurulu tarafından çalışma gücünün en az %60'ı kaybedilmiş, 10 yıl sigortalılık süresini ve 1800 gün prim ödemesini tamamlamış depresyon hastası malulen emekli olabilmektedir. Tedaviye dirençli depresyon, tekrarlayıcı ağır depresyon ve intihar girişimi öyküsü olan depresyon hastalarına maluliyet daha yüksek oranda tanınmaktadır.

Gelir Vergisi İndirimi: Çalışan depresyon hastasının maaşından kesilen gelir vergisinden %40 ve üzeri raporla indirim yapılmaktadır. İndirim dereceleri: %40 – %59 için 3. derece, %60 – %79 için 2. derece, %80 – %100 için 1. derece.

ÖTV Muafiyetli Araç: %90 ve üzeri raporlu depresyon hastası ÖTV ödemeden araç alabilmektedir. Aktif ağır depresif dönemde veya psikotik dönemde bulunan hasta aracı bizzat kullanamaz durumdaysa birinci derece yakın adına tescil yapılabilmektedir.

Ücretsiz Toplu Taşıma: %40 ve üzeri raporlu depresyon hastası ve refakatçisi belediye otobüsleri, metro, tramvay, TCDD ve THY'de ücretsiz veya indirimli seyahat hakkından yararlanmaktadır.

Evde Bakım Yardımı: Ağır seyirli depresyon hastası (öz bakım kaybı olan, yatağa bağımlı, katatonik seyirli veya sık intihar girişimi bulunan hasta) yakınlarına aylık evde bakım yardımı ödenmektedir.

Engelli Aylığı (2022 Sayılı Kanun): Geliri belirli sınırın altında kalan %40 ve üzeri raporlu depresyon hastasına aylık bağlanmaktadır.

Ağır İş, Gece Vardiyası ve Stresli Görevlerden Muafiyet: Depresyon hastası çalışan; ağır kaldırma, gece vardiyası, düzensiz mesai, yüksek stresli görevler ve uzun süreli yalnız çalışma gerektiren işlerden muaf tutulabilmektedir. Bu muafiyet depresyon ataklarının tetiklenmesini önlemek açısından önemlidir.

Askerlik Muafiyeti: Ağır majör depresyon, tedaviye dirençli depresyon, psikotik özellikli depresyon ve tekrarlayıcı intihar girişimi öyküsü olan depresyon hastasına Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında "askerliğe elverişli değildir" raporu verilmektedir.

Sürücü Belgesi Kısıtlaması: Aktif ağır depresif dönemde bulunan, psikotik belirti gösteren, sık intihar düşüncesi olan veya sedatif etkili yüksek doz ilaç kullanan depresyon hastasının sürücü belgesi geçici olarak kısıtlanabilmektedir. Remisyondaki depresyon hastası psikiyatri raporu ile sürücü belgesi kullanabilmektedir.

Yer Değiştirme (Tayin) Hakkı: Memur olan depresyon hastası, tedavi ve takibinin sürdüğü şehre veya aile desteğinin bulunduğu bölgeye tayin talep edebilmektedir.

MHRS Öncelikli Randevu: Depresyon hastası, Sağlık Bakanlığı MHRS sistemi üzerinden psikiyatri kliniklerine öncelikli randevu alabilmektedir.

Depresyon Engelli Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?

Sağlık kurulu, depresyon hastasına durumuna göre süreli veya süresiz rapor düzenlemektedir. Rapor süreleri şu şekildedir:

• Yeni tanılı, tek atak geçirmiş depresyon hastası: 1 – 2 yıllık süreli rapor

• Remisyondaki majör depresyon hastası: 2 – 5 yıllık süreli rapor

• Kontrollü tekrarlayıcı depresyon hastası: 2 – 5 yıllık süreli rapor

• Kronik seyirli persistan depresif bozukluk (distimi): 3 – 5 yıllık süreli rapor

• Tedaviye dirençli depresyon hastası: Süresiz rapor

• Psikotik özellikli tekrarlayıcı depresyon hastası: Süresiz rapor

• Katatonik depresyon hastası: Süresiz rapor

• Sık intihar girişimi öyküsü olan depresyon hastası: Süresiz rapor

• EKT tedavisi almış tedaviye dirençli depresyon hastası: Süresiz rapor

• Depresyon + ağır bedensel hastalık komorbiditesi: Süresiz rapor

Süreli raporun bitiş tarihinden 6 ay önce yenileme başvurusu yapılabilmektedir. Yeni depresif atak geçirilmesi, hastane yatışı, intihar girişimi veya işlevsellik kaybının artması durumunda rapor süresi beklenmeden yeniden değerlendirme talep edilebilmektedir.

Depresyon Engelli Raporu Muayenesinde Nelere Bakılır?

Sağlık kurulu muayenesinde psikiyatri ve diğer branş hekimleri şu değerlendirmeleri yapmaktadır:

• Depresyon tanısının DSM-5 kriterlerine göre doğrulanması

• Depresyon tipinin belirlenmesi (majör depresyon, distimi, psikotik, TRD)

• Hastalık süresi ve seyrinin değerlendirilmesi

• Atak sıklığı, süresi ve şiddetinin sorgulanması

• Hamilton, Beck ve MADRS ölçek skorlarının değerlendirilmesi

• Hastane yatış öyküsünün incelenmesi

• İntihar girişimi ve intihar düşüncesinin sorgulanması

• Kullanılan antidepresan ilaçlar ve tedaviye yanıtın gözden geçirilmesi

• Uygulanan EKT ve TMS tedavilerinin değerlendirilmesi

• Anhedoni, psikomotor retardasyon ve konsantrasyon güçlüğü varlığının incelenmesi

• Uyku, iştah ve kilo değişikliklerinin sorgulanması

• Global İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (GAF) skorlaması

• Kognitif işlevlerin nöropsikolojik testlerle değerlendirilmesi

• Öz bakım becerilerinin sorgulanması

• Sosyal ve mesleki işlevsellik kaybının incelenmesi

• Eşlik eden anksiyete bozuklukları taraması

• Eşlik eden madde kullanım bozukluğu taraması

• Aile öyküsü ve genetik yatkınlığın sorgulanması

• Tiroid, B12, folat düzeylerinin kontrolü

• Organik nedenlerin dışlanması için kraniyal MR ve EEG incelemesi